Sabit frekanslı ses üreten bir kaynaktan yayılan sesin, yayılması sırasında frekans değerinde bir değişiklik olmaz. Ancak ses kaynağı ya da ses algılayıcısı hareketli ise bu durum değişir. Ses kaynağının hareketli olması durumunda ya da sesi duyan kişinin hareketli olması durumunda sesin frekansı, kaynaktan çıkan frekanstan farklı olarak algılanır. Bu duruma doppler olayı denir.


Doppler olayında değişen dalga boyudur. Ancak dalga boyu ile frekans ters orantılı olduğundan, gözlemci dalga kaynağının frekansını da değişmiş gibi algılar. Doppler olayı hareketli kaynağın hızının ses hızından yavaş olduğu durumlarda gözlenir. Kaynak hareket etmiyorsa dalgalar kaynak etrafında simetriktir.

Frekansı İsim:  3.png
Görüntüleme: 129
Büyüklük:  586 Byte olan bir kaynak, özellikleri değişmeyen bir ortamda İsim:  4.png
Görüntüleme: 127
Büyüklük:  633 Byte dalga boylu İsim:  2.png
Görüntüleme: 135
Büyüklük:  457 Byte hızıyla hareket eden dalgalar yayıyorsa; İsim:  doppler etkisi.png
Görüntüleme: 126
Büyüklük:  2,0 KB (Kilobyte) dır.

Doppler Olayı Konu Anlatımı

Kaynak ortama göre İsim:  1.png
Görüntüleme: 128
Büyüklük:  710 Byte hızıyla hareket ederse, hareket yönündeki dalgalar sıkışırken zıt yöndeki dalgalar seyrekleşir.


Doppler Olayı Konu Anlatımı 1


Bu durumda hareket yönünde bulunan bir gözlemcinin işittiği ses yüksek frekanslı yani tiz, harekete zıt yönde bulunan gözlemcinin işittiği ses ise düşük frekanslı yani bas olacaktır.

Doppler Olayı Konu Anlatımı 2
Doppler Olayı Konu Anlatımı 3

Kaynak hareketsiz, gözlemci hareketli, hızı dalganın hızından küçük ve kaynağa yaklaşıyor ise;

Doppler Olayı Konu Anlatımı 4
Özellikleri değişmeyen bir ortamda, İsim:  3.png
Görüntüleme: 129
Büyüklük:  586 Bytefrekanslı, İsim:  2.png
Görüntüleme: 135
Büyüklük:  457 Byte hızıyla yayılan dalgalar üreten ve durmakta olan bir ses kaynağına doğru vg hızıyla hareket eden bir gözlemci de sesi farklı frekansta algılar. Algılanan bu frekans; İsim:  6.png
Görüntüleme: 122
Büyüklük:  3,4 KB (Kilobyte) formülü ile hesaplanır.

Doppler Olayı Konu Anlatımı 5
Özellikleri değişmeyen bir ortamda durmakta olanses kaynağından İsim:  5.png
Görüntüleme: 123
Büyüklük:  867 Byte hızıyla uzaklaşan bir gözlemci sesin frekansını aşağıdaki formülle verildiği frekansla algılar. İsim:  7.png
Görüntüleme: 123
Büyüklük:  3,3 KB (Kilobyte)

Hem kaynak hem de gözlemci hareketli ise;

Özellikleri değişmeyen bir ortamda hem ses kaynağı hem de gözlemci hareketli ise algılanan frekans aşağıdaki formülle hesaplanır.


Doppler Olayı Konu Anlatımı 6