Prolaktinoma, hipofiz bezinde oluşan iyi huylu bir tümördür. Beyinde bulunan hipofiz bezinde, aşırı olarak prolaktin hormonu (süt hormonu) üretilir. Prolaktin hormonunun asıl görevi memelerde süt üretilmesidir. Aşırı üretilen bu prolaktin hormonunun vücuttaki etkisi, cinsiyet hormonlarının, yani kadınlarda östrojen, erkeklerde testosteronun etkisini azaltmak şeklinde olur.


Prolaktinomalar, fonksiyonel hipofiz tümörlerinin %25-30'unu oluştururlar ve kronik hiperprolaktineminin en sık nedenidirler.

Prolaktinoma hayatı tehdit eden bir durum olmamasına rağmen görmede bozukluğa, kısırlığa ve başka sorunlara neden olabilir.

Belirtiler genelde kanda aşırı miktarda olan prolaktin hormonuna bağlı olarak gelişir. Eğer tümör çok büyükse çevresindeki dokuya bası nedeniyle de belirtiler oluşabilir. Prolaktin hormonundaki yükselme nedeniyle üreme sisteminde bozukluk meydana gelir. Kadınlarda düzensiz adet kanaması veya adet kanamasının olmayışı, gebelik ve emzirme dönemi dışında memelerden süt gelmesi şeklinde görülürken, erkeklerde genelde iktidarsızlık, vücut kıllarında seyrelme ve nadiren memelerde büyüme olması şeklinde belirtiler vermektedir. Her iki cinste de ortak olarak ortaya çıkan belirtiler ise tümör kitlesinin yapmış olduğu basıya bağlı olarak hipofiz bezinde diğer hormonların üretiminin azalması, cinsel ilgide azalma, baş ağrısı, görmede bozukluk, kısırlık ve kemik yoğunluğunda azalmadır.


Hipofiz bezi, beynin alt kısmında, küçük bir bezelye tanesi büyüklüğünde olan bir bezdir. Küçük olmasına rağmen hemen hemen tüm vücudumuzu etkileyen bir bezdir. Büyüme, üreme ve kan basıncı gibi önemli fonksiyonları düzenlemede yardımcı olan hormonları üretir Bunlardan biri de prolaktin hormonudur.

Hipofiz bezinde oluşan bir tür tümör olan prolaktinomanın oluş nedeni halen tam olarak bilinmemektedir. Neredeyse tamamı iyi huyludur. Yani vücudun başka bölgesine sıçramaz. Boyut olarak küçük (mikroadenom) veya büyük (makroadenom) olabilir. Boyut olarak büyüyebilir, normal görev yapan bez dokusuna bası yaparak zarar verebilir ve bezin işlevlerini diğer hormonları üretimini engelleyebilir. Ayrıca buraya komşu olan görme sinirine de bası yaparak görmede bozukluk yapabilir.

Prolaktinoma gelişenlerin çoğu 40 yaşın altındadır. Çocukluk döneminde oldukça nadir görülür. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır.

Tedavisinde amaçlar prolaktin üretiminin normale dönmesi, hipofiz bezinin fonksiyonlarının normal hale gelmesi, hipofiz bezinin boyutlarının azalması, baş ağrısı, görme problemleri gibi tümör basısına bağlı şikâyetlerin kaybolmasıdır.

Prolaktinoma tedavisi öncelikli olarak ilaç tedavisidir. Bromokriptin gibi dopamin agonisti ilaçlarla tedavi edilir. Diğer tedaviler, ameliyat ile tümörün çıkarılması veya küçültülmesi ya da radyoterapi ile tümörün küçültülmesidir. İlaçla yapılan tedavi ile prolaktin üretimi azaltılır ve şikâyetler yok edilir. Ayrıca tümörün boyutları da küçülür. Ancak ilaç tedavisi genelde biraz uzun sürer. Prolaktin düzeyi normale dönüp, tümör de küçülünce ilaç tedavisi sonlandırılır.