Binominal adı: Struthio camelus, Linnaeus, 1758

Korunma durumu: Asgari endişe (LC)

Deve Kuşu bugün yeryüzünde yaşayan bütün kuşların en irisidir. Afrika'da yaşayan ve uçamayan bu kuşların erişkin erkeklerinin boyu 2,5 metreyi, ağırlığı da 130 kilogramı bulabilir. Devekuşunun (Struthio camelus) günümüze kadar soyunu sürdürebilmiş en yakın üç akrabası tepelidevekuşu, emu ve readır. Bu türlerin üçünü de ansiklopedide ayrı bir madde olarak bulabilirsiniz. Ayrıca, bir zamanlar Yeni Zelanda'da yaşayan ve devekuşundan bile iri olan moalar da bu kuşların soyu tükenmiş akrabalarıdır.


465 - Deve Kuşu ve Özellikleri

Devekuşunun basık ve küçük bir başı, uzun ve çıplak bir boynu vardır. Gövdesi kara tüylerle kaplıdır; kanatlarında ve kuyruğunda ise çok gösterişli beyaz tüyler bulunur. Eskiden şapka ve giysileri süslemek için kullanılan bu beyaz tüyler çok değerli olduğundan özel devekuşu çiftlikleri kurulurdu.

Devekuşu güçlü ve kalın bacaklarıyla çok hızlı bir koşucudur. Son hızla koştuğunda saatte yaklaşık 65 km yol alır ve kendisi gibi kumlu düzlüklerde, açık alanlarda yaşayan antilopları bile geride bırakır. Kendini savunmak için de güçlü bacaklarına güvenen devekuşu kızdırıldığında çok kötü tekmeler atabilir. Bu kuşların ayaklarında bütün öbür kuşlardan farklı olarak yalnızca ikişer parmak vardır.

Devekuşları bir erkek ile dört ya da beş dişiden oluşan küçük gruplar halinde yaşarlar. Topluluktaki bütün dişiler yumurtalarını kumun içindeki sığ bir çukura bıraktıklarından bazen tek bir çukurda 15 kadar yumurta birikir. Her birinin ağırlığı 1 kilogramdan biraz fazla olan bu beyaz yumurtalar yalnız kuşların değil bütün hayvanların yumurtalarından daha büyüktür. Dişiler gün boyunca sırayla yumurtaların başında bekler, geceleri ise bu görevi erkek devekuşu üstlenir. Aslında dişiler yumurtaları kollamak için nöbet tutarlar, ama kuluçkaya yatmaktansa genellikle güneşin ve kumun sıcaklığıyla yumurtaların kendi kendine çatlamalarını beklerler. Devekuşları daha çok bitkiler ve böceklerle beslenir. Bazen yediklerini kolay sindirebilmek için taş parçalarını ya da buldukları sert cisimleri de yutarlar.

Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Animalia (Hayvanlar)


Şube: Chordata (Kordalılar)

Sınıf: Aves (Kuşlar)

Takım: Struthioniformes

Familya: Struthionidae (Deve kuşugiller), Vigors, 1825

Cins: Struthio, Linnaeus, 1758

Tür: S. camelus

13 - Deve Kuşu ve Özellikleri
Yaşam bölgesi

Deve kuşu (Struthio camelus), deve kuşugiller (Struthionidae) familyasından Afrika'ya özgü uçamayan bir kuş türüdür.
Struthionidae familyası ve Struthia cinsinin tek üyesidir. Devekuşları, kuşlar içerisindeki en büyük canlı olduğu düşünülür ve dünyanın her yerinde yetiştirilir. Uzun bir boyun ve bacaklar ile 65 km civarındaki koşularıyla bilinir. Kuşun bilimsel ismi Yunanca'da "serçe devesi" anlamına gelmektedir.

Özellikleri
Devekuşları genellikle, 90 ile 130 kg ağırlığındadır, bazı erkek deve kuşlarının ağırlıkları 155 kg'ye kadar çıkar. Erişkin erkeklerin tüyleri, çoğunlukla siyahtır, kanatlar ve kuyrukta bazı yerler beyazdır. Dişiler ve genç erkekler, grimsi-kahverengidir. Kanatlar, erkekler tarafından çiftleşme gösterilerinde kullanılır. Aynı zamanda civcivler için gölge sağlar.
Tüyler yumuşaktır ve yalıtım görevine hizmet eder. Parmakların her ikisinde pençeler vardır. Deve kuşunun kuvvetli bacakları tüysüzdür. Kuş, bir toynağa benzeyen daha büyük olanıyla iki ayak parmağında durur. Bu koşmaya yardım ettiği düşünülen deve kuşlarına özgü bir adaptasyondur. Kalın siyah kirpikleriyle gözleri vardır. Bütün kara hayvanları içerisinde en büyük gözlere sahiptir.Deve kuşlarının dışında hiç bir kuşta idrar kesesi yoktur.

Üreme
Erkek devekuşları cinsel olgunluğa (2 ila 4 yaşları) 1.8-2.7 m, dişi devekuşları ise 1.7 -2 m yüksekliğe ulaşınca girer. Yaşamın ilk yıllarında civcivler her ay 25 cm kadar büyür. Bir yıl sonunda devekuşları 45 kg ağırlığa ulaşır.