Fikriye Hanım (doğum 1887, Yenişehr-i Fener - ölüm 31 Mayıs 1924, Ankara), Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın ikinci eşi Ragıp Bey'in kardeşi Memduh Hayrettin Bey ile Vasfiye Hanım'ın kızıdır. Fransızca ve Yunanca biliyor, ud ve piyano çalıyordu. Fikriye Hanım'ın yeğeni Abbas Hayri Özdinçer başta olmak üzere akrabalarıyla mülakat etmiş ve bunu duymuştur.


1923 yılına değin Çankaya Köşkü'nde Mustafa Kemal'e yardımlarda bulundu. Narin olan ve hastalıklara karşı dayanıklı olmayan yapısı, eğitimini de engellemiş, Fikriye'nin ruh yapısını ve geleceğe dönük planlarını etkilemiştir. Ciğerlerinden rahatsızlandığı için Münih'e gitmek zorunda kalmıştır. Mustafa Kemal'e âşık olan Fikriye Hanım, Mustafa Kemal'in Latife Hanım'la evliliğini öğrenince Türkiye'ye geri dönmüştür. Birkaç gün Çankaya Köşkü'nde misafir edilmiş ve daha sonra İstanbul'a yerleşmeye karar vermiştir.

Fikriye Hanım Kimdir?

Tam olarak nasıl öldüğü bilinmemektedir. Çankaya Köşkü'nün önünde intihar ettiği iddia edilirken tabancayla vurulduğu da söylenmektedir. Fikriye Hanım'ın ölümünün Atatürk ile Latife Hanım'ın evliliğini etkilediği düşünülür. Şeceresinde ölüm tarihi 31 Mayıs 1924 olarak yazılmıştır, lâkin vurulduğu ya da kendini vurduğu tarih 23 Mayıs olarak bilinir.


Araştırmacı Eriş Ülger, Ata'nın yaveri Salih Bozok'un anılarına dayanarak mezar yerinin Kuğulu Park'ta olduğunu söylemektedir. Fikriye Hanım kitabının yazarı Fatih Bayhan ise Fikriye Hanım'ın bugün üzerinde bankaların bulunduğu Ankara'nın Ulus semtindeki eski mezarlıkta yatmakta olduğunu belirtmiştir. Can Dündar ise bugün Ankara Etnografya Müzesi'nde Mustafa Kemal Atatürk'ün at üzerinde dev bir heykelinin yükseldiği yere defnedildiğini yazmıştır.