Coğrafi Keşifler - Delinetciler Portal
+ Hemen Yorum Yap

Coğrafi Keşifler

  1. 15. ve 16. yüzyıllarda Avrupalılar tarafından yeni ticaret yollarının, okyanusların ve kıtaların bulunmasına "Coğrafi Keşifler" denmiştir. Önceleri dini ve ilmi amaçlarla başlayan dünyaya yayılma hareketleri 15. yüzyılın ikinci yarısında açık bir şekilde ekonomik amaçlara yönelmiştir.


    Yeniçağ Avrupası'nda ticaretin gelişmesi, paranın esası olan değerli madenlere ihtiyacı arttırmıştır. Avrupalılar, değerli madenlere ulaşabilmek için Asya ve Avrupa'ya seferler düzenlemişlerdir.


    Coğrafi Keşiflerin Nedenleri

    *Avrupalıların pusulayı öğrenmeleri, gemicilik ve coğrafya bilgilerinin artması.

    *Avrupalıların, doğu ülkelerinin zenginliklerine ulaşabilmek amacıyla yeni ticaret yolları aramaları.

    *İstanbul'un fethinden sonra Türklerin, doğu ticaret yollarına hakim olmaları ve Avrupalıların açık denizlere çıkma ihtiyacı hissetmeleri.

    *Avrupa'da değerli madenlerin az bulunmasından dolayı kralların (İspanyol-Portekiz) gemicileri desteklemesi.

    *Avrupalıların, Hıristiyanlık dinini yaymak istemeleri.

    *Avrupalıların dünyayı tanımak istemeleri.

    Keşifler

    İpek Yolu


    Çin'den başlayarak Orta Asya üzerinden, Hazar Denizi'nin güneyinden ve kuzeyinden geçerek Trabzon ve Kırım Limanlarına gelen malların buralardan Avrupa'ya ulaştığı yoldur.

    Baharat Yolu

    Hindistan'dan başlayarak İran Körfezi ve Irak üzerinden Suriye Limanlarına veya Kızıldeniz yoluyla Süveyş ve Akabe'ye, oradan da kara yoluyla İskenderiye'ye ulaşan yoldur. Uzak Doğu ile yapılan ticaret, Venedik ve Mısırlıların elinde bulunuyordu. Bu devletler, diğer devletlerin Baharat Yolu'ndan faydalanmasını engellemeye çalışmışlardır.

    İlk keşif seyahatleri, Atlantik Okyanusu ve Afrika Sahillerinde 14. yüzyılın başlarında Fransız ve Cenevizli gemiciler tarafından yapılmıştır. Bu seyahatler sonucunda Kanarya ve Azor Adaları keşfedildi.

    Kristof Kolomb, 1492'de Amerika Kıtası'na ulaştı. Portekizli gemici Bartelmi Diyaz'ın Ümit Burnu'nu bulmasından sonra Vasko dö Gama, Ümit Burnu'nu dolaşarak Hint Okyanusu ve Hindistan'a ulaştı. Portekizli Macellan ve Del Kano, dünyayı dolaşarak yuvarlaklığını kanıtlamışlardır.

    Keşiflerin Sonuçları

    *Keşifler, dünya tarihinde önemli sosyal, siyasal, ekonomik ve dini değişikliklere neden olmuştur. Bu durum, keşiflerin evrensel yönünü ortaya koymaktadır.

    *Eski ticaret yolları değişti. Akdeniz, doğu -batı ticaretindeki önemini kaybetti. Baharat ve İpek Yolları önemini kaybetti. Bu durum Atlas Okyanusu Limanlarının önem kazanmasına neden olmuştur.

    *Avrupalılar, yeni keşfedilen yerlerde sömürge imparatorlukları kurdular. Bu durum, keşfedilen ülkelerden Avrupa'ya altın ve gümüş başta olmak üzere bol miktarda hammadde ***ürülmesine neden olmuştur. Bu gelişmeler Avrupa'nın zenginleşmesini, hayat standartlarının yükselmesini ve Rönesans hareketlerinin gerçekleştirilmesini sağlamıştır.

    *Ticaretle uğraşan burjuva sınıfı zenginleşmiş ve Avrupa ürünleri yeni pazarlar bulmuştur. Böylece daha sonraki yıllarda gerçekleşecek olan Sanayi Devrimi'ne ortam hazırlanmıştır.

    *Keşfedilen yerlere Avrupa'dan göçler olmuş, bu durum Avrupa kültür ve medeniyetinin yayılmasını sağlamıştır.

    *Hıristiyanlık, yeni ülkelere yayılmıştır. Ancak bazi bilimsel gerçeklerin ortaya çıkması sonucunda Hıristiyanların dini inançları zayıflamış, Kilise'ye güven sarsılmıştır.

    *Dünyanın bazı yerleri, Avrupalılar tarafından tanınmış, yeni kültürler, canlılar ve ırklar ortaya çıkmıştır.


    Coğrafi Keşiflerin Türk Dünyası Üzerindeki Etkileri

    Coğrafi Keşifler, bütün insanlığı etkilemiştir. Bu yönüyle evrensel bir özelliğe sahiptir. Akdeniz Limanları, Coğrafya Keşifler sonucunda önemini kaybetti. Ancak 1869'da Süveyş Kanalı'nın Fransızlar tarafından açılmasıyla bu limanlar yeniden önem kazanmıştır.

    Coğrafi Keşifler, Müslüman ülkeler açısından büyük zararlara neden olmuştur. İslam ülkeleri yoksullaşmış, Türkistan Hanlıkları giderek zayıflamış ve Ruslar karşısında gerilemiştir. Osmanlı İmparatorluğu, İpek ve Baharat Yollarına hakim olmasına rağmen yolların değişmesinden dolayı umduklarına ulaşamamıştır. Osmanlı İmparatorluğu, ticaret faaliyetlerini yeniden geliştirebilmek için Avrupalı devletlere kapitülasyonlar vermek zorunda kaldı.

    Ayrıca Osmanlı topraklarında kervan yolları boyunca faaliyet gösteren halk ve zanaatkârlar işsiz kaldı. Bu durum, Osmanlı Devleti'nde ekonomik sıkıntılara ve Celali İsyanları'na zemin hazırlamıştır.

    Osmanlı Devleti, Hint ticaret yolunun hakimiyeti için Portekizlilerle, Akdeniz hakimiyeti için de İspanyollarla mücadele etti. Endonezya'da savunma ve koruma savaşları yapan Osmanlı Devleti, Hıristiyan Avrupa karşısında ''Doğu Kalkanı'' haline gelmiştir.



     Konuyu Beğendin mi?
  2. 2010-05-06 #2
    Coğrafi Keşifler

    Keşiflerin Sebepleri

    Bilinmeyen şeylere ve yerlere merak duyulması, en eski çağlardan beri insanlığın tabii bir duygusu idi. İlk çağlarda, dünyanın çok küçük bir bölümü tanınıyordu. Uzak bölgelere gezi yapanları anlatıp yazdıkları daima heycan uyandırmaktaydı. Orta çağda, Avrupa'dan Uzak doğu'ya giderek , çin'de kubilay kağa'nın yanında kalan Marko polo'nun verdiği bilgilere çok kimse inanmamıştı. Ibn Batuta, ibn Fablan gibi islam gezginleri de, "bilinmeyen" ülkelere geziler yaparak, gördüklerini kaleme almışlardı. Bunların doğruluğu anlaşıldıkça, "yeni" ülkelere duyulan merak daha arttı. Keşiflerin birinci sebebi budur.

    Avrupa'nın islam ülkelerine karşı giriştiği Haçlı seferleri, görünüşte dini bir nitelik taşıyordu. Hedef, kutsal kudüs şehrini, Müslümanların elinden kurtarmaktı. Fakat, aslında Doğu'nun zenginlikleri, o çağda yoksul sayılacak Avrupa'nın gözlerini kamaştırıyordu. İki yüz yıla yakın süren haçlı seferleri, İslam dünyasındaki bolluğu ve refahı, Avrupa'nın daha yakından tanımasına sağladı. Bu varlıklı hayata duyulan özen, Avrupa'da yeni gelir kaynaklarının araştırılması çığrını açtı. Bunu yolu ticaretten geçiyordu. Özellikle hindistan'dan Avrupa arasındaki ticaret yolları, başta Türkler olma üzere, Müslümanların elindeydi. Bu yüzden avrupalı tacirler, her uğrak yerinde yüksek vergiler ödemek zorunda kalıyorlardı. Bu yüzden, birçok malın Avrupa'ya maliyet çok artıyordu. Şu halde, yeni yollar aranması ve bulunması gerekli hale gelmiştir. İkinci sebep de budur.

    Hemen tamamıyla Hıristiyan olan Avrupa, kilisesinin ağır baskı altındaydı. Papalığın rızası alınmadıkça, yeni topraklara açılmak zordu. Bu bakımdan, erişilecek yerlerde Hıristiyanlığın yayılması da göz önünde bulunduruluyordu. Bu da, dini bir sebep oluşturuyordu.

    Barutun ve topun kullanılmasıyla ortaya çıkan güçlü krallıklar, ticari alanda birbirleriyle rekabete başlamışlardı. Uzak doğu'ya yeni yollarla ulaşmak, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin zengin mallarını kendileri taşımak için yeni yollara ihtiyaç duyuyorlardı. Bu ise, ancak yeni keşiflerle sağlanabilirdi.

    Coğrafya keşiflerinin yapılabilmesi için, elverişli bir bilim ortamına da girilmişti. Dünyanın düz değil, yuvarlak olduğu gerçeği Müslümanlardan öğrenilmişti. Dünya yuvarlaksa, doğu'ya doğru değil, batıya doğru da gidilerek aynı yere (Hindistan'a) ulaşılabilirdi.

    Bunu yapabilmek için teknik imkanlar da elde edilmişti. Pusula, rüzgar gülü gibi aletler bunlar arasındaydı. Ayrıca, açık denizlerin fırtınalarına dayanıklı büyük ve sağlam gemilerde yapılabiliyordu.

    Başlıca Keşifler

    Daha XV. Yüzyıl ortalarında Portekizliler Afrika'ya keşif heyetleri gönderiyorlardı. Bu heyetlerden biri, Bartelemo Diyaz yönetiminde, Afrika'nın güneyinde dolaştı (1487). Buraya "Ümit Burnu" adı verilirdi.böylece, Hindistan'a deniz yolu ile ulaşma imkanı elde ediyorlardı. XV. yüzyılın sonunda Vasko dö Gama, bu yoldan Hindistan'a vardı (1498). Bundan sonra Portekizliler Hint okyanusu'na donanama gönderdiler ve Uzak Doğu'ya kadar olan bölgelerde ticareti elerine geçirerek sömürgeler kurdular.

    Amerika'nın Keşfi: Kristof Kolomb adında Cenevizli bir gemici, hep batıya gitmek suretiyle doğuya varılabileceğini ileri sürüyordu. Düşüncesini gerçekleştirmek için, denizci devletlere başvurdu. Uzun uğraşmalardan sonra, projesi İspanya kralı tarafından kabul edildi ve desteklendi. İstediği gemileri ve denizcileri alan Kolomb, Atlas Okyanusu'na açıldı. Zorlu bir yolculuktan sonra, Orta Amerika'da Bahama'ya vardı (1492). Ancak, yeni bir kıta keşfettiğini bilmiyor, Hindistan'a ulaştığını sanıyordu.

    Kısa bir süre sonra Amerigo Vespuçi adlı bir İtalyan denizcisi, Güney Amerika'da Brezilya Kıyılarına çıktı. Buranın yeni bir kıta olduğunu anladı. Bu sebeple, Amerika'ya Kristof Kolomb'un değil, onun adı verildi.

    Balboa ise, bugünkü Panama Kanalı'nın bulunduğu yerden geçerek ilk defa Büyük Okyanus'a çıktı (1513).

    Macellen, Hindistan'a ulaşmak için, Güney Amerika'yı dolaşarak Büyük Okyanusa geçti. Uzak Doğuya vardı. Ancak buradaki bir çarpışmada öldürüldü. Yanındaki denizciler, yollarına devam ederek İspanya'ya döndüler. Böylece, dünyanın çevresi ilk defa dolaşılmış oldu (1521).


    Coğrafi Keşifler Listesi

    • Tarih Keşfedilen yer Denizci veya gezginler
    • 860'a doğru İzlanda Naddod
    • 875'e doğru Beyaz Deniz Ottar
    • 982'ye doğru Grönland Kızıl Erik
    • 1246 Tataristan Giovanni, Dal Piano Dei Carpini
    • 1253 Moğolistan Rubroek
    • 1271-1275 Çin Marco Polo
    • 1431 Asor adaları Gonçalvo Velho Cabral
    • 1441 Beyaz Burun Nuno Tristao
    • 1445 Senegal Lançarote Peçanha
    • 1471 Gine Körfezi Joao de Santarem
    • 1482 Kongo Diego Cam
    • 1487 Ümit Burnu Bartolomeu Dias
    • 1492 Amerika (San Salvador) Kristof Kolomb
    • 1492 Haiti Kristof Kolomb
    • 1497 Newfoundland G. Caboto, S. Caboto
    • 1497-1499 Afrika ve Hindistan kıyıları Vasco de Gama
    • 1498 Labrador Giovanni Caboto
    • 1499 Venezuela Ojeda, Vespucci
    • 1500 Amazon Pinzon
    • 1500 Brezilya Pedro Alvares Cabal
    • 1502 Orta Amerika Kristof Kolomb
    • 1505 Seylan Almeida
    • 1508 Malakka Siqueira
    • 1511 Sunda Adaları A. d'Abreu
    • 1513 Florida Juan Ponce de León
    • 1513 Panama Nunez de Balboa
    • 1515'e doğru Bermuda Adaları Juan Bermudez
    • 1516 Rio de la Plata Diaz de Solis
    • 1518 Meksika Fernanadez de Cordoba
    • 1519 Tenochtitlan (Mexico) Cortes
    • 1520 Ateş Ülkesi Ferdinand Magellan
    • 1521 Filipin Adaları Ferdinand Magellan
    • 1524 Nouvelle France Versazano
    • 1532-1534 Peru'nun fethi F. Pizarro
    • 1534 Kanada Jacques Cartier
    • 1535 Kaliforniya Cortes
    • 1535 Şili D. de Almagro
    • 1540 Colorado F. Alarcon
    • 1542 Japonya Mendes Pinto
    • 1568 Salomon Adaları Mendana
    • 1576 Baffin Adası Frobisher
    • 1577 Virginia W. Raleigh
    • 1581-1584 Sibirya Yermak
    • 1585 Davis Boğazı J. Davis
    • 1594 Novaya Zemlya Barents
    • 1595 Marquises Adaları Mendana
    • 1605 Yeni Hollanda (Avustralya) Willem Janszoon
    • 1606 Yeni Hebrides Adaları Queiros
    • 1610 Hudson Körfezi Henry Hudson
    • 1615'e doğru Horn Burnu J. Lemaire
    • 1642 Tasmanya A. Tasman
    • 1642 Yeni Zelanda A. Tasman
    • 1697 Kamçatka Atlasov
    • 1700 New Britain Dampier
    • 1722 Samoa Adaları Roggeveen
    • 1739 Bering Boğazı Bering
    • 1741 Aleut Adaları Bering ve Delisle
    • 1767 Tahiti Wallis
    • 1768 Lousiade Takımadaları Bougainville
    • 1772 Kerguelen Adaları Kerguelen
    • 1774 Yeni Kaledonya Cook
    • 1778 Yeni Kaledonya Cook
    • 1788 Mackenzie Irmağı Mackenzie
    • 1791 Vancouver Adası Vancouver
    • 1840 Adélie toprağı Dumont d'Urville
    • 1839-1842 Victoria toprağı J. C. Rose
    • 1878-1879 Kuzeydoğu Geçidi E. Nordenskjöld
    • 1903-1906 Kuzeybatı geçidi R. Amundsen
    • 1908-1909 Magnetik Güney Kutbu E. Schackleton
    • 1909 Kuzey Kutbu Peary
    • 1911 Güney Kutbu R. Amundsen
    • 1926 Güney Kutbu R. Amundsen ve Nobile

    -Derleme-


  3. 2010-05-06 #3
    bir katkısıda yeni ticater yolları ve pusula bulundu

  4. 2013-04-06 #4
    pusula en önemli buluşlardan biridir. eğer pusula bulun masaydı keşiflerde yapılamazdı :)

  Okunma: 9697 - Yorum: 3 - Amp
Kullanıcı Oylaması: 1/5 - 1