Zonguldak Yeryüzü Şekilleri

Zonguldak ili çok engebeli bir arazi yapısına sahip olup; il alanının %56'sı dağlarla,%31'i platolarla ve %13'ü ovalarla kaplıdır.

Bol yağışlı bir iklime sahip olan Zonguldak, yerüstü su kaynakları bakımından oldukça zengindir. İlde Filyos Çayı dışında büyük akarsu olmamakla birlikte, çok sayıda akarsu vardır. Bu akarsular,il alanını sık bir vadi ağıyla parçalamıştır. Kıyılar düz ve girintili-çıkıntılıdır.Kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan kıyılarda çok yerde yalıyarlar görülür ve bunlar akarsu ağızlarında kesintiye uğrar.


a.Dağlar
Kuzey kesimlerinde 1000 metreyi bulmazkan, orta kesimlerde 1200 metreyi aşmakta,güneyde ise yer yer 2000 metreye kadar ulaşmaktadır. Dağlar kıyıya koşut üç sıra oluşturduğundan kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım güçlaşir.
Kıyıya yakın yükseltilerin oluşturduğu dağ sırasının zengin taşkömürü yakları vardır.

b.Vadiler, Platolar, Ovalar
Zonguldak il toprakları sık bir vadi ağıyla parçalanmıştır. Bu vadiler kimi kesimlerde genişleyerek düzlükler oluşturmasına karşın, ilde büyük denebilecek bir ova yoktur.

Filyos Çayı Vadisi:İlin büyük ve en önemli vadisi olup, Filyos Çayı boyunca uzanır. Genişliği kimi kesimlerde 300-400 metreyi bulan bu vadi Çaycuma ilçe merkezinde Çaycuma düzlüğünü, Saltukova-Filyos mevkiinde Filyos düzlüğünü oluşturur.

Gülüç Irmağı Vadisi:Yöredeki birçok dere ve dereciğin sularıyla beslenen vadi oldukça derindir. Karadeniz Ereğli ilçe merkezinde genişleyerek Ereğli düzlüğünü oluşturur.

c.Kıyılar
Karadeniz boyunca uzanan kıyı şeridinin tek önemli girintisi Karadeniz Ereğli yakınlarındaki Baba Burnu'dur.
Doğuda Sazköy'den batıda Alaplı ilçe sınırına uzanan 80 kilometrelik kıyı bandında yer alan pek çok doğal plaj ve kumsal alanlar yöre halkının yaz aylarında günübirlik kullandığı belli başlı mekanlardır.

d.Akarsular Sürekli ve bol yağış alan Zonguldak, akarsular bakımından oldukça zengindir. İldeki akarsular kış, bahar aylarında bol su taşır ve bu suların tümü Karadeniz'e dökülür. Zonguldak'taki akarsu havzalarının toplam su potansiyeli 3.664 hm/yıl olup, bu akarsuların oluşturduğu toplam yağış alanı 15.942 kilometrekaredir.

Filyos ve Gülüç Çayı; Devrek,Alaplı ırmakları; Üzülmez, Kozlu dereleri yörenin bilinen akarsu kaynaklarıdır. Ayrıca her biri akarsuların denize döküldüğü yer anlamına gelen Küçükağız, Ömerağzı, Çatalağzı, İnağzı, Değirmenağzı, Çavuşağzı, Alacaağzı, Köseağzı, Mevrekeağzı ve İncivezağzı gibi ağızlarla irili ufaklı pek çok dere aksamına karşın, yaz mevsiminde bu derelerin oluşturduğu kanyonların suyu azalmaktadır.

Devrek ırmağı: Bolu dağlarından kaynaklanan bu akarsu birçok dere ve çayla birleşerek Devrek ilçesinde Devrek Irmağı adını alır ve ilçe sınırları dışında Filyos Çayı ile birleşir. Debisi sabit, su kalitesi yüksek olan bu ırmakta fiziksel ve kimyasal kirlenme yok denecek kadar azdır.

e.Baraj Gölleri ve Göletler
İl sınırları içinde doğal göl bulunmamaktadır. Merkezde Ulutan, Karadeniz Ereğli'de Kızılcapınar ve Gülüç baraj göllerinin; Çatalağzı'da Dereköy ve Karapınar'da Çobanoğlu göletleri ilin bilinen yapay göleridir.

Ulutan Baraj Gölü:Zonguldak merkezine 7 kilometre uzaklıkta bulunan Ulutan Barajı, Kozlu ve Üzülmez derelerinin yan kollarının toplandığı Ulutam merkezinde kurulmuştur. 114 hektarlık bir su alanını içeren baraj gölü, Zonguldak Metropoliten Belediyeler Birliği'ne bağlı belediyelerin içme suyu gereksinimini karşılamaktadır