Orhun Yazıtlarında Verilmek İstenen Mesajlar - Delinetciler Portal
+ Hemen Yorum Yap

Orhun Yazıtlarında Verilmek İstenen Mesajlar

  1. Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtlarında genellikle şu ifadeler yer almaktadır:

    Ben Tanrı gibi ve Tanrı’da olmuş Türk Bilge hakan, sözlerimi işitin: Halkı düzene soktum, şimdi onlar kötü durumda değiller.

    Türk halkının yurt edineceği yer, Ötüken imiş. Türklerin Hakanı, Ötüken’de oturur ve orada hükmeder ise hiçbir sıkıntısı olmaz.

    Eğer Ötüken’de oturup Çin’e ve diğer ülkelere kervanlar gönderirsen, hiç derdin olmaz, sonsuza kadar devlet sahibi olup, hükmedeceksin.

    Çinliler, tatlı sözlerle ve yumuşak ipekli kumaşlarla halkı kandırıp, kendilerine yaklaştırıp yerleştirdikten sonra fesatlıklarını gösterip iyi, akıllı ve cesur kimseleri yaşatmazlar imiş.

    Ey Türk halkı, Çin halkının tatlı sözlerine, yumuşak ipekli kumaşlarına kanıp, çok sayıda öldün. Eğer güneyde Çugay dağlarına ve Tögülten Ovası’na konayım dersen, öleceksin.

    Ey Türk halkı, açlığı-tokluğu düşünmezsin, bir de doyarsan açlığı hiç düşünmezsin. Böyle olduğu için seni besleyip doyuran hakanlarının sözlerini dinlemedin ve her yere gittin ve oralarda mahvoldun, öldün.

    Üstte mavi gök, aşağıda yağız yer yaratıldığında ikisi arasında insanoğlu yaratılmış. İnsanoğlunun üzerine atalarım, dedelerim Bumin ve İstemi Hakanlar tahta oturup Türk halkının devletini ve yasalarını düzenleyip, yönetmişler. Dört bucak düşman imiş. Ordular sevkederek dört bucaktaki halkı kendilerine bağlamışlar. Doğu’da Kingan dağlarına Batı’da Demirkapı’ya kadar halklarını yerleştirmişler. Bu iki sınır arasındaki Göktürkleri düzene sokarak hüküm sürmüşler.

    Onların kendi emirleri altında olan komutanlar ve beyler de akıllı imişler. Fakat onların kardeşleri ve çocukları işbaşına gelmiş, akılsız hükümdarlar tahta oturmuş, onların komutanları da akılsız imiş. Beyleri ve halkı itaatkar olmadıkları için Çinliler, kardeşleri birbirlerine düşürmüşler böylece devlet elden çıkmış ve onlar da hakanlığı kaybetmişler. Bu yüzden erkek çocukları köle, kız çocukları cariye olmuşlar. Türk beyleri Türk unvanlarını bırakmış, Çin unvanlarını alarak Çin hizmetine girmişler ve Çin Hakanı’na tabi olmuşlar. Çin için ülkeler fethetmesine rağmen Çin halkı, bunca hizmet ettiğini düşünmeden “Türk halkını öldüreyim, neslini yok edeyim” der imiş.

    Türk halkı, yok olmak üzere imiş, Türk Tanrısı, Türk halkı yok olmasın diye babam İlteriş Kağanı ve annem İlbilge Hatun’u göğün tepesinden tutup daha yükseğe kaldırmış. Babam 17 adamla Çinlilere başkaldırmış, 70 kişi olmuşlar. Devletsiz halkı, Türk örf ve âdetini bırakmış halkı, atalarının töresine göre yeniden yaratmış, eğitmişler.

    Çin, Oğuz, Dokuz Oğuz, Otuz Tatarlar, Kıtaylar, Kurıkanlar, Tatabılar, Kırgız ve Türgişler hep düşman imiş. Babam Hakan, 47 kez sefer etmiş ve 20 kez savaşmış. Tanrı öyle buyurduğu için düşmanları bağımlı kılıp diz çöktürüp baş eğdirmişler. Babam Hakan devleti kurup, yasaları koyup vefat etmiş.

    Babam öldükten sonra amcam hakan tahta oturdu, Türk halkını yeniden düzenledi, aç halkı doyurdu, yoksulu zengin etti, azı çoğalttı. Amcam Hakanla Şantung Ovası’na, Sarı Irmağa, Demirkapı’ya kadar 125 kez sefer ettik, 13 kez savaştık. Kırgız ülkesine pek çok seferler ettik ve düşmanları yendik.

    Türgiş Hakanı kendi Türkümüz kendi halkımız idi. Bilgisizliği yüzünden kardeşim prensi ona vermemize rağmen hata işledi, bizimle savaştı ve yendik.

    Ey Oğuz beyleri, halkı işitin: Üstte gök çökmedikçe, altta yer delinmedikçe senin devletini ve yasalarını kim yıkıp bozabilir?

    Bilgisizliğin ve kötü davranışların yüzünden amcam Hakan vefat etti. Tanrı Türk halkının adı sanı yok olmasın diye beni O Tanrı, hakan olarak tahta oturttu. Kardeşim Kül Tigin ile konuşup anlaştık, gece uyumadık, gündüz oturmadık, ölesiye yitesiye çalıştık. Halkı birbirine düşman etmedik. Ben hükümdar olduğumda her yere gitmiş olan halk dönüp geldi. Oğuz, Kıtay, Tatabı halklarına ve Çin’e 12 kez ordu sevkettim ve savaştım. Ölecek halkı dirilttim, aç halkı doyurdum, çıplak halkı giydirdim, yoksul halkı zengin kıldım. Sayıca az halkı çoğalttım, güçlü devleti olandan daha iyi kıldım. Dört bucaktaki halkları hep kendime bağımlı kıldım. Türk halkını düşmansız kıldım, bu halkların hepsi bana bağımlı oldular.

    Kül Tigin 26 yaşında iken Kırgızlar ve Türgişlerle savaştık, onları yendik. Türgişlerin avam halkı bize tabi oldu ve halkı Tabar’da yerleştirdik. Ben erkek kardeşimle beraber önderlik edip çalışmasa ve başarmasa idim, Türk halkı ölecek idi. Kül Tigin vefat etti, yas tuttum.

    Bilge Tonyukuk Anıtında şu ifadeler yer almaktadır:

    Bilge Tonyukuk ben kendim Çin ilinde yaratıldım. Türkler, Çinlilere tabi iken mahvoldu, yok oldu. Fakat daha sonra 700 kişi bağımsızlık savaşını başlattı ve bağımsızlığı kazandı.

    İlteriş Kağan’ın danışmanı iken güneyde Çin, doğuda Kıtay, kuzeyde Oğuz’la savaşarak onları yendik ve öldürdük.

    Milletin boğazı tok idi. Oğuz’dan casus geldi. Sözü şöyle: Türk milletinin kağanı cesur, danışmanı bilici, az Türk milleti Çin’i, Kıtay’ı, Oğuz’u öldürecek. Çin güneyden hücum etsin, ben kuzeyden hücum edeyim, mümkünse Türk milletini yok edelim. Bu sözü işitince gece uyuyacağım, gündüz oturacağım gelmedi. Durumu kağanımıza arz ettim, şöyle dedim: “ Çin, Oğuz, Kıtay birleşirse olduğumuz yerde kala kalırız.” Kağanım, “gönlünce asker sevket”, dedi. Ötüken Ormanı’na doğru ordu sevkettim. Oğuzlarlayaptığımız savaşta onların ordusu 300 bin bizim ordumuz ise 200 bin kişi idi. Tanrı lütfetti, dağıttık, askerleri nehre düştü, bir kısmı yolda öldü, Oğuz tamamen bize geldi.

    Çin Kağanı, On-Ok Kağanı, Kırgız’ın kuvvetli Kağanı ve Türgiş Kağanının bize karşı birleşerek bizimle savaşmak istediklerini haber aldım. Bunu işitince gece uyuyacağım, gündüz oturacağım, gelmedi. Önce Kırgız’a asker sevkederek onları yendik ve Kırgız kavmi bize teslim oldu. On-Ok beyleri ve milleti geldi, bize baş eğdi. Bu savaşlarda danışmanı ve komutanı bizzat bendim.

    İlteriş Kağan, bilici ve cesur olduğu için Çinle 17 defa, Kıtayla 7 defa, Oğuzla 5 defa savaştı. Bu savaşlarda Türk Bilge Kağanına, İlteriş Kağana, Bögü Kağana danışman ve kumandan bizzat ben idim.

    İlteriş Kağan, Kapgan Kağan ve ben Bilge Tonyukuk kazanmasa idik, il de millet de yok olacaktı. İlteriş Kağan, Kapgan Kağan ve Bilge Tonyukuk kazandığı için il il, millet millet oldu.

    Prof. Dr. İbrahim Arslanoğlu. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi



     Konuyu Beğendin mi?
    Güncelleme : 2017-08-18

Konu Etiketleri

göktürk yazıtlarındaki mesajlar, göktürk yazıtlarındaki mesajların günümüzle kıyaslanması, orhun yazıtları tam metin türkçe, orhun yazıtlarında adalet anlayışı

  Okunma: 769 - Yorum: 0 - Amp
Kullanıcı Oylaması: 5/5 - 2