Mantık Ve Doğru Düşünme



Mantık, doğru düşünmenin kurallarını inceleyen felsefi bir disiplindir. Bu açıdan mantık, bilginin doğruluğunu değil, bilginin doğruluğunu ifade eden düşünce ve kavramların kendi içsel bütünlüğünün doğruluğunu inceler. Böylece mantıksal olarak doğru olan bilgi ve bilim anlamında yanlış olabilir.

Akıl yürütme biçimleri usavurma yöntemleridir.
1. Bir genel öncülden özele veya tikele varma tümden gelimdir:
DedüksiyonBütün memeliler çokhücrelidir.İnsan bir memelidir.O zaman insan çokhücrelidir.2. Bir özel öncülden genele gitme tümevarımdır. Endüksiyon.

Nokia cep telefonu kanser yapar.
Samsung cep telefonu kanser yapar.
Motorola telefonu kanser yapar.
O zaman tüm cep telefonları kanser yapar.
3. Analoji ise benzeştirmedir. Bunda da aynı niteliklere sahip nesnelerin tanımlanmasında benzeşme yoluyla bir tür "sıçratma" uygulanır.
Yunanistan ve Türkiye aynı enlemdedir
Yunanistan'da yazlar sıcak geçer.

O halde Türkiye'de de yazlar sıcak geçer.
Mantık ilkeleri:"Bir şey ne ise odur" ifadesinde anlam bulur bu ilke. Bir akıl yürütmede her kavram ve önerme kendisiyle aynı anlamda olmalı.
Çelişmezlik:Bir şeyin hem kendisi hem de başkası olamayacağını ifade eden kuraldır. Aynı özdeşlik ilkesi gibi kavram veya önermeler kendisiyle çelişmez
Üçüncü durumun olanaksızlığı:

Bu ilke, bir önermenin ya doğru ya yanlış olacağını ifade eder. Bu mantığa göre bir önerme hem doğru hem yanlış olamaz.
Fakat temel matematikteki küme kavramı bu ilkeleri belli ölçülerde tartışmaya açar. Çünkü bir nesneye ait olan özellik farklı nesnelere ait olabilir. Bunu da sağlayan aslında benzeşim özelliğidir. İnsan bir canlıdır ama canlı olmayan şeylerden de oluşmuştur. O halde insan hem canlıdır hem de canlı değildir. Bu ilkelerde sorun iki değerli mantık yerine çok değerli mantığın gelişmesine sebebiyet vermiştir. Doğru ve Yanlış yerine Belirsiz tanımının eklenmesine yol açmıştır.

Bu ilkeye göre her yargının doğruluğu için bir başka yargı gereklidir. Yeter sebep olmadıkça bir yargının doğruluğundan söz edilemez.

Tüm ilkelere bakınca modern usavurmada yetersiz kaldıkları görülebilir. Bu da bizi kuantum fiziğinin de oluşmasında yardımcı olduğu yeni kurallara götürebilir. Kuantum deneylemelerinde bir kedi hem ölü hem diri olabilir. Yani hem o, hem diğeridir.