Polikistik over sendromu geçtiğimiz yüzyılın başından beri bilinen ve hakkında çok şey araştırılmış, yaygın olarak karşılaşılan bir klinik problem olmasına rağmen nasıl oluştuğu tam olarak bilinmemektedir. Aile bireyleri arasındaki geçişi araştıran çalışmalar vardır. Şeker hastalığına yatkınlığı olan birisinin polikistik over sendromuna da yatkınlığı vardır.


Şişmanlık PCOS ile birlikte sık görülen ve bulguları arttıran bir durumdur. Çünkü vücuttaki yağ dokusu aşırı östrojen üretimine ve yüksek kan östrojen düzeyi de beyindeki hipofiz bezinden yetersiz Folikül Uyarıcı Hormon (FSH) salınmasına neden olur. Sonuçta yumurtlama bozulur ve bulgular kötüleşir. Ayrıca hipofiz bezi yumurtalık hücrelerini aşırı uyararak androjen ‘erkek hormonları' üretimini arttırır.


Polikistik over sendromunun teşhisi nasıl konur?

Polikistik over sendromunun teşhisinde majör ve minör olmak üzere iki kriter vardır.

Majör kriterler

  • Yumurtlamanın olmaması (anovulation)
  • Androgen hormon yüksekliği (androgen excess)
  • Aşırı tüylenme (hirsutism)
  • Sivilce (acne)
  • Saç dökülmesi (alopecia)
  • Adet düzensizliği (menstrual disturbance)
  • Kısırlık (Infertility)



Minör kriterler

  • İnsülin direnci (insulin resistance)
  • LH:FSH oranın yükselmesi > 2.5 - 3 (LH:FSH ratio > 2.5 - 3)
  • Ergenliğin başlaması (onset of puberty)
  • UltraSonografik tekik (ultrasonpgraphic evidence)

PoliKistik Over Sendromunun (PCOS) kesin tedavisi var mıdır?

Modern tıpta polykistik overin kesin tedavisi yoktur. Bu sendromun tedavisi çoğunlukla oluşturduğu bulguların ve şikayetlerin üstesinden gelinerek yapılır. Bu yaklaşım rahatsızlığın daha kötüleşmesini önler.

Polikistik Over tedavisinde uygulanan yaklaşımlar hangileridir?


Kilo verme:
Birçok PCOS hastasında kilo verme hormonal tabloyu düzeltebilir. Fakat PCOS varlığında kilo vermek zordur. Kalıcı bir kilo kaybı planı gerekir. Kilo kaybını sağlamak için günlük aktivitenin giderek arttırılması ve istikrarlı bir diyet programı yüz güldürücü sonuçlar verir.

Yumurtlamanın uyarılması:
Eğer öncelikle çocuk sahibi olunması isteniyorsa yumurtlamayı uyaran ilaçların kullanılması gerekir. Bu tedavinin deneyimli bir uzman tarafından yapılması tedaviye bağlı oluşabilecek yumurtalıkların aşırı uyarılması ve çoğul gebelik risklerini minimuma indirecektir.

Hormonal tedavi:
Hormon tedavisi polikistik over sendromuna bağlı problemleri geçici olarak gidermede oldukça başarılıdır. Tedavi durduğunda bulgular tekrar oluşur. En iyi tedavi düşük doz doğum kontrol hapı tedavisidir. Yumurtalıklardan aşırı hormon üretimini azaltarak kan androjen seviyelerini düşürür.

Cerrahi tedavi:
Bazen ilaç tedavisi ile sonuç alınamaz. Bu durumda laparoskopik (kansız-bıçaksız) olarak yumurtalıklar üzerindeki kalın tabaka lazer veya elektrokoter yardımı ile değişik noktalardan delinir.