Akıl insan için neden önemlidir?

Akıl sağlığını bozan şeyler nelerdir?

İnsanı diğer varlıklardan ayıran en önemli özellik akıldır. Örneğin insan; yeme, içme. dinlenme ve nefes alma gibi bedensel ihtiyaçlar açısından diğer canlı türlerine benzer. Ancak insan, akıllı olması yönüyle varlıklar dünyasında özel bir yere sahiptir.

İslam dinî akla önem verir, dindeki emir ve yasaklardan sorumlu olunabilmesi için aklı ön şart olarak sunar. Bu nedenle aklı olmayanın dini de yoktur, denilmiştir. Henüz aklını tam olarak kullanamayacak çağda olan bebek ve çocuklar, aklını kullanma yeteneği olmayan zihinsel engelliler dinî açıdan sorumlu değildirler.

İslam Akla Önem Verir  Ne Demek ?



Sorumluluk alma konusunda Hz. Peygamber şunları söylemiştir: "Üç sınıf insandan sorumluluk kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, ergenlik çağına varıncaya kadar çocuktan ve akıllanıncaya kadar aklını yitirmiş olandan."5 Üç grup insanın da ortak özelliği aklı yeterince kullanamadıkları için sorumlu olmamalarıdır.

Kur'an-ı Kerim'in birçok ayetinde aklını iyi islerde kullanan insanlardan "Akıl sahipleri" diye bahsedilir. Tıpkı şu ayette olduğu gibi: "(Fakat bunu) ancak akıl sahipleri anlar." (Rad Suresi 19. ayet.)

İslam dinine göre akıl; iyi olan şeyleri öğrenip yapmak, Allah'ın emir ve yasaklarını anlamak ve uygulamak için kullanılmalıdır. Bu nedenle Kur'an-ı Kerim'de birçok yerde aklın iyi yolda kullanılmasını isteyen ayetler vardır. Allah, var ettiği eserlerinin üzerinde düşünülmesini ve onlardan ibret alınmasını ister.

Düşünme ve ibret alma için aklın kullanılması gerektiği Kur'an'da şöyle ifade edilir: "Gece ile gündüzün değişmesinde ve Allah'ın gökten bir rızık sebebi olan yağmuru indirip de onunla yeryüzünü ölümünden sonra diriltmesinde ve rüzgârları yönlendirmesinde aklını kullanan bir topluluk için nice deliller vardır."

İslam körü körüne taklitçiliğe karşıdır. İslam'a göre insan bilerek inanmalı, ibadetlerini kendi istek ve iradesiyle yapmalıdır. "Onlar ayakta iken, otururken, yanları üstüne yatarken, hep Allah'ı hatırlayıp anarlar ve göklerin, yerin yaradılışı hakkında inceden inceye düşünürler..."7 ayeti müminleri düşünmeye ve tefekkür etmeye teşvik eder.

''Ey iman edenler! İçki, kumar, putlar ve fal okları şüphesiz şeytan işi pisliklerdir, bunlardan kaçının ki saadete eresiniz. Şeytan şüphesiz içki ve kumar yüzünden aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah'ı anmaktan alıkoymak ister. Artık bunlardan vazgeçersiniz değil mi? Mâide Suresi, 90 ve 91. ayetler.

İnsanların sahip oldukları; fakat çoklarının kıymetini takdir edemeyip aldandıkları iki nimet vardır: Sıhhat ve boş vakit. Buhari, Rikak, 1; İbn Mâce, Zühd, 15

''Üç sınıf insandan sorumluluk kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, ergenlik çağına varıncaya kadar çocuktan ve akıllanıncaya kadar aklını yitirmiş olandan.'' İbn Mâce, Talak, 15.

''Onlar, ayakta iken, otururken, yanları üstüne yatarken, hep Allah'ı hatırlayıp anarlar ve göklerin, yerin yaradılışı hakkında inceden inceye düşünürler.''Al-i İmran suresi, 191. ayet.

Temiz akıl sahiplerinden başkası öğüt alıp düşünmez. (Al-i İmran Suresi, 7)