EHL-İ SÜNNET İTİKÂDI

Ehl-i sünnet itikâdı nedir?

Hadis-i şerifte, ümmetin 73 fırkaya ayrılacağı, birisi hariç diğerlerinin Cehenneme gideceği,Cennete gidecek tek fırkanın Peygamber aleyhisselâmın ve Eshâb-ı kirâmın yolundan giden fırka olduğu bildirilmiştir İtikatda ayrılık olmaz İslâm âlimleri, Hadis-i şerifler ve icma ile hâsıl olan hükümleri sistemleştirmişlerdir Bu sisteme Ehl-i sünnet vel cemaat dendiği bütün mu'teber kitaplarda yazılıdır Sonradan çıkmış değildir Tek doğru olan islâm itikadının adıdır

Allah'ın ezeldeki sıfatları mahluk ve sonradan olma değildir Allah'ın sıfatlarının yaratılmış ve sonradan olduğunu söyleyen, yahut tereddüt eden veya şüphe eden kimse Yüce Allah'ı inkar etmiş olur
Kur'an-ı Kerim, Allah kelamı olup, mushaflarda yazılı, kalplerde mahfuz,dil ile okunur ve HzPeygamber'e indirilmiştir Bizim Kur'an-ı Kerim'i teleffuzumuz, yazmamız ve okumamız mahluktur fakat Kur'an mahluk değildir Allah'ın Kur'an'da belirttiği Musa ve diğer Peygamberlerden, firavun ve İblis'ten naklen verdiği haberlerin hepsi Allah kelamıdır, onlardan haber vermektedir Kur'an ise Allah'ın kelamı olup, kadim ve ezelidir

Allah bir şey'dir, fakat diğer şeyler gibi değildir O'nun varlığı cisim, cevher, araz, had, zıd, eş ve ortaktan uzaktır O'nun Kur'an'da zikrettiği gibi eli, yüzü ve nefsi vardır, Allah'ın Kur'an'da zikrettiği gibi el, yüz ve nefs gibi şeyler, keyfiyetsiz sıfatlardırO'nun eli, kudreti veya nimetidir denilemez Zira bu takdirde sıfat iptal edilmiş olurBu, Kaderiyye ve Mutezile'nin görüşüdürO'nun elinin, keyfiyetsiz sıfat olması gibi, gazabı ve rızası da keyfiyetsiz sıfatlarından iki sıfattır

Allah, eşyayı bir şeyden yaratmadı Allah, eşyayı oluşundan Önce, ezelde biliyordu O, eşyayı takdir eden ve oluşturandır
Allah'ın dilemesi, ilmi, kazası,takdiri ve Levh-i Mahfuz'daki yazısı olmadan, dünya ve ahirette hiçbir şey vaki olmaz Ancak onun Levh-i Mahfuz'daki yazısı , hüküm olarak değil, vasıf olarak yazılıdır Kaza, kader ve dilemek, O'nun nasıl olduğu bilinmeyen sıfatlarındandır Allah, yok olanı yokluğu halinde yok olarak bilir, onun yarattığı zaman nasıl olacağını bilir,Var olanı,varlığı halinde var olarak bilir, onun yokluğunun nasıl olacağını bilirAllah ayakta duranın ayakta duruş halini, oturduğu zaman da oturuş halini bilir Bütün bu durumlarda Allah'ın ilminde ne bir değişme, ne de sonradan olma bir şey hasıl olmazDeğişme ve ihtilaf, yaratılanlardan olur

Allah'ın 'Allah Musa'ya hitap etti' 130 ayetinde belirttiği gibi, Musa Allah'ın kelamını işitti Şüphesiz ki Allah, Musa ile konuşmasından önce de, kelam sıfatı ile muttasıfı Yüce Allah yaratmadan da ezelde yaratıcı idi Allah, Musa'ya hitap ettiğinde, ezelde sıfatı olan kelamı ile konuştu O'nun sıfatlarının hepsi, mahlukların sıfatlarından başkadır O bilir, fakat bizim işittiğimiz gibi değil O kadirdir, fakat bizim gücümüzün yettiği gibi değil Biz uzuvlar ve harflerle konuşuruz Oysaki Allah, uzuvsuz ve harfsiz konuşur Harfler mahluktur, fakat Allah'ın kelamı mahluk değildir
Allah insanları küfür ve imandan hali olarak yaratmış, sonra Onlara hitap ederek emretmiş ve nehyetmiştir Kafir olan; Kendi fiili, hakkı inkar ve reddetmesi ve Allah'ın yardımını kesmesiyle küfre sapmıştır İman eden de kendi fiili, ikrarı, tasdiki ve Allah'ın muvaffakiyet ve yardımını ile iman etmiştir Allah Ademin neslini, sulbünden insan şeklinde çıkarmış,Onlara akıl vermiş, hitap etmiş, imanı enredip, küfrü yasaklamıştır Onlar da onun Rabb olduğunu ikrar etmişlerdir Bu , onların imanıdır İşte onlar bu fıtrat üzerine doğarlar Bundan sonra küfre sapan bu fıtratıdeğiştirip bozmuş olurİman ve tasdik eden de fıtratında sebat ve devam göstermiş olur Allah, kullarının hiç birini iman veya küfre zorlamamış Onları mü'min veya kafir olarak yaratmamıştır Fakat onları şahıslar olarak yaratmıştır İman ve küfür kulların fiilleridir Allah, küfre sapanı, küfrü esnasında kafir olarak bilirO kimse daha sonra iman ederse, imanı halinde mü'min olarak bilir, ilmi ve sıfatı değişmeksizin onu sever
Kulların hareket ve sükün gibi bütün fiilleri hakikatten kendi Kesbleri (kazançları)'dirOnların yaratıcısı ise Yüce Allah'tırOnların hepsi Allah'ın dilemesi, ilmi,hükmü ve kaderi ile olur Taatların hepsi, Allah'ın emri, muhabbetti, rızası, ilmi,dilemesi, kazası ve takdiri ile vacip kılınmıştır Masiyetlerin hepsi de Allah'ın ilmi, kazası , takdiri ve dilemesi ile olmakla beraber, rızası ve emri değildir
Peygamberlerin hepsi de (salat ve selam olsun) küçük, büyük günah,küfür ve çirkin hallerden münezzehtir Fakat onların sürçme ve hataları vaki olmuştur HzMuhammed , Allah'ın sevgili kulu, resülü, nebisi, seçilmiş tertemiz kuludur O hiçbir zaman puta tapmamış , göz açıp kapayacak bir an bile Allah'a ortak koşmamaktır O, küçük büyük hiçbir günah işlememiştir
Peygamberlerden sonra insanların en faziletlisi, Ebu Bekr es-Sıddık, sonra Ömer el-Faruk, sonra Osman b Affan Zu'n-Nureyn, daha sonra Aliyyu'l-Murtaza'dır Allah hepsinden razı olsun Onlar doğruluk üzere , doğruluktan ayrılmayan, ibadet eden kimselerdir Hepsine sevgi ve saygı duyarız HzPeygamber'in ashabının hepsini Sadece hayırla anarız
Bir müslümanı , helal saymaması şartıyla, büyük günahlardan birini işlemesi ile kafir sayamayız Bu durumdaki bir kimseden iman ismini kaldıramayız, ona gerçek amlamda mü'min deriz Bir Mü'minin kafir olamamakla beraber günahkar olması caizdir Günahlar, mü'mine zarar vermez demeyiz Keza günah işleyen Kimse Cehennem'e girmez de demeyiz Dünyadan mü'min olarak ayrılan kimse,fasık da olsa Cehenem'de ebedi kalacaktır, demeyizMürcie'nin dediği gibi, iyiliklerimiz makbul, kötülüklerimiz de affetdilmiştir, demeyiz Fakat kim bütün şartlarına uygun, müfsit ayıplardan uzak amel işler ve onu küfür ve dinden dönme gibi şeylerle boşa çıkarmaz ve dünyadan mü'min olarak ayrılırsa şüphesiz Allah onun amelini zayi etmez, bilakis kabul eder ve ondan dolayı sevap verir, deriz Allah'a ortak koşmak ve küfür dışında, büyük ve küçük günah işleyen, fakat tevbe etmeden mü'min olarak ölen kimsenin durumu Allah'ın dilemesine bağlıdır Dilerse ona Cehennem'de azap eder, dilerse affeder ve hiç azaba uğratmaz Herhangi bir amele riya karıştığı zaman, o amelin ecrini yokeder Keza ucüb(kendi amelini üsütün görmek)de böyledir
Peygamberlerin mucizeleri ve velilerin kerametleri haktır Ancak Haberlerde belirtildiği üzere İblis, Firavun ve Deccal gibi Allah düşmanlarına ait olan, onların şimdiye kadar vukua geliş ve gelecekhallerine mucize de, keramet de demeyizBu onların hacetlerini yerine getirmedir Zira , Allah, düşmanlarının ihtiyaçlarını, onları derece derece cezaya çekmek ve sonunda cezalandırmak şeklinde yerine getirir Onlar da bunu aldanarak azgınlık ve küfürde haddiaşarlar Bunların hepsi de caiz ve mümkündür
Yüce Allah yaratmadan önce de yaratıcı, rızık vermeden evvel de rızıklandırıcı idi Allah ahrette görülecektir Müminler Allahı cennette aralarında mesafe olmaksızın, teşbihsiz ve keyfiyetsiz olarak baş gözleriyle göreceklerdir
İman; dil ile ikrar kalb ile tasdiktir Gökte ve yerde bulunanların imanı, iman edilmesi gereken şeyler yönünden artmaz ve eksilmez, fakat yakin ve tasdik yönünden artar ve eksilir Müminler iman ve tevhid hususunda birbirlerine musavidirler Fakat amel itibariyle birbirlerinden farklıdırlar
İslam Allahın emirlerine teslim olmak ve itaat etmek demektir Lugat itibariyle iman ve islam arasında fark vardır Fakat islamsız iman imansız da islam olmaz Onların ikisi de bir şeyin içi ve dışı gibidirler
Din ise; iman ve şeriatlerin hepsine verilen bir isimdir Biz, Yüce Allahı kendisini kitabında tavsif ettiği bütün sıfatlarıyla gerçek olarak biliriz
Hiç kimse Allahın şanına layık şekilde hakkıyla ibadet etmeğe kadir değildir Fakat insan ancak Allahın kitabında, Rasulullahın bildirdiği ölçüde Allaha ibadet eder
Bütün müminler; marifet yakin, tevekkül, muhabbet, rıza, korku ve ümit ve iman hususunda birbirlerine musavidirler Bu konuda imanın dışındaki hususlarda farklılaşırlar
Allah, kullarına karşı lutufkardır, adildir, kulun hakettiği sevabı lütfuyla kat kat fazlasıyla verir Kulunu, adaletinin icabı olarak işlediği günahdan dolayı cezalandırır Keza lütuf olarak bağışlarda
Peygamberlerin şefaatı haktır Peygamberimizin şefaati, günahkar müminler ve onlardan büyük günah işleyip cezayı hak etmiş olanlar için hakk ve sabittir
Kıyamet günü amellerin mizanla tartılacağı hususu haktır HzPeygamberin havzı haktır Kıyamet günü, hasimler arasında iyilikler, alınarak kısas ve hesaplaşma olması haktır İyilikler bulunmadığı takdirde kötülüklerin atılması, hak ve caizdir
Cennet ve cehennem halen yaratılmıştır, ebediyyen de fani olmayacaklardır
Yüce Allahın cezası da, sevabı da ebedidir
Allah dilediğini kendisinin bir lutfu olarak hidayete ulaştırır ilediğini de adaletinin gereği olarak sapıklığa düşürür Allahın sapıklığa düşürmesi, hızlanıdır Hızlanın manası ise; Allahın razı olacağı şeylerden onun muvaffak kılmayıp, yardımını kesmesidir Bu Allahın adaleti gereğidir Keza, Allahın günahkarları, isyanları sebebiyle cezalandırması da adaleti icabıdır
Şeytan, mümin kuldan imanı baskı ve cebirle alır, dememiz doğru değildir Fakat kul imanı terkederse şeytan da onun imanını alır, deriz
Kabirde Münkerle Nekirin sualleri haktır
Kabirde ruhun cesde iade edilmesi haktır
Bütün kafirler ve asi müminler için kabir sıkıntısı ve azabı haktır
Alimlerin, Allahın sıfatlarını farsça(Arapçadan başka bir dille) söylemeleri caizdir Fakat Yed yani el kelimesi, Allahın sıfatı olarak söylenemez Fakat fasça olarak Ruy-i Huda Allahın yüzü demek değil, keramet ve zillet manasındadır İtaatli olarak kul, Allaha keyfiyetsiz olarak, asi kul ise keyfiyetsiz olarak Allahtan uzak olur Yakınlık, uzaklık ve yönelmek yalvaran kula racidir Keza, cennette komşuluk ve Allahın önünde bulunmak, keyfiyetsiz şeylerdir
Kuran Allahın rasulüne indirilmiş olup, mushaflarda yazılıdır
Kemal manasında Kuran ayetlerinin hepside fazilet ve büyüklük bakımından Birbirine müsavidir Fakat bazısında zikir ve zikredilen fazileti bahis konusudur Ayetel kürsi buna misaldir Burada zikredilen Allahın yüceliği, azameti ve sıfatlarıdır Bu ayette hem zikir, hem de zikredilenin fazileti olarak, iki fazilet biraraya gelmiştir Bu kısımda ise sadece zikir fazileti vardır Kafirlerin kıssalarında olduğu gibi, bu ayetlerde zikredilenin bir fazileti yoktur, Çünkü zikredilenler kafirlerdir Keza Allahın isim ve sıfatlarının hepsi de azamet ve fazillette musavidir, aralarında farklılık yoktur
İnsan tevhid ilminin inceliklerinden herhangi birinde güçlükle karşılaşırsa, sorup öğreneceği bir alim buluncaya kadar, Allah katında doğru olana inanması gerekir Böyle bir kimseyi arayıp bulmakta gecikmesi değildir Bu hususta tereddüd edilerek beklemek mazur görülmez Eğer tereddüt ederek beklerse kafir olur
Mirac haberi haktır Onu reddeden sapık ve bidatcı olur
Deccalın, yecüc ve mecucun ortaya çıkması, güneşin batıdan doğması, Hzİsanın gökten inmesi ve sahih haberlerde bildirilen kıyamet alametlerinin hepsi de hakktır
Yüce Allah dilediğini doğru yola hidayet eder
Muhammed aleyhisselam son peygamberdir Ondan sonra peygamber gelmez
Eshâb-ı kirâmın tamamını sevmek, hiçbirini kötülememek gerekir
Eshâb-ı kirâmı kötülemek câiz midir?

Müslümanlar, Eshâb-ı kirâmın tamamını severler Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
Eshâbım konuşulurken dilinizi tutunuz!
Ümmetimin en kötüsü, Eshâbıma dil uzatmağa cesaret edenlerdir
Eshâbıma dil uzatanlara, onlara söğenlere Allah la'net eylesin!
Eshâbımı incitmekte Allahü teâlâdan korkunuz! Benden sonra onları kötü bilmeyiniz! Onları seven, beni sevdiği için sever Onlara düşmanlık eden, bana düşmanlık etmiş olur Onları inciten beni incitir Beni inciten de Allahü teâlâya eziyet etmiş olur ki, buna azap eder
Bu hadis-i şeriflerin hepsi İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât isimli kıymetli kitabında vardır Ne idiğü belli olmayan kitapları almak uygun değildir Yine hadis-i şerifte buyuruldu ki:
Eshâbım arasında fitne olacaktır 0 fitnelere karışanları, Allahü teâlâ benimle olan sohbetleri hürmetine afv ve mağfıret edecektirSonra gelenler ise, bu fitnelere karışan Eshâbıma dil uzatarak Cehenneme gireceklerdir
Ehl-i sünnetin başlıca prensipleri nelerdir?

İmâmı A‘zam hazretleri, Ehl-i sünneti şöyle bildirmiştir:
1Hazret-i Ebu Bekir ile Hazret-i Ömer'i ümmetin en üstünü tutmak,
2Hazret-i Osman ile Hazret-i Ali'yi sevmek
3Hayrın ve şerrin Allahü teâlâdan olduğuna inanmak Allahın yaratmasıyle meydana geldiğine, kul iyilik isteyince Cenab-ı Hakkın yaratıp râzı olduğuna, kötülük isteyince yaratıp razı olmadığına inanmak,
4Mest üzerine meshi câiz görmek,
5Günah işleyenlere kâfir dememek
Bu beş i'tikad ile, Ehl-i sünnet diğer, sapık mezheplerden ayrılmaktadır

Îmânın sahih, makbul ve mu'teber olması için şartlar nelerdir?

1- İmânda devamlı ve sabit olmak
Üç sene sonra müslümanlıktan çıkacağım derse, o andan itibaren müslümanlıktan çıkmıştır
2- Havf ve reca arasında olmak
Allahü teâlânın azabından korkmalı ve rahmetini ümit etmelidir Bir kimse, ben muhakkak Cennetliğim diyerek, Allahü teâlâdan korkmazsa veya ben çok günahkârım Cehenneme gideceğim diyerek Cenab-ı Hakkın rahmetinden ümidini keserse imân nûru söner
3- Can boğaza gelmeden imân etmek
Can boğaza gelince âhıret işleri müşahede edilir 0 zaman bütün gayr-i müslimler hakikatı görünce hemen îmân ederler, ama kabul olmaz Çünkü îmân gaybidir Ölmek üzere iken Cenneti Cehennemi görünce (Demek ki âhıret varmış, iman ettim) demek mu'teber olmaz Fakat bu anda bile mü'minin yaptığı tevbe kabul olur
4- Güneş batıdan doğmadan önce îmân etmek
Âhır zamanda dünya yörüngesinden çıkıp başka bir yörüngeye girdiği zaman güneş batıdan doğup doğudan batacaktır
5- Gaibi yalnız Allahü teâlânın bildiğine inanmak
Gaibi yalnız Allahü teâlâ bilir Bir de onun bildirdikleri bilir Melekler, cinler ve peygamberler de gaibi bilemez Fakat Allahü teâlânın bildirdiği sâlih bir kulu da bilebilir
6- Zaruretsiz ve kasten îmândan bir hükmü reddetmemek
Küfrü icap ettiren söz veya başka şeyleri kullanmamalıdır Kısacası tahkiri icap eden şeyi ta'zim, ta'zim icap eden şeyi tahkir ederse îmân dairesinden çıkar
7- Dinde zaruri bir şeyde şüphe ve tereddüt etmemek
Acaba namaz farzm mıdır, kumar haram mıdır Kur' kerim kelâm-ı ilâhi midir? gibi bir hükümde şüphe eden kimse, îmândan çıkar
Meşhur bir harama helal, meşhur bir helâla haram demek îmândan çıkmağa sebeptir
8- İtikadını lsi İslâm dininden almak
Tarihçilerin, felsefecilerin, fencilerin bildirdiği şekilde değil, Muhammed aleyhisselâmın bildirdiği şekilde iman etmek lâzımdır
9- Hubbi fihlâh, buğd-ı fillâh üzere olmak
Sevgi ve buğzu yalmz Allahü teâlâ için ohnalıdır
10- Ehl-i sünnet vel cemaata uygun itikad etmek

Ehl-i Sünnet Olabilmenin Şartları Nelerdir?

1) Kur'ân-ı kerimin kelâm-ı ilâhi olduğuna inanmak
2) Kendi îmânından şüphe etmemek
3) Eshâb-ı kirâmın tamamını sevmek, hiç birine dil uzatmamak
4) Cennette mü'minlerin Allahü teâlâyı göreceğine inanmak
5) Fıskı bilinmeyen her îmâmın arkasında namaz kılmak
6) Ehl-i kıbleyi tekfir etmemek (Dinde bilinmesi zaruri lâzım olan şeylere inanmıyanlar mü'min değildir)
7) Ameli îmândan parça bilmemek (Günah işleyen kimseye kâfir dememek)
8) Mest üzerine meshin dinden olduğunu kabul etmek
9) İyilik ve kötülüğün, hayır ve şerrin Allahü teâlânın takdiri ile olduğuna inanmak
10) Mir'acın ruh ve beden ile olduğuna inanmak, Şefa'ate inanmak, Kabr azabının ruh ve bedene olacağına inanmak
Kaynak:

Bir Bilene Soralım