Planlanmamış hamileliklerin %53'ü bir doğum kontrol yöntemi kullanan kadınlarda görülmektedir. Amerikan Tıp Birliğinin resmi yayın organı olan JAMA'da 1999 yılında yayınlanan bir araştırma planlanmamış hamileliklerin önemli bir kısmının- yaklaşık %76'sının- yirmili yaşlardaki kadınlarda görüldüğünü ortaya koymaktadır. Pek neden bu kadar çok kadın doğum kontrol yöntemi kulandığı halde gebe kalıyor.



İşte doğum kontrol yönteminin başarısız olmasını 5 temel nedeni:

1) Kullanım talimatlarına doğru ve tam olarak uyulmaması: Eğer doğum kontrol hapı kullanıyorsanız hergün hemen hemen aynı satte almaya özen gösterin. Eğer prezervatif kullanıyorsanız iyi durumda olmasına dikkat edin. Partnerinizin prezervatifi zamanında takmasını sağlayın. Erkekten ejekülasyondan önce gelen sıvının da sperm içeridğini unutmayın. Eğer doğum kontrol yönteminiz rahim içi araç yani spiralden yana ise düzenli kontrolllerinizi ihmal etmeyin. Doktorunuzdan spiralinizin yerinde olup olmadığını nasıl kontrol edebileceğinizi öğrenin. Aylık iğne kullananlar ise enjeksiyon zamanlarını unutmamalıdırlar.


2) Yöntemin düzensiz kullanımı: Azami korumayı sağlamak için doğum kontrol yöntemleri düzenli ve talimatlara uygun kullanılmalıdır. Eğer hap kullanıyorsanız almayı unutmayın. Unutmamak için basit önlemler alabilirsiniz. Örneğin her sabah mutlaka makyaj yapıyorsanız hapı makyaj malzemelerinizin yanına koyabilirsiniz. Hap almayı unuttuğunuzda mutlaka jinekoloğunuzla irtibata geçin. Prezervatif tercih ediyorsanız her seferinde mutlaka kullanın. Tek bir ilişkide biler kondom kullanmamak hamilelik riskini arttırır. Takvim yöntemi ya da geri çekme gibi doğal yöntemleri kullanırken ise hesaplamaları ve zamanlamayı doğru yapmaya özen gösterin. Bu yöntemlerin gerçek etkinliklerinin çok düşük olduğunu aklınızdan çıkrmayın ve tercihan daha etkili ve kolay bir yönteme geçin.


3) Prezervatifin yırtılması ya da içeride kalması: Yapılan araştırmalar prezervatiflerin yaklaşık %2-5'inin ilişki sırasında yırtıldığını göstermektedir. Bu durumun en önemli nedeni kullanım hatasıdır. Özellikle vajenin kuru olduğu durumlarda su bazlı kayganlaştırıcı kullanılmaması yırtılma olasılığını arttırmaktadır. Benzer şekilde yüzük, bilezik gibi mücevherat, tırnak ve diğer yabancı cisimler prezervatifte fark edilmeyen küçük yırtıklara neden olabilir. Ayrıca son kullanma tarihi geçmiş, uygun şekilde saklanmamış kondomlar da yırtılmaya eğilimlidir. Bazı prezaervatifler ise üretim hatalı olabilir. Bu durumda ek korunma dışnda yapılacak pek birşey yoktur. Kondomlar tek kullanımlıktır. Birden fazla kullanım hem yırtılma şansını hem de hamilelik riskini arttırır. Kondom satın alırken sprm öldürücü madde içerenler tercih edilmelidir. İlişki sırasında kondomun penisten sıyrılarak vajina içinde kalması nadir karşılaşılan bir durum değildir. Böyle bir durum söz konusu olduğunda kendiniz ya da partneriniz kondomu çıkartabilir. Kondomun uzun süre içiride kalması enfeksiyon riskini arttırdığından eğer kendiniz çıkartamazsanız mutlaka jinekoloğunuzu arayın.


4) Hap kullanırken antibiyotik alkol gibi maddelerin kullanılması: Bazı tür antibiyotilerin kandaki hormon düzeyini azaltmak suretiyle doğum kontrol haplarının etkinliini azalttığı gösterilmiştir. Özellikle 14 günden daha uzun bir süre antibiyotik alması gereken kadınlar bu süre içinde ek korunma yöntemleri kullanmalıdırlar. Ek korunma yöntemine antibiyotik almaya başlandığı zaman başlanmalıdır. Benzer şekilde alkol kullanımı da hapların etkinliğini azaltabilir.

5) Ben hamile kalmam, riskli dönemde değilim, bir sferden birsey olmaz fikri: İstenmeyen plansız hamileliklerin büyük bir kısmının altında yatan ana neden budur. Hamilelik normalde adet siklusunun ortalarında gerçekleşir. Ancak pekçok kadın riskli olmadığına inandığı günlerde girdiği ilişkide hamile kalır. Amerikan Ulusal Çevre Sağlığı Enstitüsü araştırmacıları adet siklusunun her gününde hamile kalma potnsiyelinin olduğunu göstermişlerdir.

Bu tür yanlış bir inanış sadece istenmeyen bir hamileliğe değil aynı zamanda cinsel yola bulaşan hastalıklara da zemin hazırlar. Eğer uzun süreli ve tek eşli bir ilişkiniz yoksa mutlaka kondom kullanın. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar kısırlığa hatta ölüme neden olabilir. Unutmayın kondom dışında hiçbir yöntem bu hastalıklara karşı koruma sağlamaz.

Bu yazı Dr. Alper Mumcu'dan (www.mumcu.com) alınmıştır