Johannes Gensfleisch Gütenberg Kimdir? - Delinetciler Portal
+ Hemen Yorum Yap

Johannes Gensfleisch Gütenberg Kimdir?

  1. Johannes Gensfleisch, «Gütenberg» denir, tipografi tekniğinin bulucusudur (1394-1468). Gütenberg, çoğu kişilerin sandığı gibi basımcılığın değil (basımcılık ondan çok önceleri de vardı) tipografi'nin, yani her biri küçük bir blok üzerine kazılmış ayrı ayrı harflerle sözcükler yazma tekniğinin bulucusudur. Bu harf blokları önce tahtadan, sonra da dayanıklı madenlerden yapıldı. Gütenberg daha sonra, kurşun harflerle dizilmiş sayfaları çoğaltmak için basım tekniğinden yararlandı.


    Buluşunu yeterince geliştirebilmek için bir bankacı olan Johann Fust ile ortaklık kurdu ve gerekli parayı ondan sağladı. Gütenberg ile birlikte çalışan ve işin tekniğini iyice öğrenen Peter Schoffer çelik üzerine kabartma harfler kazımayı, sonra bu harfleri başka bir maden üzerine basarak elde edilen izlere kurşun akıtmayı tasarladı. Bunu yapmak için de, elle çalışan bir döküm kalıbı icat etti. Özel matbaa mürekkebini yapan da gene Schoffer'dir.


    Bankacının Yerine Bir Başpiskopos

    Ortaklığın kuruluşundan birkaç yıl sonra Gütenberg, Fust'un açtığı bir dava sonucunda her şeyini kaybetti: âletlerini, baskı makinelerini (rehin vermek zorunda kalmıştı), hattâ ilk eseri olan ve «kırk iki sabırlı» denilen (çünkü her sayfada 42 satırlık bir metin bulunuyordu) Kutsal Kitap'tan gelecek kazancı bile.

    Gütenberg ömrünün son yıllarında Mainz (doğduğu şehir) başpiskoposunun himayesine girdi; başpiskopos ona soyluluk unvanı verdiği gibi, basım çalışmalarına yeniden başlaması için gerekli imkânları da sağladı.

    Gütenberg'in buluşu, o zamana kadar yalnız manastırlarda basılan metinlerin çoğaltılmasına ve halka ulaşmasına imkân verdi. Böylece bütün bilgiler din adamlarının tekelinden çıkmış oluyordu. Temel eserleri okuyabileceklerin sayısı birkaç yüzü geçmezken, tipografi sayesinde kısa sürede binlerce kişiyi buldu.

  2. 2010-09-29 #2
    Johannes Gutenberg (c. 1398 - 3 Şubat1468), 1447 yılında ayrık (hareketli) harflerle dizgi ve baskıyı Avrupa'da ilk kez uygulayan kişi ve modern matbaacılığın kurucusu olarak anılır.

    İsim:  Gutenberg.jpg
Görüntüleme: 1125
Büyüklük:  151,4 KB (Kilobyte)


    Yaşamının ilk dönemi

    Almanya'da Mainz'da varlıklı bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelen Gutenberg'in hayat hikâyesi, elimize çok sınırlı belge ulaşabildiği için, karanlıklar ve belirsizliklerle doludur. Ailesinin 1411'de Maiz'da çıkan bir ayaklanma sonrasında şehirden ayrıldığı, Eltville am Rhein (Alta Villa) şehrine göç ettiği, Gutenberg'in 1418'de Erfurt Üniversitesi'nde kayıtlı bir Johannes de Alta Villa (Eltville) ile aynı kişi olduğu , ailenin daha sonra anne tarafından akrabalarının bulunduğu Strasburg'a göç ettiği sanılıyor. Kendisinin 1934 tarihli bir mektubundan o sırada Strasburg'da yaşadığını öğreniyoruz. Burada ayna yapımı, metaller ve değerli taşlar üzerinde çalıştığını, muhtemelen basım teknikleriyle de ilgilendiğini düşündüren bilgiler de var. Aynı dönemde ortaklarıyla aralarında çıkan bir anlaşmazlık yüzünden açılan bir dava kayıtlarından Gutenberg'in bir "buluşu" olduğunu öğreniyoruz. Nihayetinde 1448'de Mainz'a döndüğünü ve kayınbiraderi Arnold Gelthus'dan, muhtemelen matbaası için, borç aldığını biliyoruz. Görüntüler [değiştir] Gutenberg Anısına; Alman ilim, bilim, mucit, araştırmacı ve düşünce adamlarının adlarını taşıyan kitaplardan oluşturulmuş anıt.
    Tekniği

    O döneme kadar kitaplar ya doğrudan elle yazılır ya da her sayfa için elle oyularak ayrı ayrı hazırlanan tahta bloklarla basılırdı. Gutenberg ise her harf için ayrı kalıplar hazırladı. Bu kalıplara erimiş metal dökülüyor ve harflerin çok sayıda metal örnekleri çıkarılabiliyordu. Basımcı metal harflerle dizgi yapabiliyor, asıl baskıdan önce dizgiyi düzeltebiliyor ve harfleri basımdan sonra saklayarak yeniden kullanabiliyordu. Gutenberg'in Avrupa'da öncüsü olduğu bu tipo basım tekniği, yüzyıllar öncesinde Çin ve Kore'de tahtadan yapılan ayrık harflerle uygulandıysa da yaygınlaşamamış, zamanla da unutulmuştu.
    Matbaası




    Yaptığı çalışmalar ve basım deneyleri için para bulmak zorunda olan Gutenberg 1450'de, Mainzlı bir tüccar olan Johannes Fust'la ortaklık kurdu. 1455'te bastıkları ilk kitap Latince bir İncildi. Gutenberg İncili denen bu yapıt Kırk İki Satırlı İncil ya da Mazarin İncili olarak da bilinir.


    1457'de Gutenberg borcunu ödeyemediği için Fust'la olan ortaklıkları bozuldu. Fust bütün araç ve gereçlerine el koydu. Daha sonra Konrad Humery adlı bir Alman memurun sağladığı para yardımıyla yeni bir baskı makinesi kuran Gutenberg bir dilbilgisi kitabı, bir sözlük ve başka bazı kitaplar bastı. Başarıyla yürüttüğü bu çalışmaları sırasında büyük zorluklara katlandı ve hiçbir zaman çok fazla para kazanamadı. Mainz Başpiskoposu olan Nassau kontu, son yıllarda gözleri giderek bozulan ve yoksulluğa düşen Gutenberg'i sarayına aldı ve geçimini üstlendi.
    Etkileri

    Gutenberg'in buluşu hızla yayıldı. 15. yüzyılın sonlarına gelmeden Avrupa'da, 1000'den fazla baskı makinesi vardı. Bu basım yöntemiyle daha çok kitabın basılabilmesi kitap fiyatlarının düşmesini sağladı. Böylece daha çok kitap okunmaya başlandı. Kitabın ve kitap okumanın yaygınlaşması, özgür düşüncenin doğmasına, bilimsel çalışmaların gelişmesine ve bilginin daha geniş kesimlere ulaşmasına yardımcı oldu. Tüm bu nedenlerden dolayı Gutenberg'in bulduğu bu baskı yöntemi, özgür düşüncenin yayılmasına ivedilik kazandıran, bilim araştırmalarının gelişmesini sağlayan, reformların yapılmasını hızlandıran önemli olaylardan biri olarak kabul edilmektedir.

  Okunma: 4857 - Yorum: 1 - Amp
Kullanıcı Oylaması: /5 -