Edebi metinde okura olayları anlatan kişiye anlatıcı denir.Yazar ve eser gerçek kişi anlatıcı ise soyut kişidir. Anlatıcı yazar tarafından üretilmiştir.

Olay çevresinde gelişen edebi metinlerde ,özellikle roman ve hikayede anlatıcı:

ANLATICI

1-Kişi Ağzından anlatım


2- Kişi Ağzından anlatım


(Kim Anlatıyor?)

ANLATICI BAKIŞ AÇISI

1-Hakim(İlahi) Bakış Açısı

2-Kahraman Bakış Açısı


3-Gözlemci Bakış Açısı


(Kim Bakıyor?)

HAKİM (İLAHİ ) BAKIŞ AÇISI

-Kişi anlatım vardır.

-Her zaman ve her yeredir.

-Kişilerle ilgi her şeyi , onların düşüncelerini ,niyetlerini bilir ya da sezer.

-Kahramanların geçmişlerini ve geleceklerinibilir.

ÖRNEK METİN: Eve yine yalnız gidiyordu. Karanlık sokakta karşısına üç kişi çıktı. Tedirgin oldu birden. Bir korku yayıldı içine. Zihnine bir soru düştü Ya bana zarar verirlerse? diye. Ama korktuğu olmadı. Üç kişi konuşa konuşa yanından geçip gitti.

KAHRAMAN BAKIŞ AÇISI

-Anlatıcı kahramanlardan bir tanesidir.

-Okur her şeyi onun gözüyle görür, onundüşüncesini ve heyecanlarını paylaşır.

-Hikaye I. Kişi ağzından anlatılır.

ÖRNEK METİN: Her zaman yaptığım gibi bahçedeki ağacın altına gittim. Ağaca yaslanarak kitabımı okumaya başladım.Böceklerin ve kuşların sesinden başka bir şey duyulmuyordu çevrede.

GÖZLEMCİ BAKIŞ AÇISI

-Olaylar III. Kişi tarafından anlatılır

-Anlatıcı olayların dışındadır. Duyduğu ve gördüğü şeyleri nesnel bir şekilde anlatır. Böylece yorum yapmaktan kaçınır.

-Sadece olaylara şahit olur.

ÖRNEK METİN: Bugün de bahçedeki ağacın altına gitti. Her zaman olduğu gibi ayaklarını uzatıp, sırtını ağaca verip kitabı okumaya başladı. Etrafta kuşların sesinden başka bir şey duyulmuyordu.

Anlatım edebi metnin türüne göre farklılıklar gösterir.

Masal ve destanlarda olağanüstü olaylar ve kişiler vardır. Dil ve anlatımda buna göre şekillenmiştir.

Halk hikayelerinde olağanüstülükler azalır,gerçek yaşamın özellikleri daha çok ağır basar.

Hikaye ve romanda gerçeklik kendinidaha çok hissettirir.