absürt : Fransızca absurde (saçma, zırva, anlamsız) Kelimenin karşılıkları dilimizde zaten vardır: saçma, anlamsız Örnek: Modacılar bu anlamsız (saçma) tasarımlardan para kazanmayı beklemiyorlar.
absürt komedi : saçma komedi

adaptör : Fransızca adapteur Uzun zamandan beri dilimizde kullanılan bu kelime Türkçe Sözlük’te “Bir aletin çapları birbirinden farklı olan parçalarından birini ötekine geçirebilmek için yararlanılan bağlayıcı” şeklinde tanımlanmıştır Kurulumuz bu kelime için uyarlayıcı karşılığının benimsenmesine karar vermiştir Örnek: Firmanın yeni ürettiği uyarlayıcı, araç çakmağına takılarak cep telefonu, el bilgisayarı gibi elektronik cihazların şarj edilmesini sağlıyor

ad hoc group : İngilizce ad hoc “özel, uygun”, group “kurul” Dilimizde ekonomi alanında “kısa süreli ve tek bir görev için oluşturulan kurul” anlamında kullanılan bu kelime için Kurulumuz, özel kurul karşılığını teklif etmektedir Örnek: Karşı düşürüm konusundaki sıkıntıları aşmak için Türkiye ile AB uzmanlarından oluşan bir “karşı düşürüm özel kurulu” oluşturulmalı

adisyon : Fransızca addition (ekleme; hesap) "Lokanta, otel vb yerlerdeki hesap" anlamında kullanılan adisyon için bizim de teklif ettiğimiz kelime aynıdır: hesap Örnek: Garson hesabı getiriyor

agreman : Fransızca agrément (hoşluk; izin, rıza; tat; süs) Dilimizde, diplomasideki anlamıyla kullanılan agreman kavramı için teklif ettiğimiz karşılık: uygunluk Örnek: Fransa hükûmeti, büyük elçimiz için uygunluk vermişti

agresif : Fransızca agressif Dilimizde bir psikoloji terimi olarak "saldırgan, mütecaviz" anlamlarında kullanılan agresif kelimesine karşılık olarak Kurulumuz, saldırgan sözünün uygun olduğuna karar vermiştir Ayrıca yerine göre mütecaviz, girişken ve yırtıcı sözleri de kullanılabilir

air-conditioned : Havalandırma cihazı bulunan Teklif edilen karşılık: havalandırmalı

air-conditioner : Havayı düzenleyen, sıcaklığı ayar eden alet Teklif edilen karşılık: havalandırma Örnek: Bu arabada havalandırma olmadığı anlaşılıyor

ajitasyon : Fransızca agitation (tahrik etme, kışkırtma) Kelimenin karşılığı dilimizde zaten vardır: kışkırtma Örnek: Bu olayın, kışkırtma olduğunu ileri sürdüler

Kelimenin tıp alanındaki kullanımı da dikkate alınarak kışkırtma karşılığının yanı sıra çırpıntı sözünün de kullanılması gerektiği konusunda görüş birliğine varılmıştır

ajitatör : kışkırtıcı

ajite etmek : kışkırtmak

ajite olmak : çırpıntıya uğramak

akreditasyon : Fransızca accreditation Dilimizde “doğrulamak, güven belgesi vermek” anlamlarında kullanılan bu kelime için Kurulumuz, denklik (belgesi) ve denklik (kuruluşu) karşılıklarını teklif etmektedir Örnek: Türkiye Denklik Konseyi (TÜDEK)’nin kuruluş ve görevleri hakkındaki kanun teklifi gündemin ön sıralarına alındı

akreditif : Fransızca accréditif, "bir bankanın başka bir bankaya biri için verdiği ödeme emri" anlamında kullanılır Bu söz için önerimiz güven yazısı veya güven hesabı'dır Örnek: Güven yazısında gerektiğinde bazı notlar bulunabilir Akreditif yanında aynı köke dayanan akredite sözü de vardır Genellikle Türkçe "olmak" fiiliyle birlikte kullanılmaktadır Bu söz yerine önerimiz güvenirliği onaylanmış olmak'tır Örnek: Biz orada güvenirliği onaylanmış bir firmayız ve Rus kanunlarına bağlıyız

akualand : Fransızca aqualand Lâtince "su" an-lamındaki aqua sözü ile, "kara, toprak, yer, memleket" anlamındaki land sözünden yapılmış birleşik bir kelimedir Bir tür havuz anlamındadır Kurulumuz, bu kelime için su bahçesi karşılığının kullanılmasını önermektedir Örnek: Sıcaktan bunalınca kendisini su bahçesine atan bir turist, Pamukkale görüntüsündeki havuzda serinlerken âdeta ken-dinden geçmiş

akustik : Fransızca acoustique "Fizik biliminin konusu ses olan kolu; kapalı bir yerde seslerin dağılım biçimi" anlamlarında olan bu kelime için Kurulumuz, kullanım yerlerine göre yankı bilimi veya yankılanım karşılıklarının uygun olduğu görüşündedir Örnek: Denizli'de nikâh salonunun gerekli yankılanım düzeni sağlanarak oda tiyatrosu hâline getirilmesinden sonra Nisan ayı başında da 3500 kişilik bir açık hava tiyatrosu tamamlanarak hizmete girdi

alâkart : Fransızca à la carte (listeye göre) Karşılığı: seçmeli yemek Örnek: Seçmeli yemek usulünde istediğiniz yemeği yiyebiliyorsunuz

alan markajı : alan tutma bk markaj

alivre : Fransızca aa livré Fransızcadan Türkçeye geçmiş bir bankacılık terimidir Genel olarak sonradan teslim veya vadeli satış anlamlarındadır Anlaşmanın yapıldığı sırada bulunmayan fakat teslim zamanında sağlanması mümkün olan her türlü mal üzerine yapılan satış işlemi diye de tanımlanır Türkçe Sözlük’te bu söz "Ürün daha tarladayken yetiştiği zaman teslim edilmek üzere önceden pey verilerek yapılan satış" olarak tanımlanmıştır Kurulumuz bu söz için önceden satış karşılığını önermektedir Örnek: Tüketici finans şirketleri kurulmaya başlandı Aralıktan itibaren önceden satış ve kredili hisse senedi alım ve satımına izin verildi

almanak : Fransızca almanache Bu kelimenin anlamı, "yılın gün, hafta, ay gibi bölümlerinden başka, bayram, yıl dönümü gibi belli günleri ve birtakım astronomi, meteoroloji, istatistik bilgilerini gösteren kitap biçimindeki takvim"dir Bu söz için dilimizde kullanılmakta olan yıllık kelimesi Kurulumuzca da benimsenmiştir

ambiyans : Fransızca ambiance “çevre, muhit, hava, ortam” Son yıllarda özellikle gazetelerin magazin sayfalarında sıkça rastladığımız bu kelimeye karşılık olarak Kurulumuz, dilimizde zaten kullanılmakta olan hava sözünü benimsemiştir Örnek: Televizyon kanalının yöneticileri yarışma gecesinde fevkalâde bir hava yaratmışlardı

amblem : Fransızca emblème (soyut bir şeyin, bir kavramın sembolü olan varlık veya eşya, belirtke) Kurulumuz bu söze karşılık olarak belirtke sözünü benimsemiştir Örnek: İki partinin ortak kurultayında parti adı ve belirtke sorunu ele alınacak

amortisman : Fransızca amortissement Türkçe Sözlük'te yer alan "taşınmaz malların aşınmalarına karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli pay" anlamındaki amortisman için aşınma payı veya yıpranma payı karşılıkları önerilmiştir Örnek: Uçakların aşınma (yıpranma) payları büyük meblâğlara ulaşıyor

ampirik : Fransızca empirique "Bir kurama değil de yalnızca deneye, gözleme dayanan" anlamında sıfat olarak kullanılan bu söze karşılık olarak Kurulumuz, deneye dayalı kelimesini önermektedir Ampirik kelimesiyle kökteş olan ampirist ve ampirizm sözleri de dilimizde zaman zaman kullanılmaktadır Kurulumuz, bu sözlerden ampirist için deneyci, ampirizm sözü için de deneycilik kelimelerinin uygun birer karşılık olduğu görüşündedir Bu alandaki deneye dayalı araştırmalar bir hayli az

anakronizm : Fransızca anachronisme Bu söz "tarihe aykırılık, çağa uymama" anlamlarında dilimizde kullanılmaktadır Kurulumuz bu kelimeye karşılık olarak tarih yanılgısı sözünü önermektedir

anchorman : İngilizceden dilimize giren bu terim "ana haber sunucusu" anlamındadır Bu arada Ahmet Hakan da "yılmaz savunucu" olarak ana haber sunucusu görevini başarı ile sürdürüyor

anekdot : Fransızca anecdote "Kısa, özlü anlatımı olan güldürücü hikâye, fıkra" şeklinde tanımladığımız bu söz de dilimizde bir süreden beri kullanılan bir edebiyat terimidir Örnekler: İngilizlerin dilinden düşmeyen BBC ile ilgili bir fıkra vardır Dün geceki eğlenceyle ilgili bir hikâyeciğiniz var mı?

angaje : bağlanmış

angaje etmek : bağlamak

angaje olmak : bağlanmak, üstlenmek

angajman : Fransızca engagement (rehin; taahhüt; anlaşma; bağlantı) Bu kelime için dilimizde güzel bir karşılık vardır: bağlantı Örnek: Şimdiden hiçbir seçim tarihi için bağlantıya girmeyelim

animasyon : Fransızca animation (canlanma; çizgi film) İkinci anlam için teklifimiz: canlandırma Örnek: Törendeki canlandırma gösterileri büyük ilgi topladı

animatör : Fransızca animateur (canlandırıcı; sunucu; çizgi film yapımcısı)Teklifimiz: canlandırıcı Örnek: Japon canlandırıcıları film pazarını tuttular

ankesörlü telefon sözünde geçen ankesör Fransızcadan dilimize geçmiştir Fransızca encaisseur sözü "para alıcı, tahsildar, mutemet" anlamındadır Bu kelimenin fiil biçimi olan encaisser ise "sandıklamak, kasaya koymak" anlamlarındadır Bu söz için Kurulumuz, kutulu telefon karşılığını önermektedir Örnekler: PTT Genel Müdürlüğü, konut ve iş yerlerinde yapılan görüşmelerle kutulu telefonlardan yapılan görüşmelerin fiyatlarını artırdı Kutulu telefonla yapılan görüşmelerde kullanılan küçük jetonun fiyatı bin lira olarak belirlendi Örnek: Havalandırmalı arabalar yazın çok rahat oluyor Örnekler: Eldeki deneye dayalı belgeler iki grupta toplanabilir Kurulumuz bu sözün yabancı dildeki karşılığı olan ana haber sunucusu teriminin aynen kullanılmasını uygun bulmuştur Örnek: Kanal 7 Ana Haber Bültenleri "Sekiz Yıl Ana Haber Bültenleri” olarak devam ediyor Kurulumuz, anekdot için fıkra ve hikâyecik sözlerinin uygun birer karşılık olduğu görüşünde birleşmiştir