İnsan İskeleti Bölümleri, İskeletimizin Görevleri ve İskelet Sağlığı

 İnsan İskeleti Bölümleri, İskeletimizin Görevleri ve İskelet Sağlığı


  Okunma: 12353 - Yorum: 1
  1. #1
    sponsorlu bağlantılar
    İnsanda iskelet sistemi kemikler, kıkırdak yapılar ve eklemlerden meydana gelir.

    1. Kemiklerin Yapısı


    Kemiklerde bulunan, % 25 su, % 45 inorganik madensel tuzlar (kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, magnezyum fosfat az miktarda sodyum ve demir) kemiğin sert yapısını, % 30 organik maddeler ise esnekliği sağlar. Canlı kemik hücrelerine osteosit ve bu hücreler tarafından salgılanan organik ara maddeye osein denir. Bu iki yapı kemik dokusunu meydana getirir. Kemikler yapıları yönüyle iki kısma ayrılır.

    a. Sıkı Kemik Dokusu :
    İskeleti oluşturan bütün kemiklerin dış yüzeyi ile uzun kemiklerin gövdesi, sıkı kemik dokusundan meydana gelir. Bu doku iç içe daireler halinde sıralanmış lamelli yapıdadır.

    Lamellerin ortasında kan damarları ve sinirlerin geçtiği Havers kanalı bulunur. Havers kanalındaki kan damarlarından kemik hücrelerine besin ve oksijen iletilirken artık maddeler aynı yoldan geri alınır.

    Havers kanallarını birbirine bağlayan yan kanallara da Volkman kanalları denir. Ortasında havers kanalı, etrafında halkasal kemik hücreleriyle aralarını boşluk bırakmadan doldurmuş ara maddeden yapılmış lamelli birimlere Havers sistemi denir.

    İnsan İskeleti Bölümleri, İskeletimizin Görevleri ve İskelet Sağlığı


    b. Süngerimsi Kemik Dokusu : Kırmızı kemik iliği ve düzensiz boşlukların bulunduğu ince kemik lamellerinden oluşmuştur. Sıkı kemiğe oranla daha yumuşaktır. Uzun kemiklerin baş kısmı ile diğer kemiklerin iç kısmında bulunur.

    2. Kemik Çeşitleri

    İskeletin yapısında bulunan kemikler üç çeşittir.

    a. Uzun Kemikler :
    Kol ve bacaklarda bulunur. Uzun kemiği dıştan saran kemik zarı (periyost) kemiğin enine büyümesini, onarılmasını ve beslenmesini sağlar. Ayrıca periyost kemiğin sertleşmesine de katkıda bulunur.
    Uzun kemiğin başı ile gövdesi arasında bulunan kıkırdak tabakası, kemiğin boyuna büyümesini sağlar. Uzun kemiklerin iç kısmındaki kanalda akyuvarların oluşumunu sağlayan sarı kemik iliği bulunur. Kemik başlarını iç kısmı, sünger gibi düzensiz gözenekli bir yapıdadır. Gözeneklerin içinde kırmızı ilik bulunur. Kırmızı kemik iliği, kan hücrelerinin üretildiği iliktir.



    b. Kısa Kemikler : Omurgada, el ve ayak bileklerinde bulunur. Sarı ilik kanalı bulunmaz. Yaklaşık olarak eni boyu ve kalınlığı eşit olan kemiklerdir.

    c. Yassı Kemikler :
    Göğüs, kafatası, kürek ve kaburga kemiklerinden ibarettir. Yassı kemiklerde sarı ilik kanalı bulunmaz. Bu tip kemiklerde süngerimsi kemik dokusu sıkı kemik dokusundan fazladır. Eni ve boyu fazla kalınlığı çok az olan kemiklerdir.
    Yassı ve kısa kamiklerin süngerimsi dokuları içinde uzun kemiklerin baş kısmında olduğu gibi alyuvarların yapımını sağlayan kırmızı kemik iliği bulunur

    3. Kemik Oluşumu ve Kontrolü

    Kemiklerin sağlıklı olarak büyüyüp gelişebilmesi için, bir yandan yeterli miktarda kemik hücresinin yapılması bir yandan da yeterli ara maddenin oluşması gerekir. Bu olaylar bazı iç ve dış faktörler tarafından düzenlenir. Kemik oluşumunda etkili olan faktörleri teker teker inceleyecek olursak;

    a. Hormonlar :
    Kemiğin sertleşmesi için gerekli olan Ca, P, K minerallerinin kemiğe geçmesi ve bunların kandaki miktarının belirli bir seviyede tutulması gerekir. Özellikle, kalsiyumun kemikten kana, kandan kemiğe geçişi tiroid bezinden salgılanan kalsitonin (tirokalsitonin) hormonu ve paratiroid bezinden salgılanan parathormon ile düzenlenir.
    Hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu (STH) yetersiz olduğunda cücelik, (nanizm) aşırı salgılandığında devlik hali (jigantizm) ortaya çıkar. Timus bezi hormonu embriyonik gelişimde iskeletin oluşumunda etkilidir.

    b. Vitaminler :
    D vitamini kemiklerde Ca ve P birikmesini sağlayarak kemiklerin sertleşmesini sağlar. D vitamini eksikliğinde bağırsaktan kalsiyum ve fosfatın emilmesi azalır.
    Sonuçta kemiklerde yumuşama ve eğilme olur. Bu da çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde ise osteomalazi denen kemik hastalığını yapar.

    c. Mineraller :
    Kalsiyum, mağnezyum, fosfor kemiklerin yapısında bulunur. Büyüme ve hamilelik sırasında çok miktarda alınması gereklidir.

    d. Genetik Faktörler :
    Kemiğin büyümesi ile son şeklini almasında genetik faktörler de önemlidir.

    4. İskelet Sisteminin Görevleri

    Vücudun çatısını oluşturmak.
    Vücuda diklik ve sertlik sağlamak.
    Bazı iç organları dış etkenlerden korumak.
    İç organlara ve kaslara bağlanma yüzeyi sağlamak.
    Eklemlerin yardımıyla vücuda hareketlilik sağlamak.
    Vücudun ihtiyacı olan bazı minarelleri depo etmek.
    Kan yapımında görev almak.

    5. İnsan İskeletinin Bölümleri

    İnsan iskeleti, baş, gövde ve üyeler iskeleti olmak üzere üç kısımda incelenir.

    a. Baş İskeleti :
    Kafatası, yüz ve çene kemiklerinden oluşur. Genellikle oynamaz eklemlidir.

    b. Gövde İskeleti :
    Göğüs kemiği, kaburga kemikleri, omurgayı oluşturan omurlar, omuz ve kalça kemerlerini oluşturan kemikler, iskeletin gövde bölümünde yer alır. Genelde yarı oynar eklemlidir.

    İskelet ve Kas Sisteminin Sağlığı

    Sağlıklı bir iskelet ve kas sistemine sahip olmak için dengeli beslenme şarttır. Kemiklerin yapısında bol miktarda kalsiyum, potasyum ve fosfor, kasların yapısında ise protein bulunur. Bu mineraller yeterince alınmalıdır.

    -Yaşa uygun spor yapmalı.
    -Duruş ve oturuş biçimlerine dikkat etmeli.
    -Kemiklerin gelişmesi için D vitamini gereklidir. (D vitamini eksikliğinde raşitizm hastalığı görülür)
    -Ağır işlerden kaçınmalı.
    -Yatak seçimi sert ve düz olmalı.
    -Güneş ışınındandan yeterince alınmalı.
    -Dar ve topuklu ayakkabı giymemeliyiz.


    sponsorlu bağlantılar
  2. #2
    Güzel ve gayet ayrıntılı fakat bu kadar uzun yazmanıza gerek yokdu :D :)