Gökyüzünde Bir "Kuyruksuz" Kuyrukluyıldız: Holmes 17P

1892'den beri bilinen Holmes Kuyrukluyıldızı, Mars ile Jüpiter arasında elips biçimli bir yörüngede dolanıyor. Normalde, çok sönük olduğu için, belli dönemlerde en büyük teleskoplarla bile görülemeyen Holmes'un parlaklığında ve büyüklüğünde, 25 Ekim'de aniden beklenmedik bir şekilde patlama oldu. Öyle ki, bu günlerde çıplak gözle bile seçilebilecek kadar parlak hale gelmiş durumda.


Holmes'in belirgin bir kuyruğu yok; buna karşın baş kısmı çok genişlemiş durumda. Holmes'in çekirdeği her ne kadar çok seyrek bir gaz ve toz bulutuyla çevrili olsa da, şu anda Güneş Sistemi'ndeki en büyük cisim haline gelmiş durumda. Kuyrukluyıldızın çapı şu an 1,4 milyon km'den fazla; yani Güneş'inkinden daha büyük. Çekirdeği yalnızca 3,6 km çapında olmasına karşın, çevresini saran gaz ve toz katmanı sayesinde bu büyüklüğe ulaşmış durumda.


Gökbilimciler, kuyrukluyıldızın parlaklığındaki ani artışın nedenini bulmaya çalışıyorlar. Daha önce de benzer birkaç olay gerçekleşmişti. Kuyrukluyıldızların böylesine değişken olmalarının nedeni, çekirdeklerinin asteroitler kadar sağlam olmayışı. Bu nedenle, küçük etkilerle bile parçalanabiliyorlar. Jüpiter gibi dev bir gezegenin kütleçekimi bile buna yol açabiliyor. Gökbilimciler, Holmes'in parlaklığındaki artışının, ona küçük bir asteroit parçasının çarpmasından ya da gevşek yağıda olan çekirdeğin kendi içinde kısmen çökmesinden kaynaklandığını düşünüyorlar. Kuyrukluyıldızın çekirdeğinin parçalanıp parçalanmadığı henüz anlaşılmış değil.


Holmes kuyrukluyıldızını çıplak gözle görebilmek için, ışık kirliliğinden biraz uzaklaşmak gerekiyor. Kuyrukluyıldızı bir dürbünle görmekse çok daha kolay. Üstelik bu şekilde kent merkezinden bile görülebiliyor. Hava karardıktan sonra, doğu-kuzeydoğu ufku üzerinde bulunan Holmes, saatler ilerledikçe gökyüzünde yükseliyor. Kuyrukluyıldızı gökyüzünde bulmak için, haritadan yararlanabilirsiniz.

Bir süredir Perse Takımyıldızı'nın en parlak yıldızı olan Mirfak'la yakın görünür konumda bulunan Holmes, 19 Kasım'da yıldızın önünden geçecek. Mirfak tamamen gözden kaybolmasa da, Holmes'in gaz katmanının arkasında kalacak. Holmes'in Mirfak yakınındaki konumu, bir süre daha onun gökyüzünde bulunmasını kolaylaştıracak.

Holmes Kuyrukluyıldızı Güneş'ten ve bizden giderek uzaklaşıyor. Ancak, daha en azından birkaç hafta boyunca parlaklığını koruyacağı düşünülüyor. Bunun yanı sıra gökbilimciler kuyrukluyıldızda yeni gaz ve toz püskürmelerinin, dolayısıyla da parlaklık artışlarının olabileceğini belirtiyorlar.