Aynı sıvı içerisine atılan cisimler arasında bazıları yüzerken bazıları dibe batıyor. Bunun nedeni ne olabilir? Yüzme ve batma olayı cismin ağırlığına ya da sıvının miktarı ve derinliğine bağlı değildir. Yüzme ve batma olayı sıvının yoğunluğu ve bu sıvının içine atılan cisimlerin yoğunluğu arasındaki ilişkiye bağlıdır.


Yoğunluk ise cismin kütlesine ve hacmine bağlıdır. Bir cismin kütlesinin hacmine oranı bize yoğunluğu verir.
Yukarıdaki şekilde elma ve tahta parçası su içerisinde yüzerken, vida ve misket suda batmıştır. Kağıt ise elma ve tahta parçasının aksine tamamı suyun içinde bir şekilde suda yüzmektedir. Aynı sıvı içerisinde olmalarına rağmen konumları farklıdır. Şimdi bu farklılığın nedenini öğrenelim.

Yüzen Cisimler Neden Yüzer Batan Cisimler Neden Batar?



A.YÜZME KOŞULU:

Cismin yoğunluğu içine atıldığı sıvının yoğunlğundan küçük ise cisim sıvı içerisinde yüzer. Cisim sıvının dibine bırakılsa bile kaldırma kuvveti ile cismin ağırlığı dengeye ulaşıncaya kadar cisim sıvı içinde yüzeye doğru itilir. Sıvı içerisinde bir kısmı sıvının içinde kalacak şekilde dengede olan cisimlere yüzen cisimler denir.


ÖRNEK:

Küçük bir demir parçası denize atıldığı zaman batarken gemiler nasıl denizde yüzer? Gemilerin hacimleri büyütülerek yoğunluklarının azalması sağlanmış. Böylece suyun yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük olan gemi denizde yüzmeyi başarabilmiş.

B. ASKIDA KALMA KOŞULU:

Cismin yoğunluğu içine atıldığı sıvının yoğunluğuna eşit ise cisim sıvı içinde askıda kalır. Cismin tamamı sıvı içindedir. Tamamı sıvı içinde kalacak şekilde dengelenen cisimlere askıda kalan cisimler denir.

ÖRNEK:

Askeri alanda kullanılan denizaltılar tamamı su içine girer. Ağır metallerden yapılan bu denizaltıların da gemiler gibi hacimleri çok büyüktür. Hacimleri büyütülerek yoğunlukları suyun yoğunluğuna eşit bir seviyeye getirilmiştir. Böylece tamamı su içinde olacak şekilde denizde yüzmektedir.

C.BATMA KOŞULU:

Cismin yoğunluğu içine atıldığı sıvının yoğunluğundan büyük ise cisim sıvı içerisinde batar. Sıvının yüzeyine bile bırakılmış olsa kaldırma kuvveti ve ağırlık dengelendiğinde cisim batar. Tamamı sıvı içinde olan cisimlere batan cisimler denir.

ÖRNEK:

Deniz kenarında yerdeki küçük taşları sıra ile denize attığımızı düşünelim. Taşlar denizin yanında çok küçük olmasına rağmen denizin dibine batar. Çünkü taşların yoğunluğu suyun yoğunluğundan büyüktür.