sponsorlu bağlantılar
TÜRKİYE'NİN DAĞLARI

  • Türkiye’deki dağların önemli bir bölümü Alp Dağları’nın oluşumu sırasında ortaya çıkmıştır.
  • Bu dağlara örnek olarak Kuzey Anadolu Dağları ile Toros Dağları gösterilebilir.
  • Ege Bölgesi’nde ise çökme-yükselme sonucu Bozdağlar ve Aydın Dağları oluşmuştur. Dağlar yükselirken ovalar çökmüştür.
  • Akdeniz Bölgesi’ndeki Nur Dağları da yine aynı süreçle (çökme-yükselme) oluşmuştur. Nur Dağları yükselmiş; Amik Ovası ise çökmüştür.
  • Ege ve İç Anadolu bir bütün olarak yükselmekte; Karadeniz ve Akdeniz bölgeleri çökmektedir.
  • Eski bir akarsu vadisi olan Marmara Bölgesi çökerek İstanbul ve Çanakkale Boğazları oluşmuştur.


TÜRKİYE'NİN OVALARI



  • Çevrelerine göre çukurda kalan geniş düzlüklere ova denir.
  • Ülkemizdeki ovaların bir bölümü kıyılarda, bir bölümü ise iç kesimlerde dağlar arasında bulunur.
  • Ülkemizdeki kıyı ovalarının çoğu akarsuların getirdiği alüvyonlarla oluşmuş deltalardır. Başlıcaları: Çukurova, Bafra, Çarşamba ve Silifke Ovaları’dır.
  • İç kısımlardaki ovalar ise çökme-yükselme oluşumları sırasında oluşmuştur. Dağlar yükselirken, ovalar çökmüştür. Başlıcaları: Gediz, Bakırçay, Küçük ve Büyük Menderes, Adapazarı, Tosya, Niksar ve Erbaa Ovaları’dır.
  • Kayseri, Konya ve Eskişehir Ovaları çanaklarda bulunur.
  • Malatya, Elazığ, Muş ve Bingöl Ovaları kıvrım hareketleri sonucu oluşmuş ovalardır.


TÜRKİYE'NİN AKARSULARI



  • Akarsular akarken yataklarını fiziki olarak aşındırırlar:
  • Vadi: Dik yamaçlı çukurlara vadi denir. Yeşilırmak, Kızılırmak, Göksu ve Ihlara Vadileri gibi...
  • Menderes: Yatak eğiminin azaldığı yerlerde akarsu geniş daireler çizerek yatağını aşındırır: Küçük ve Büyük Menderes gibi.
  • Peri Bacaları: Akarsuların tüflü araziyi aşındırması sonucu oluşur. Ürgüp ve Göreme gibi.
  • Akarsular aşındırdığı gibi biriktirir de:
  • Delta: Akarsuların taşıdığı alüvyonları biriktirmesiyle oluşan üçgen şeklindeki düzlüklerdir. Çukurova, Bafra ve Çarşamba gibi...
  • Birikinti Konisi: Akarsular alüvyonları yamacın eteğinde biriktirirse, birikinti konisi oluşur.
  • Dağ Eteği Ovası: Birikinti konilerinin gelişerek birleşmesi sonucu oluşur. Bursa Ovası gibi...


TÜRKİYE'NİN GÖLLERİ



  • Tektonik Göller: Çökme sonucu oluşan çanaklara su dolmasıyla oluşur. İznik, Ulubat, Kuş, Burdur, Acıgöl, Akşehir, Eber, Tuz, Hazar ve Çıldır Gölleri tektonik yolla oluşmuş göllerdir.
  • Volkanik Göller: Yanardağ kraterlerinde oluşan göllere denir. Nemrut, Gölcük, Meke ve Acıgöl gibi...
  • Karstik Göller: Suyla çözülebilen yer katmanlarında oluşan göllere denir. Kestel, Elmalı, Avlan, Salda ve Suğla Gölleri gibi...
  • Buzul Gölleri: Buzulların aşındırdığı alanlara su dolmasıyla oluşan göllere denir. Ağrı, Erciyes, Kaçkar gibi dağların yüksek kesimlerinde yer yer küçük çaplı buzul gölleri bulunur.
  • Set Gölleri: Çukurların önünün bir şekilde kapanarak su birikmesi yoluyla olur. Van Gölü, Erçek, Nazik, Balık Gölleri gibi.
  • Baraj Gölleri: Akarsular önüne yapılan setlerle oluşur. Atatürk, Keban, Karakaya Baraj Gölleri gibi.


sponsorlu bağlantılar