a) Biçimce de Anlamca da Olumsuz Cümleler:

-Bu olaydan sonra buraya gelmiyor artık.

- Bunları bilmek için öğretmen olmak şart değildir.

-Yok bizi arayan soran kimsemiz.

b) Biçimce Olumlu, Anlamca Olumsuz Cümleler:

-Ne sordun, ne haber gönderdin.(sormadın,haber göndermedin)

-Bu havada sokağa çıkabilirsen çık. (çıkamazsın)

-Bu işleri bensiz bitirebilir mi sanıyorsunuz? (bitiremez)

-Bundan iyi armağan olur mu? (olmaz)

c) Soru Cümlesi: Bir işin yapılıp yapılmadığını sormak, bir şeyin nedenini öğrenmek, bir durumla ilgili bilgi edinmek ya da kuşkuyu gidermek... gibi amaçlarla kurulan cümlelerdir.

- Babanız geldi mi?

- Bunları kimden duydun?

1) Gerçek Soru Cümlesi: Yanıt gerektiren, soru cümleleridir.

-Soruyu kaç kişi çözmüş?

-Derse girmeyecek misiniz?

2) Sözde Soru Cümlesi:Yanıt gerektirmeyen,cümleye değişik anlamlar (şaşma, küçümseme, inanmayış, beklenmezlik, özlem...vb.) katmak için kurulan soru cümleleridir:

-Annem gelir mi ki? (Olasılık)

-Bunları ben mi söylemişim? (İnanmayış, yalanlama)

-Sen de mi bu soruyu yanıtlayamadın? (Şaşma)

-Hani, buraya gelince bize uğrayacaktın? (Sitem)

-Ben, kimseye kötülük eder miyim? (Onaylatma)

-Şimdi, sen bu adamla mı evleneceksin? (Küçümseme) Değişik sözcük türleriyle soru cümleleri oluşturulabilir:

a. Soru Sıfatlarıyla

* Romanın kaçıncı sayfasını okuyorsun?

* Konsere hangi giysiyle gittin?

* Nasıl bir ödev hazırladın?

* Sınıfa kaç sıra gerekli?

* Kaçar ekmek dağıtıldı?

b. Soru Adıllarıyla

* Bu akşam nerede kalacağız?

* Sana ne aldı?

* Ağaçtaki elmaları kim topladı?

* Ayakkabıyı kaça aldın?

* Hangisini almak istiyorsun?

* Bugün nereye gidelim?

c. Soru Belirteçleriyle

* Sınavın nasıl geçti?

* Bana neden kızdın?

* Tiyatroya ne zaman gideceğiz?

* Bu tatlıdan ne kadar yedin?

* Bizi niçin dinlemiyorlar?

* Buralarda ne geziyorsun?

d. “mi” soru ilgeciyle :Bu ilgeç hangi öğeden sonra gelmişse o öğeyi buldurmaya yöneliktir:

* Bizimle pikniğe gelecek misin? yüklem

* Bu resmi Ceren mi yapmış? özne

*Kedi ağaca mı çıktı? d. t.

* Öykü kitaplarını mı seversin? b’li nesne

* Bugün mü resim sergisine gidelim? b. t. d)

Ünlem Cümlesi: Taşkın duygularla coşkuları (korku, acıma, üzüntü, şaşma... gibi) seslenmeleri anlatan cümlelerdir.

-Ah, nerede o güzel günler! (geçmişe özlem)

-Ah, elim kırılsaydı da ona vurmasaydım. (pişmanlık)

-Seni bağışladım sanma ha!... (uyarma)

-Hadi gelmedin,bir haber gönderseydin! (sitem,hoş görmeme)

-Keşke bizim de böyle bir babamız olsa! (istek)