Anadoluda yaşayan ilk uygarlıkların yazı din ve kültür bakımından benzer özellikleri nedir?

* İlk Çağ'da Anadolu'da kurulan bütün devletler krallıkla yönetiliyordu.
* Hititler'de kraliçelerde geniş yetkilere sahipti.
* Hititler'de Tavananna ünvanı verilen ana kraliçe, kral olmadığı zaman devleti kral adına yönetirdi.
* Hititler'de Pankuş adı verilen meclis vardı.Bu mecliste önemli devlet meseleleri görüşülürdü.Bu meclis gerektiğinde kral ve kraliçeyi yargılardı.Hatta mahkum bile edebilirdi.
* İyonlarda şehir devletleri yönetimi önce krallar sonra soylular, daha sonra demokratik hükümetler tarafından yönetilmiştir.

DİN VE İNANIŞ:
* İlk Çağ'da Anadolu'da kurulan devletlerin hepside çok tanrılı dine inanıyorlardı.(Politeizm)
* Hititler'de tanrı sayısı çok fazla olduğundan Hititlerin ülkesine "Bin Tanrı İli" denirdi.
* İnanışlarına göre tanrılar aynen insanlara benzer ve insanlar gibi yaşardı.
* Frigyalılar tarımla uğraştıklarından bu durum dinlerine de yansımıştır.Frigyalıların en büyük tanrısı toprak ve bereket tanrısı olan Kibela'dır.
* Lidyalılar İyonlardan etkilenerek onların tanrılarına tapmışlardır.
* Lidyalılar, Artemis,Zeus,Apollo gibi pek çok Yunan tanrısını İyonlardan alarak kendi tanrıları haline getirmişlerdir.
* İlk Çağ uygarlıklarından bazıları öldükten sonra dirilmeye inanırlardı.Bundan dolayı mezarlarını kayaları oyarak oda şeklinde yaparlar ve içlerine çeşitli eşyalar koyarlardı.
* Tanrılara kurban keserler ve tanrılarına yiyecek ve içecek sunarlardı.

SOSYAL VE EKONOMİK HAYAT:
* Anadolu'da kurulan İlk Çağ medeniyetlerinde insanlar eşit hak ve özgürlüklere sahip değillerdi.
* Ülke sosyal sınıflara ayrılmış durumdaydı.Hititler'de Kral ve ailesi,soylular,rahipler ,askerler ve köleler olmak üzere sınıflar vardı.Bu sınıfların ayrı ayrı hakları vardı.Kölelerin ise hemen hemen hiçbir hakkı yoktu.
* Hititler'de sınıflar arası ilişkiler kanunlarla belirlenmişti.Mal sahibi olma,miras,evlenme , boşanma kanunlarla belirtilmişti.
* Frigyalılar tarıma önem verdikleri için sert kanunlar koymuşlardır.Sabanını kıran öküzünü öldürene ölüm cezası vermişlerdir.
* Lidyalılar kara ticaretine önem vermişler ve Kral Giges Ege kıyılarından başlayan ve Mezopotamya'ya kadar uzanan "Kral Yolu'nu" yapmışlardır.Böylece ticaret canlanmıştır.
* Lidyalılar parayı tarihte ilk defa icat ettiler.
* İyonyalılar deniz ticaretinde ileri gittiler ve Akdeniz ve Karadeniz'de koloniler kurdular.

YAZI ,DİL, EDEBİYAT BİLİM VE SANAT:
* Hititler ve Urartular çivi yazısı ve resim yazısı(hiyeroglif) kullanmışlardır.
* Lidyalılar,İyonyalılar ve Frigyalılar ise Fenikeliler'den aldıkları alfabeyi kullandılar.
* Hititler Mezopotamya medeniyetlerinin destanlarını tercüme edip kullanmışlardır.
* Hititler tarih yazıcılığına önem vermişler ve Anal adı verilen yıllıklar yazmışlar ve bir yıl içinde meydana gelen olaylar tarafsız olarak yazılıp tanrılara sunulmuştur.
* Anadolu'da bilim ve sanatın gelişmesinde Mezopotamya ve Mısır uygarlıklarının etkisi görülür.
* İyonya'da bilim ve sanat çok gelişmiştir.Bunun sebebi deniz ticaretiyle uğraşmaları uygarlıkların kesiştiği yerde olması bilimin zengin kişilerce desteklenmesi Ön Asya'dan gelen yolların bitiş yerinde olması bilimin gelişmesini sağlamıştır.
* Tales,Diyojen, Pisagor,Heredot,Homeros gibi bilim adamları İyonya'da yaşamışlardır.