Ana Menü

Web Site Optimizasyonu Nasıl Yapılır?

Bu soruyu 10 yıl önce sormuş olsaydınız bir cümle ile cevap verebilirdim ama iş o kadar çığırından çıktı ki, 10 sayfalık bir yazı yayımlasam ve tamamını eksiksiz yapsanız bile sonucu hüsran olabilir. Çünkü Google’un ne yaptığını ve webmasterlara ne yaptırmak istediğini anlayabilene aşk olsun. 

Bir zamanlar optimizasyon hakkında tek yapmanız gereken başlığı herkesten önce açmanızdı. Bu optimizasyon Yandex’de halen devam ediyor. Yandex için siteleri sıralama kriteri sayfanın ilk hangi tarihte indexliği ve sayfadaki içerik miktarıdır. Önce açan kazanır yani. Google’da yaklaşık 7-8 sene önce sıralmayı böyle yapıyordu. Ama artık günümüzde işler böyle yürümüyor.

Google bu geçen zaman zarfında kriter sayısını 200’e çıkardı. Ve sürekli yeni güncelleme getirerek kriterlerin ağırlıklarını değiştiriyor. Bir süre içerik miktarı en önemli şey iken, bir süre dış linkler, bir süre site hızı vs. böyle devam edip gidiyor. Bu işlere yabancı değilseniz birara pagerank denen bir değer vardı. Sayfanın pagerankini arttırmak için 50 takla atardık. Neyse lafı fazla uzatmadan asıl konuya döneyim. Websitenizi veya bir sayfanızı nasıl optimize edebilirsiniz? Bu optimize size neler kazandırır bunları size cümleleri çok uzatmadan anlatmaya çalışayım.

Optimizasyon dendiğinde birçok arkadaş web sitesinin teknik olarak geliştirilmesi olarak algılıyor ama bu tamamen yanlış bir bakış açısı. Optimizasyon paylaştığınız içeriğin yazı fontundan sitenizde sayfanın açılışındaki istek sayısına birçok konuyu kapsamaktadır. Bundan dolayı oldukça çetrefilli zor bir iştir. Şimdi optimizasyon nedir ve nasıl yapılır konusunu derinlemesine inceleyelim.

İlk olarak optimizasyonu neden yapıyoruz onu açıklayalım.

Bu işi yapmamızı bizden kim istiyor?

Google

Neden sitemizi optimize etmeliyiz?

Çünkü Google kendisini kullanan kişilerin memnuniyeti çok önemsiyor. Kendisini kullananları ne olarak görüyor bilmiyorum ama önemsiyor. Bundan dolayı siteleri optimize etmemizi istiyor.

Peki biz ne istiyoruz?

Biz sadece Google’da üst sıralara çıkmak istiyoruz. Yani kullanıcı memnuniyeti bizim çok ama çok önemli olmuyor.

Peki sonuç olarak nereye geliyoruz?

Sebebi ne olursa Google’un istediklerini yapmak zorunda kalıyoruz. O zaman hadi başlayalım…

Web site optimizasyonunu 3’e ayırarak açıklamanın daha akılda kalacağını düşünerek aşağıdaki gibi bir bölümleme yapıyorum.

  1. Optimizasyon için web sayfasını içeriği nasıl olmalı
  2. Optimizasyon için web sayfasının yapısı nasıl olmalı
  3. Optimizasyon için teknik bilgiler

Ayırmış olsak da bu üç bölümdeki her şeyin biri biri ile ilişki olduğunu da söylemeden geçmeyelim.

Google’a Göre Web Sitesinin İçeriği Nasıl Olmalı?

Google bu konuya çok fazla açıklama getirmeden sadece zengin içerikten bahsediyor. Bu bölümde Google’un bahsettiği zengin içeriği nasıl olması gerektiğini açıklayacağım. İşte size Google’a göre zengin içerik nasıl olmalı…

  1. İçeriğiniz başka sitelerden alınmış olmamalı. Bizzat sizin tarafınızdan üretilmiş olmalı
  2. Sayfanıza giren kişi sayfada doyurucu bir içerik bulmalı. 
  3. İçeriğiniz okumayı kolaylaştırmak için düzenli ve paragraflar halinde olmalı
  4. İçeriğinizde h1, h2, h3 tagları bulunmalı. Yani başlığınız h1 tagı ile etiketlenmiş, diğer alt bölümler h2, h3 taklarıyla etiketlenmiş olmalı. Kısaca içeriğiniz başlık ve alt başlıkları içermeli.
  5. İçeriğinizde resim ve video gibi içerikler olmalı. Ve bu içerikler orjinal olmalı. 
  6. Resim türündeki içerikler optimize edilmeli. Resimler kalitesi ne çok yüksek ne de çok düküş olmalı. Bu sayfanızın daha hızlı açılması sağlayacaktır.
  7. Yazınızın içindeki önemli yerler italik veya kalın puntoyla işaretlenmeli.
  8. Yazım hataları, devrik cümleler ve imla hataları olmamalı.
  9. Yazı içeriğiniz en faz iki paragraf olmalı
  10. Başlığınız çok uzun olmalı ve içeriğinize uygun olmalı.
  11. Kullandığınız resimlerin başlık ve açıklama taglarını anlaşılır bir şekilde girmelisiniz

İçerikli ilgili dikkat etmeniz gereken konular bunlar. Bir içerik yaratırken direk yazıp yayınlamak yerine bu işlemleri uygularsanız Google bunları tespit eder ve bu içeriğin kullanıcı için üretildiğini anlar. Bu da sayfanızın üst sıralara çıkmasına yardımcı olur. Optimizasyonda ki en önemli konu budur.

Google’a Göre Web Sayfanızın Yapısı Nasıl Olmalı?

Google bu konuya da çok önem veriyor.

  1. Sayfanızın yapısının içeriği öncelik verecek şekilde tasarlanması gerekiyor.
  2. Özellikle reklamların sayfanın en üst kısmında olması Google’un sevmediği bir durumdur. 
  3. Sayfanızın gezinti menüsünün olması ve kullanılabilir olması da önemlidir. 
  4. Sayfanız mobil uyumlu olmalıdır. 
  5. Eğer şartlarınız izin veriyorsa sayfanızın amp versiyonun olması yukarı sıralara çıkabilmeniz için büyük avantajdır.
  6. Sayfalarınıza elinizden geldiğince az dış link vermelisiniz
  7. Sayfalarınızın ssl ile korunması artık kaçınılmaz bir durumdur. Mutlaka ssl geçmelisiniz.
  8. İçerik ve link fontları çok küçük olmamalı. Telefonları düşünerek özellikle linklerin rahat tıklanabilir olması gerekmektedir.
  9. Banner kısmının çok büyük olmaması, ekranın üst kısmını komple kaplamaması gerekemektedir.
  10. Sade bir görünüm her zaman iyidir. Çok fazla widget tarzı içerikler koyarak sayfanızı kalabalık etmemeye dikkat edin. 
  11. Sayfada çok fazla renk seçeneği yerine beyaz ağırlık iki renk kullanmanız yeterli olacaktır.

Aşağıdaki resim Google Adsense’nin yayıncıları için paylaştığı ve reklam yerleşiminin nasıl olması gerektiğini gösteren bir resimdir.

Google’a göre reklam yerleşimi

Be resimle ilgili iki şey söylemek istiyorum.

  1. Her ne kadar reklam yerleşiminin nasıl yapılacağı ile ilgili olasa da genel olarak Google’a isteği sayfa tasarımı budur.
  2. Bu resi internetten buldum. 158 KB büyüklüğünde. Bu resmi yazıya eklemden önce optimize ettim. ve boyutunu 58 KB düşürdüm. Evet kalitesi düştü ama kullanılmayacak kadar değil. Google bizden tam olarak bunu istiyor. İçeriklerimizi olduğu gibi yayınlamak yerine bu şekilde yapılandırarak yayınlamamız Google’un hoşuna gidecektir.

Site Optimizede Teknik İşler

Teknik işlerle ilgili biraz bilgi sahibi olmanız gerekmektedir. Hem anlattıklarımı rahat anlayabilmek hem de söyleyeceklerimi uygulayabilmek için biraz bilgi şart.

  1. En güzel sayfa en hızlı sayfa değildir ama hız özellikle telefonlar için çok önemlidir. Ve Google bu konuya çok önem vermektedir. Bunun için sayfalarınızı teknik olarak optimize etmelisiniz. 
  2. Bir sayfanın açılması için kaç isteğe ihtiyaç duymaktadır ve bu isteklerin toplam boyutu nedir? Hemen kendi sitemiz üzerinde bir test yapalım.

Tabloya baktığımızda toplamda 86 istek, 1,5 MB boyut ve 2.86 saniye açılış süresi. 3 saniye ve altı iyi bir değer olduğu için bu vahim durumu kabullebiyorum. Yoksa 1,5 MB sayfa boyutu çok ama çok fazla. Yine 86 istekte fazla. Benim tecrübelerim 40-50 istekte bir sayfanın yüklenebilmesi gerekmektedir.

Tabii bir de kullandığınız reklamlardan dolayı oluşan istekler var. Bu şunu gösteriyor ki sitemizden dolayı oluşan istek sayısı 30’lar da tutmak en iyisi. Çünkü bu yüksek değerleri Google botları anında görüyor ve sinyali oluşturuyor. Bu sayfa 3G için çok elverişli değil. İşte sayfanızın burada maçı kaybediyor. Zira Google’un önümüzdeki yıllar için planında girişlerin %80’nin telefon üzerinden olacağı vardır. Bundan dolayı sayfamızı teknik olarak optimize etmek hayati öneme sahiptir.

220×70 boyutlarında sitemin logosu. 32 KB büyüklüğünde
220×70 boyutlarında sitemin logosu. 7 KB büyüklüğünde

32 KB boyutlarında logomu Google’da aratıp bulduğum bir web sitesi üzerinden birkaç saniye için optimize ettim ve boyutunu 4 kat küçülttüm. İstek sayısını azaltamadım ama isteğin yüklenme süresini düşürdüm.

WordPress gibi site yapılarında css ve js dosyalarının bir kısmı header yani sitenin açılış bölümünde yüklenir. Bu istenmeyen bir durumdur. Bunun yerine javascript dosyalarının sayfanın sonunda yüklenmesi istenir. Bu da eklentilerle veya defer komutu ile yapılabilir. Birden fazla js dosyanı varsa bunun combine yani birleştirilerek yüklemesi yine Google’un tavsiyesidir. Aynı şey css dosyaları için de geçerlidir. Bunlar istek sayısı azaltır. Fakar burada çok dikkat etmeniz gereken şey, dosyaları combine yaptığınızda olumsuz bir durum ortaya çıkabilmesidir. 

Yukarıda ki resme dikkat ederseniz sayfam yüklenirken her öğe bir zaman diliminde yükleniyor. Ve öğelerin bir kısmı kendi içlerinde paralel yükleniyorlar. Bazı durumlarda 105 KB büyüklüğündeki bir css veya js dosyasının yüklenmesi 4 adet 25 KB büyüklüğündeki dosyadan daha geç olmaktadır. Yani istek sayısını azaltmak her zaman sayfa yüklenme hızını düşürmüyor bazen de yükseltiyor. Bunu kendi sitenizde ancak deneyerek görebilirsiniz. 

Kullandığınız host veya sunucuda gzip veya deflate modüllerinin birinin açık olması sitenizin yüklenme hızını direk etkilemektedir.

Herhangi bir gzip checker sitesinden sayfanızın sıkıştırma oranlarını kontrol edebilirsiniz.

Web Sayfası Gzip Kontrol Sonucu

Bir sayfamızı kontrol ettik ve sonuçları yukarıdaki gibi çıktı. Sayfamın orjinal boyutu 45 KB iken gzip ile 10 KB düşürülmüş. Sayfam %77 oranında sıkıştırılmış bir şekilde sunulmuş giren kişiye. 

Sayfanızın taslağını çok bozmadan sayfadan gereksiz öğeleri çıkarmak kullanıcıya kullanım kolaylığı sağlarken bir yandan da sayfanın hızlı açılmasını sağlayacaktır.

Web sayfanızda mutlaka bir cache sistemi kullanmalısınız. Cache sayesine daha önce açılmış sayfalar sistemde hazır tutulur ve sonraki istekte direk kullanıcıya sunulur. Bu hem hız getirir hem de sunucunuzun load değerleri yükselmez. 

Sunucu sahipleri my.cnf ayarlarını bilinçli bir şekilde yapmalılar. Bu dosyanın iyi optimize edilmesi sitenizin çok daha seri açılması sağlar. Yine bu dosyada bulunan cache ayarlarının doğru yapılması mühümdür.

Nginx kullanan arkadaşlar sıkıştırma oranı default olarak 6 gelmektedir. Bu değer siteniz için yüksek olabilir. Bu durum sunucunuzun ve doğal olarak sitenizin performansını etkiler.

WordPress kullanan arkadaşlar için tavsiye edeceğim cache sistemi Wp Fastest Cache’dir. Bu eklentinin ayarları ile ilgili bir yazı daha yazacağım. Bu eklentinin ücretli versiyonunu kullanarak elle yapmanız gerek birçok optimizasyon işini otomatik olarak bu eklentiye yaptırabilirsiniz.

Şimdilik burada bitiyorum ama devam edeceğim. Çünkü optimizasyon işi bunlarla bitmiyor. 

Yorum Yap