Cümlenin Nitelikleri

Bir cümlenin değeri altı niteliğe göre belirlenir:
1-Duruluk
2-Açıklık
3-Yalınlık
4-Özgünlük
5-Doğallık
6-Akıcılık

DURULUK:
Cümlede gereksiz sözcük bulunmamasıdır.

Ör:
Partiler arasındaki mevcut anlaşmazlıklar giderek büyüyordu.
Partiler arasındaki anlaşmazlıklar giderek büyüyordu.

Bu büyük adama duyduğumuz saygı ve hürmet sonsuzdu.
Bu büyük adama duyduğumuz saygı sonsuzdu.
Bu büyük adama saygımız sonsuzdu.

YALINLIK:
Yalınlık, anlatımın özentisiz ve süssüz olması demektir.
Gereksiz özentiler ve süslemeler cümleyi yalınlıktan dolayısıyla da anlaşılırlıktan uzak kılar.

Ör:
Atilla İlhan, 80 yıllık ömrünü tamamlayarak ezeli ve ebedi istirahata kavuştu.

AÇIKLIK:
Cümleden tek bir anlam çıkmalıdır. Cümleden farklı anlamlar çıkıyorsa o cümle açıklık niteliğinden yoksundur.

Cümlede açıklık olmayışı üç nedene bağlanabilir:
1-Sözdizimi yanlışı, sözcüklerin yerli yerinde kullanılmaması,
Ör:
Ben seni Ayşe kadar sevmem.

2-Noktalama yanlışı, gerekli yerde virgül kullanılmaması,

Ör:
O kadına ne dedi?

3-Zamir eksikliği, 2. ya da 3. tekil kişi zamirinin gerekli yerlerde kullanılmaması,

Ör:
Söylediklerinden hiçbir şey anlamadım.

ÖZGÜNLÜK:
Taklit ya da kopya olmayan , başkasına benzemeyen, "kendine özgü olan" demektir.

DOĞALLIK:
Düşüncelerin içten bir dille anlatımıdır.

Ör:
Yapacak bunca önemli işiniz varken ,çok kıymetli vaktinizi benden esirgemediğiniz için, nasıl teşekkür edeceğimi bilemiyorum.

Bana zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.

AKICILIK:
Kulağı rahatsız eden aynı hece ya da sözcüklerin veya sonu gelmeyen uzun cümlelerin kullanılması akıcılığı önler.
Uzun cümlelerden ya da benzer seslerin kullanımından doğan anlatım kusurlarından kaçınmalıdır.