Aşağıdaki resim bir odun parçasından bir çiviyi sökmek için kullanılan demir levyeyi göstermektedir. Levyeye numaralı oklarla gösterilmiş yönlerde kuvvet uygulanabilir.Hangi yönde kuvvet uygulanırsa çivi tahtadan daha kolay sökülebilir?


Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler


Günlük hayatımızda kuvvetin yönünün değiştirilmesinden faydalanılarak oluşturulmuş bir çok araç–gereç kullanırız.Bu araç-gereçler bize iş yapma kolaylığı sağlar.

Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler 1



Çok az parçadan oluşan ve yalnızca tek bir kuvvet çeşidini kullanan makineler basit makine olarak adlandırılır. Basit makinelerle, uygulanan kuvvetin büyüklüğü ve yönü değiştirilerek iş yapma kolaylığı sağlanır.

Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler 2


Basit Makinelerin Özellikleri


İş kolaylığı sağlarlar. Ancak, işten kazanç ya da kayıp yoktur. İşin sonucu olarak enerjiden de kayıp ya da kazanç sağlamazlar. Enerji tasarrufu da sağlamazlar.


Kuvvetin yönü, büyüklüğü ve uygulama noktasını değiştirmeyi sağlar.


Kuvvetten ya da yoldan kazanç vardır. Ancak, iki kazanç aynı anda sağlanamaz.


Makinelerle iş yapıldığında mutlaka enerji kullanılması gerekir.

Giriş kuvveti: Uygulanan kuvvet
Çıkış kuvveti: Doğan kuvvet


Kuvvet Kazancı Nasıl Gerçekleşir?

Bir basit makinede kuvvet kazancının olması , giriş kuvvetinin çıkış kuvvetinden küçük olmasıyla gerçekleşir. Yani büyük kuvvet gerektiren işler küçük kuvvetle yapılır.

Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler 3


Kaldıraçlar

Kaldıraç Türleri


1. Destek, uygulanan kuvvet ile yük arasındadır.Ör:makas, kerpeten, tahterevalli

2. Destek kaldıracın ucunda, uygulanan kuvvet ise, diğer ucundadır. Yük, ortada yer alır. Ör:fındık kıracağı, el arabası, menteşeli kapılar, gazoz açacağı, vs.

3. Uygulanan kuvvet, destek ve yük arasındadır. Ör:tenis raketi, cımbız, kürek, maşa, kol kası, buz hokeyi sopası, vs.

Makaralar

Sabit bir eksen etrafında serbestçe dönebilen, çevresinde ipin geçmesi için bir oluk bulunan basit makinelerdir.

Makara Türleri
Sabit Makara

Sabit bir noktaya asılan ve dönerek cisimlerin hareket etmelerini kolaylaştıran makaraya, sabit makara denir.


Cisim, ancak kendi ağırlığına eşit bir kuvvetle kaldırılabilir. Kuvvet kazancı yoktur. Sadece kuvvetin yönünü ve doğrultusunu değiştirdiği için iş yapma kolaylığı sağlar.

Hareketli Makara

Makaranın dönme eksenine baglanan yükle birlikte hareket eden makaralardır. Bu makaralarda kuvvetten kazanç vardır.

Bileşik Makara Sistemleri (Palangalar)

Sabit ve hareketli makaralardan oluşan ve kuvvet kazancını amaçlayan makaralar sistemidir. Bu kazanç palangaları oluşturan hareketli makaralardan geçen ip sayısına bağlıdır.

Eğik Düzlem

Yolu uzatıp kuvvetten kazandıran basit makinelerdir. Eğik düzlemde kuvvet eğik düzlemin boyu kadar yol alırken,yük eğik düzlemin yüksekliği kadar yol alır. F.d=G.h

Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler 4

Eğik düzlem Balta, iki eğik düzlemden meydana gelmiş bir basit makinedir.



Vida, bir silindir çubuğun etrafına sarılı bir eğik düzlemdir.


Gemilerin burunları bir balta gibi (yani bir eğik düzlem gibi) çalışır. Bu sayede, suyu yararak daha rahat biçimde ilerler.

Dişliler

Hareketi ileten, hareketin yönünü ve hızını değiştiren basit makinelerdir.

Birbiriyle bağlantılı bir dişli çiftinde büyük dişli kendisine bağlı olan küçük dişliden yavaş, fakat daha büyük kuvvetle döner. Ayrıca, dişliler yön ve doğrultu değiştirmede de kullanılır.