Harita üzerinden mesafe ölçme işi zor gibi görünen fakat oldukça kolay ve önemli bir iştir. İzciler, doğa yürüyüşlerini sevenler, arazi işleri yapanlar vb işlerle uğraşanlar için harita üzerinden mesafe ölçümü büyük ihtiyaçtır. Gerçi teknoloji sayesinde ölçüm yapma işi de kolaylaştı ama eski usullerden vazgeçmeyenler için bu yazıda harita üzerinden mesafe ölçmeyi anlatacağım.


Teknoloji derken onu da açıklayayım. Google ve Yandex maplerini kullanarak iki nokta arasındaki uzaklığı hem kuş uçumu hem de gerçek mesafesiyle ölçebiliyorsunuz. Sürekli bu ölçümleri yapıyorsanız mutlaka deneyin. Bu linkten bilgi alabilirsiniz.
https://www.delinetciler.net/portal/...cumu-3035.html

Şimdi gelelim eski usulle haritadan mesafe tayinine.

Haritaların sağ alt tarafında harita ölçeği bulunur ve genellik iki çeşit ölçek kullanılır. Harita üzerindeki ölçekleme genellikle kesir ölçek veya çizgi ölçektir. Ölçek haritanın hangi orana göre küçültüldüğünü gösterir. Bizde bu orana göre iki nokta arasındaki mesafeyi ölçebiliriz.


Harita Üzerinden Mesafe Hesaplama


Örnek olarak üstteki haritanın sağ alt köşesine baktığımızda 0'dan başlayan ve 200 km kadar giden bir ölçek görüyoruz. Bu çizgi ölçektir ve 4 bölmeden oluşur. Her bölme 50 km'dir ve bu bölmelerin her biri haritada 1 cm tekabül eder. Elimize cetvel alıp harita üzerinden ölçtüğümüz iki nokta arasının 5 cm olduğunu düşünün. Ölçeğimize göre her 1 cm 50 km olduğuna göre 5x50 km sonuç 250 km çıkar. Bu işlemi yapmadan önce çizgi ölçeğimizin boyunu cetvel ile ölçtüğümüzde çıkan sonuç bize harita ölçeğimizi verir. Eğer haritanın çizgi ölçeğinin boyu 5 cm ise, harita üzerindeki her 5 santimin 200 km tekabül ettiğini kabul ederiz.

Ölçeğimiz kesir ölçekte olabilir. Kesir ölçek 1/2000000 gibi gösterilir. Bu da her 1 santimin 200000 cm olduğunu gösterir. Santim ile verilen bir ölçünün sağından 5 sıfır attığınızda sonucu km'ye çevirmiş olursunuz. Yani kesir ölçeği 1/2000000 olan bir haritada 1 cm 20 km'ye denk gelir.

Çıkan bu sonuçlar kuş uçumu sonuçlarıdır. Harita üzerinde iki şehir arasının 300 km çıkması sizi yanıltmasın. Türkiye dağlık araziye sahiptir. Özellikle karadeniz ve doğu bölgeleri çok dağlıktır. O yüzden haritadan ölçtüğünüz mesafe gerçekte daha fazladır.