Laird'in seferindeki ölüm oranının yüksekliği , İngilizleri Trablus üzerinden ilerlemeye yöneltti.Richardson'un yanında Alman bilginleri , Overweg ve Barth katıldı: yalnız Barth sağ kaldı.Barth Arap kılığına girip Abdulkerim adını alacak 1850-1885 arasında Ayr'ı , Bornu'yu , Bigirmi'ye kadar Çat'ın güneyini , Kano'yu Sokoto'yu Aştı:sonra Nijer'in büklümünü Say'dan Tombuktu'ya kadar kesen bir yol izledi, Tombuktu'da bir süre kalıp geri döndü;bir süre ırmağı izledikten sonra Say'dan Borno'ya ve Çat'tan Trablus'a ulaştı.


Barth'ı , astronom Vogel izledi.Vogel birçok konumu saptadı , sonra batıdan Vatay'a gitti fakat burada öldürüldü.1854 de İngilizler haber alamadıkları Barth'ı bulmak amacıyla Nijer ırmağının kaynağına doğru yeniden izlemeye karar verdiler.Seferin komutanlığına getirilen Dr.Baikie , Barth'ın yanına ulaşmayı başaramadı ve geri döndü.Kinin'in hastalık önleyici olarak kullanılması ölüm tehlikesini ortadan kaldırdı.Bundan böyle tropikal bölgelerde büyük keşif seferleri kesinlikle ölümle sonuçlanmadan yapılabilecekti.

Büyük Sahra'nın ve Orta Sudan'ın Keşfi

Barht'an sonra Büyük Sahta ve Orta Sudan'ın keşfinde Duveyrier,Rohlfs ve Nachtigal adları önemlidir.Bunlardan Duveyrier , Cezayir'e yaptığı ilk yolculukta Tueregle ile tanıştı,1859-1861 arasında Cezayir'in güneyini ve Şortlar bölgesini aştı , sonra Gademes'e ve Accer'ler Tasilisi'ne gidip orada tekrar Tuaregler arasında yaşadı;Fizan ve Trablus üzerinden geri döndü.Rohlfs ise yorulmak bilmeyen ama oldukça yüzeyde bir gezgindi.Uzun süre Cezayir'de Fransız lejyonunda çalıştı.1861'de Fas'ın güneyini baştan sona dolaştı.1864'de Fas'ı aştı i Saura'dan Büyük Sahra'ya girdi.İn Salah'a ulaştı ve Trablus'a döndü.Üçüncü yolculuğunda Trablus-Bornu arasında Clapperton'un yolunu yeniden izleyip Lagos üzerinden döndü.1879'da Libya çölünün ortasındaki Kufra'ya ilk ayak basan Avrupalı oldu.İki kez de Etiyopya'ya gitti.


Büyük Sahra'nın ve Orta Sudan'ın Keşfi


Doktor Nachtigal ise, Tunus'a gelince Rohlfs tarafından keşif yapmaya teşvik edildi.Clapperton'un yolunu izledi , Tibesti'yi keşfederken hayatını tehlikeye attı : üç yıl Bornu'da kaldı ve çevredeki bölgeleri inceledi.1873'de Çat'ın güneyi ve Bagirmi üzerinden doğuya yöneldi,Vogel'in öldürülmüş olduğu Vaday'a çekine çekine gitti.Yolda Çat'ın kolu olan Bahr el Gazal'ı ve Fitri gölünü buldu.Arapçayı iyi konuşan Nachtigal yeni Vaday Sultanı tarafından iyi karşlılandı.Ülkenin her yerine , hatta güney bölgelerini dolaşmayı başardı,Ertesi yıl Darfur ve Mısır üzerinden geri döndü.