Koruyucu Doku

Yüksek yapılı bitkileri fazla su kaybından, çeşitli çevre koşullarından ya da yaralanmalardan korumak amacıyla hücrelerin farklılaşması sonucu meydana gelen doku koruyucu dokudur. Hücrelerdeki bu farklılaşma özellikle hücre çeperlerinin kalınlaşmasıyla meydana gelir.


Koruyucu doku bitkilerin dış yüzeyini örter. Tek ya da çok sıralı hücrelerden oluşur. Hücreleri klorofilsizdir. Koruyucu doku içte bulunan dokuları çeşitli dış etkilere karşı korur. Kara bitkilerinde su kaybını önlemede önemli görev yapar.


Bitkilerde iki tip koruyucu doku bulunur:


a. Epidermis

b. Mantar doku (periderm)

a. Epidermis

Epidermis canlı bir doku olup bitkilerin kök. gövde, yaprak, çiçek, meyve, tohum gibi kısımlarının üzerinde yer alır. Epidermisi meydana getiren hücreler büyük kofula ve az sitoplazmaya sahiptir ve hücreler arasında boşluk yer almayıp hücreler tek sıra halindedir.

Koruyucu Doku Nedir - Koruyucu Doku Çeşitleri Nelerdir?


Yaprakta yer alan epidermis hücreleri güneş ışığının yaprağın alt yüzeyine geçmesini sağlar. Epidermiste yer alan tüyler kök kısmında emmeyi, sarmaşık gibi bitkilerde tutunmayı, reyhan gibi bitkilerde ise salgılama gibi çeşitli görevleri yapar. Epidermiste belli görevleri yerine getirmek için stoma ve tüy denilen özelleşmiş yapılar yer alır.

Epidermiste yer alan stomalar diğer adıyla gözenekler bitkinin dış ortamla bağlantısını kurar . Daha açık söylenirse bitkilerdeki su kaybının ve gaz alışverişinin kontrollü bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Kütikula adı verilen koruyucu tabaka epidermisin dış yüzeyinde yer alır. Bu tabakanın görevi bitkideki su kaybını azaltmaktır.


Kütikula tabakası bitkinin yaşadığı bölgeye göre değişir. Nemli bölgelerde yaşayan bitkilerde ince. kurak bölgelerde yaşayan bitkilerde daha kalındır.

Mantar Doku

Koruyucu dokulardan bir diğeri de mantar dokudur. Mantar doku mantar kambiyumundan oluşur. Mantar kambiyumu ise epidermis ya da parankima hücrelerinin bölünme yeteneği kazanması ile meydana gelir.


Çok yıllık bitkilerin kök ve gövdelerinde yer alan mantar doku hücreleri canlı değildir. Hücrelerin içi hava ile doludur.


Mantar doku içinde kovucuk (lentisel) denilen yapılar yer alır . Kovucuklar gaz alışverişini sağlar. Diğer taraftan bitkilerde gerçekleşen yaprak dökümü mantar dokunun yaprak sapıyla gövde arasında oluşmasıyla gerçekleşir. Burada oluşan mantar doku su ve besinin yaprağa geçişine engel olur. Bu durum bitkide yaprakların dökülmesini sağlar.


Koruyucu Doku Nedir - Koruyucu Doku Çeşitleri Nelerdir? 1