Karting Nedir, Nasıl Yapılır?
Karting


Kart yarışı ya da Karting açık tekerlekli motor sporlarının değişik bir türü olduğu gibi, küçük dört tekerlekli araçlara genelde kartlar, go-kartlar gibi isimler, vites kutusu/vites kolu kartları gibi de güvenilir tasarımların ürünüdür. Genellikle küçültülmüş pistlerde yarıştırılır. Karting genelde seçilmiş ilerleme vasıtaları ile daha yüksek ve daha pahalı arabalar olarak motor sporları sıralarında bulunur.

Kartlar geniş çapta hızı değişebilen ve biraz (Süperkartlardan bilinen) 250 km/s hızını aşabilirler. Fakat karting, insanlar tarafından parklarda eğlence için 25 km/s hız yapabilen araçlar olarak bilinir. Bir KF1 kartı 125 cc'lik iki vuruşlu motor ile baştan sona olan ağırlığı ve sürücünün ağırlığı ile beraber yaklaşık 150 kg'dır ve yaklaşık 140 km/s hız yapabilir. 3 saniyeden daha az sürede 0'dan 96 km/s'ye 125 cc'lik vites kolu (6 vitesli) ile ulaşılırken; toplam hızı ise uzun pistlerde 185 km/h'dir.

Bölümleri

ŞasiŞasi genelde çelik tüpten yapılır. Süspansiyon bulunmaması sebebiyle şasi yeterince süspansiyon gibi esnek çalışmaktadır. Ve yeterince katı olması dönüşte hız kesmesini ve arkadaki pilota yol verilmemesini sağlamaktadır. Kart şasileri ABD'de 'Açık', 'Kafesli', 'Düz' ya da 'Ofset' olarak sınıflandırılır. Bütün CIK ve FIA şirketleri sınıflandırmada 'Açık' ve 'Düz'ü tercih etmektedirler.

Açık kartlar kafesliye dönüştürülemez.
Kafesli kartların kafesleri sürücülerin etrafını sarmaktadırlar; genellikle kirli(çamurlu) pistlerde kullanılır.
Açık şasililerde pilot şasinin ortasına oturur. Açık şasiler sprint yarışlarında kullanılır.
Ofset şasililerde pilot şasinin sol köşesine oturur. Ofset şasiler sadece sola dönüşlü oval pistlerde kullanılır.
Şasilerde katılık farklı ve karakteristik yol tutuş durumuna olanak sağlar. Genellikle kuru zeminlerde daha katı şasiler tercih edilir. Islak zeminlerde daha esnek bir şasi tercih edilmektedir. En iyi şasi arkadaki barları katılaştırırken, önünde ve yanında eklenmiş veya yeniden harekete geçirilen uygun olan yarış durumuna hazırlar. Fren yapmaya erişilen disk freni birleştirilmiş arka dingillerden oluşur. Ön disk freni artan biçimde genel; bununla birlikte kesin sınıflar buna izin vermezler. Profesyonel yarış kartlarının genellikle ağırlıkları 75 ila 80 kg arası bütün dış sürücüleri kapsar. Avanti, Tony Kart, Trulli, Birel, CRG, Gillard, Intrepid, Kosmic, Zanardi veya FA Kart markaları biraz güzelce bilinen Avrupa'da imal edilen kaliteli kart şasi markalarına örnek verilebilir. Margay ise Amerikan kart şasi markası olarak örnek verilebilir.

Motor

Lunapark gibi mekânlarda kart motorları en çok 4 stroklu motorlar veya elektrikli motorlardır.Fakat yarış pistlerinde küçük 2 veya 4 stroklu motorlardır.

Elektrikli kartlar düşük bakımlı, sadece kurşun asitli aküye ihtiyaç duymakla beraber içine tıkalı şarj dinamosunu düzenleyici bulunmaktadır. Bunların serbest kirletmeme, atmama ve sigara içmeme kuralları eklendiğinden beri, yarış pistleri artık kapalı alanlarda da yapılabilmektedir. Tamamen şarj edilmiş bir elektrikli kartlar 20 dakika boyunca bir pistte tur atabilmektedir.

2-stroklu kart motorları gelişmiş yapılı imalata adanmıştır. Gelecek vaadeden IAME(Parilla,Komet), TM, Vortex, Titan, REFO, Yamaha ve Rotax gibi imalatçı markaları bulunmaktadır. Bu şirketler kartları 8 hp gücüne kadar tek silindirli 60 cc'lik birimden (Vortex tarafından geliştirilen MiniROK) 90 hp'lik çift 250 cc'lik motora kadar geliştirebilmektedirler. Bugün, en popüler kategorilerden bütün dünyada 'Dokun-ve-ilerle' (TAG) yöntemini 125 cc'lik birimlerde uygulanmaktadır. En son 125 cc'lik KF1 motorlarında elektronik olarak 16.000 rpm'de limitlendirilmiştir. Bugün birçok su soğutmalı; bununla birlikte daha önce hava soğutmalı motorlar bu sporu domine etmiştir.

4-stroklu motorlarda bulunan hava soğutmalı endüstriyel motor standart olabilmekte, bazen küçük modifikasyonlar ile bu 5 hp'den 20 hp'ye çıkabilmektedir. Briggs & Stratton, Tecumseh, Kohler, Robin ve Honda burada imalatçı markalardır. Bu markalar yarış için ve eğlence amaçlı kart uygulamaları için yeterli olabilmektedir. Bu markalar ayrıca çok güçlü dört-stroklu motor imalatçılar arasına Yamaha, TKM, Biland veya Aixro (Wankel motoru) 15 hp ile 48 hp güç sağlayan motorlar sunabilmektedirler. Bunlar 11.000 rpm ile pist etrafına yarışıp, imalatçıların belirli bir biçimde karting aracı ürettiklerini gösterir. Bu kartlar bazı Uluslararası Şampiyonalarda 2-stroklu sınıflarda gösterilebilirler.

Transmisyon

Kartların diferansiyel kutusu bulunmamaktadır. Diferansiyel kutusu eksikliği bir arka tekerleğin virajı alırken patinaj çekmesine; bu yüzden tasarlayarak erişilen şasilerin içinde kart virajı dönerken bir arka tekerleğin az oranda kalkmasıdır. Bu lastiğin yolu kavramasını eksiltmesini veya lastiğin pistten tamamen havalanmasını sağlar. Yayım gücü motordan iletilen arka dingillerin zinciri ile sağlanır. Her iki motor ve dingil dişlisi harekete edebilir; bunların oranına göre uyarlanmış olması pist biçimini en fazla kendi lehine kullanılması için yapılır. Eski günlerde, kartlar sadece direkman sürülüyordu, ama bunu kurma konusundaki güçlüklere kısa sürede neden olmuş merkezkaç debriyajı kulüp seviyesi sınıflar içindi. Kuru merkezkaç debriyajı şimdi pek çok kategorilerde kullanılmakta, (Rotax Max buna örnektir.) ve bu kategorilerde olma kuralı gibi baş ulusal sınıflar 125 cc'lik debriyajlı motorları Ocak 2007'den beri anahtarlamıştır.

Lastikler

Tekerlekler ve lastikler normal araba lastiklerinden çok daha küçüktür. Jantları genellikle magnezyum veya alüminyumdan yapılır. Lastikler viraj dönüşleri gücünü 2 G (20 m/s2), buna bağlı olarak şasilerde, motorlarda ve motor montajında destekler. Diğer benzer motor sporlarında, kart lastikleri kullanım için değişik görünümlerde uygun pist koşullarına göre kullanılır:

Çok geniş dişsiz lastikler, kuru havalarda kullanılır. Ulusal düzeyde yarışlarda bunlar biraz da en yumuşak ve en çok tercih edilen motor sporları lastiğidir. Bazı araba lastiği imalatçı şirketleri, örneğin Bridgestone, Dunlop veya Maxxis, kartlar için lastik yapmaktadırlar. Bunlar ayrıca belirli kart lastiği imalatçıları ki onu içeren MG, MOJO,ve Vega'dır. Geniş dişsiz kart lastiği birçok değişik bileşenleri ortaya getirir. Çok yumuşaktan (maksimum tutuş) çok serte (eğlence ve kiralık olanlar için, en az tutuşlu fakat uzun süreli dayanan.) kadar bileşeni vardır.

Yağmur lastikleri, ya da "ıslak", ıslak havalar içindir. Bunlar oluklu, yumuşak bileşenlerden elde edilen, ve geniş dişsiz lastiklerden daha darlardır. Bütün yarışların yağmur lastikleriyle (kuru olsa da) yarışmasına izin verilmez.

Özel olarak, çivili lastikler buzlu durumlarda kullanılırken; veya "kesintililer" yüksek tutuş kirli/balçıklı otoyollarda kullanılır. Kesintililer geniş dişsiz lastiğin çark(ve ya tomar) kullanılarak elle en iyi şekilde kullanılabilinen hale getirilmesidir.

Harici kontroller

Karting araçlarının eğlence parklarında kullanılması, açıktan olan elektrik kontrollerinin uzak hız limitleyicilere yardım edenleri daha güvenli bir yere terfi ettirip etkinlik kontrollerini oradan yapmalarına bağlıdır. Bir kaza olayı sırasında veya kontrol yarışçısının dışında pist akıbeti uzaktan yavaşlatılabilir ya da bütün araçları tamamen pist aracılığıyla radyo kontrolleri ile durdurabilir. Bu uzak hız kontrolu ayrıca genç sürücülerin hız yavaşlatma limitlerini yapabilir, o yarıştan ibaret olan sadece yetişkinlerin daha yüksek bir hızda yarışmalarına izin verirdi. Bu kontroller (yalnızca biri değil) elektriği ve motor kartlarını yakardı.

Kapalı mekân kart yarışları

Kapalı mekân kart yarışıKapalı mekân kart pistleri Avrupa'nın birçok geniş ülkesinde bulunabilir. Çoğu zaman pistler yenilenmiş fabrikalarda veya depolarda bulunurlar. Pistler sık sık kısa ve önerilen güzel seviyede güvenlidirler. Kartlar bir süre için kiralanırlar, (Genellikle 10-15 dakika için) bunlar güçlü şasinin tamamlanmış, ayrılmış karoser şartı ile sürücü güvenli, küçük dört vuruşlu motorlar tarafından güçlenen, içinde bazı elektrik motoru kasaları bulunur. Turlar sık sık vadeli olduğu zamanlarda, tur zamanları elektronik olarak tabeleya gönderilebilirler. Yarışları ve şampiyonaları IKWC (Kapalı mekân Karting Dünya Şampiyonası) düzenler ve tüm klasmanlardaki sürücüleri çevrede rekabetçi olmalarını sağlar. ABD'de 80'e yakın kapalı mekân karting yarışı pisti bulunur. Bazı kolaylıklar, örneğin Las Vegas'taki Pole Position Raceway örnek için, yüksek performanslı elektrik kartlarını kullanırlar.