Çevremizde ses çıkaran sayısız varlık vardır. İnsanlar, hayvanlar, taşıtlar, müzik aletleri, şelale, rüzgâr, yağmur ses çıkaran varlıklardandır.

Kendiliğinden ses çıkaran varlıklara doğal ses kaynakları denir. Ses kaynaklarının ses çıkarabilmesi için titreşim gerekir. Müzik aletlerinde bunu çok net görebiliriz. İnsanların ses çıkarması da titreşimle olur. Gırtlağımızda bulunan ses telleri akciğerlerimizde bulunan hava ile titreşerek ses çıkmasını sağlar.


Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgar sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır.Ses kaynaklar iki'ye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.


Sesin yapısal yönü

Bir saniyelik zaman içersinde değişken hareketin ya da titreşimlerin sayısı frekans olarak tanımlanır. Bu tanımlamada her periyod/saykıl 1 Hz (hertz) olarak gösterilir. Hz sayısı arttıkça sesin frekansı da artmaktadır. Sesin yapısal yönünü frekans belirler:
Aynı sesin çeşitli müzik aletleriyle çıktığı zaman gösterdiği sesin tınısı denir. Bu fark kaynağın yapısından gelir. Bazen sesin şiddetini arttırmak isteriz. Toplantıda, pazarda sesin şiddeti megafon ve mikrofonla duyurulur. Sesin daha iyi duyulmasını sağlar. Bazı hayvanlar insan kulağının duyamıyacağı şeyleri duyabilir.


Sesin Akustik Şekli

Her enstrümanın harmonik yapısıyla uyumlu halde çalışan bir akustik şekli vardır.Bir dalganın şekli ; hassasiyet değişiminin meydana getirdiği maximum genlik noktaları birleştirilerek oluşturulur.4 bölümden meydana gelir ;
Çıkış (attack): Ses dalgasının oluşumunun başladığı ve en yüksek seviyeye ulaştığı zaman dilimidir.
Düşüş Noktası (Decay): Attack sonrası ses seviyesinin düşüş evresidir.
Kalış (sustain): Sesin belli bir hassasiyet derecesinde havada ki varlığını sürdürdüğü evredir.
Bitiş (finish): Ses dalgasının sonlama evresidir.

Ton

Basit (genleşme değerlerinin düzenli olması;örneğin düzensiz;1/500,ikincisi 1/400,üçüncüsünün 1/485 olması gibi) frekanslar seste ton farkını meydana getirir. Frekansları aynı olan seslerin tonlarıda aynı olur. Seslerin periyodik karakteri dörde ayrılır:
Temel ses: Titreşimleri basit sinüs eğrisi karakteri taşıyan seslere "saf/temel ses" denilir. Bir diyapazonun çıkardığı ses bunun en yalın örneğidir. Doğada "saf/temel" ses bulunmaz. Doğadaki sesler her zaman karmaşık yapıya sahiptir.

Karışık ses

Gürültü: Periyodik olmayan düzensiz ses titreşimlerine gürültü denir.
Patlama: Kısa süreli hızlı bir hava yoğunlaşması sonucunda oluşup kulağımıza çarpan seslere ise "patlama" denilir.

Sesin fizyolojik özellikleri

Sesin gürlüğü: Bu kavram sesin fizyolojik şiddetini tanımlar. Sesler gürlük İnsan kulağı en az 30 mikro-saniyelik zaman farkıyla gelen iki sesi birbirinden ayırt edebilme yetisine sahiptir. Bir başka deyişiyle, vasat bir kulağa sahip olan bir insan, iki kulağına gelen seslerin zaman farkını yüz binde üç saniye kadar bir değer içinde fark edebilmekte ve bu sayede de, kendisine ulaşan sesin kaynağının uzaklığını kabaca da olsa belirleyebilmektedir.
Kulağın sahip olduğu bir başka özellik ise "seçici algılama"dır.

Ses Kaynakları

Ses üretebilen varlıklara ses kaynağı denir. Ses kaynakları iki grupta elde edilir.

Doğal Ses Kaynakları

Yağmur, rüzgar,su akıntıları, gökgürültüsü ,canlı varlık sesleri ,doğa sesleri gibi kendiliğinden ses çıkaran ses kaynaklarıdır.

Yapay Ses Kaynakları

Piyano,araba,Mp3player,radyo, bağlama, gitar , keman ve flüt yapay ses kaynaklarına örnek gösterilebilir.

Enstrümanlarda ses nasıl çıkar?

Enstrümanlarda ses titreşerek yani tellerin bir kuvvetin etkisiyle hareketi sayesinde ses çıkar.