Eş Anlamlı Kelimeler ve Sözcükler

 Eş Anlamlı Kelimeler ve Sözcükler

  Okunma: 120649 - Yorum: 6
  1. #1
    Aynı varlık ya da kavramı karşılayan farklı sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir. Eş anlamlı sözcüklerin yazılışları farklı, anlamları ise aynıdır. Eşanlamlı sözcükler aynı kavramı karşılar, birbirinin yerine kullanılabilir; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur. Genellikle bir dile başka dillerden gelen sözcükler ile o dilin kendi söz varlığındaki sözcükler arasında eş anlamlılık görülür.
    Örneğin;

    ev-konut,

    imtihan-sınav,

    mektep-okul,

    hürriyet-özgürlük,

    bellek-hafıza,

    cevap-yanıt,

    kıla-vuz-rehber,

    amaç-gaye-hedef-maksat,

    kaybetmek-yitirmek


    sözcükleri aynı anlamda kullanıldığında eş anlamlıdır.
    Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek daha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah"tır.
    Ancak;

    • “Onun gibi kara gün dostu adam az bulunur.”

    cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah” değil, “kötü”dür.


    • “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sormuşlar.”
      “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”

    Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.

    • “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
      “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”

    Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcükleri Eş Anlamlı kelimelerdir.

    • “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
      “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”

    Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükleri anlamdaş sözcüklerdir.
    Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” sözcüğünü farklı cümlelerde kullanalım:
    I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
    II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
    III. Onun bu sözleri bana battı.
    IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
    V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.
    “Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cümlede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamında kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.


  2. #2
    EŞ ANLAMLI KELİMELER

    Cemil mektebe gitti. Cemil okula gitti. Tümcelerinde altı çizili kelimelerin anlamlarını sözlükten bulalım.Anlamları aynı mı?

    Yazılışları ve okunuşları farklı anlamları aynı olan sözcüklere EŞ ANLAMLI KELİMELER(ANLAMDAŞ) denir.Örneğin; GÜZ yaprakların döküldüğü kış dan önceki mevsimdir.SONBAHAR da ayı anlamı ifade eder.O halde güz ve sonbahar sözcükleri eş anlamlı kelimelerdir.

    Aşağıdaki kelimeleri eş anlamlıları ile eşleştiriniz.

    siyah

    öykü

    tutsak

    ırmak

    yoksul

    yaşlı

    kara

    yurt

    hikaye

    teklif

    hekim

    yolculuk

    doktor

    özgürlük

    öğrenci

    dize

    ihtiyar

    seyahat

    vatan

    vilayet

    misafir

    konuk

    tabiat

    ak

    Okul

    mektep

    mısra

    talebe

    Esir

    hediye

    nehir

    öneri

    Ödev

    armağan

    il

    beyaz

    hürriyet

    vazife

    doğa

    fakir


    ZITANLAMLI (KARŞIT) KELİMELER

    “Ayşegül büyük bir ekmek aldı. Mustafa küçük bir ekmek aldı.” tümcelerinde kırmızı yazılı sözcükler anlamca birbirinin karşıtıdır.

    Yazılışları farklı, anlamları birbirinin karşıtı olan sözcüklere ZIT ANLAMLI(KARŞIT) SÖZCÜKLER denir.

    Zürafa çok uzun bir hayvandır.

    Fare kısa boylu bir hayvandır.
    Aşağıdaki kelimelerden zıt anlamlı olanları eşleştiriniz.

    açık…. yaş… hafif…… ön……...
    arka… ağır… kapalı…. kuru…..
    sıcak… evet…. hayır…. soğuk…..

    Aşağıdaki sözcüklerin zıt anlamlarını karşılarına yazınız.
    büyük
    küçük
    taze
    …………..
    …………..
    ucuz
    uzun
    …………..
    …………
    sıvı
    neşeli
    ………….
    ……………
    dar
    kuru
    ……………
    …………..
    kötü
    yaşlı
    …………..
    ………….
    alçak
    aydınlık
    ……………
    …………..
    ince
    sert
    …………
    ……………
    olgun
    eski
    ………….
    ………….
    çirkin
    beyaz
    …………..
    ………….
    zayıf
    zengin
    …………..
    ……………
    eksi
    kaba
    …………..
    ………….
    karanlık
    zor
    …………..

    EŞSESLİ (SESTEŞ) SÖZCÜKLER

    “Ahmet çayda balık tuttu. Mehmet sıcak çay içti.” tümcelerinde
    çay sözcüğünün anlamının farklı olduğunu fark ettiniz mi? Yazılışları aynı mı?
    Yazılışları aynı anlamları farklı olan sözcüklere EŞSESLİ(SESTEŞ) SÖZCÜK denir. O halde çay sözcüğü sesteş bir sözcüktür diyebilir miyiz?

    ***Aşağıdaki eşsesli sözcükleri farklı anlamlarda cümle içerisinde kullanınız.
    kaz


    yüz


    kara


    kır


    ek



    Aşağıdaki sözcüklerden eşsesli olanlara x işareti koyunuz.

    yaz

    ay

    ben

    diz

    ak

    dolu

    bel

    ocak

    dil

    dal

    beş

    gül

    ekmek

    hece

    yol

    harf

    saz

    baş

    sıcak

    elma

  3. #3
    Misafir Nickli Üyeden Alıntı
    Acilin eş anlamlısı ne
    Bakınız: Türkçede Eş ve Yakın Anlamlılar Sözlüğü

  4. #4
    Aşağıda alfabetik listelenmiş eş anlamlı kelime örnekleri bulunmaktadır.

    • abide :anıt
    • acele :çabuk
    • acemi :toy
    • aciz :güçsüz
    • adalet :hak
    • adet :sayı
    • aka :büyük
    • akıl :us
    • al :kırmızı
    • alelade :sıradan
    • aleni :açık
    • ara :fasıla
    • araba : otomobil
    • armağan :hediye
    • aşk :sevi
    • atik :seri
    • ayakkabı :pabuç
    • bağışlama :affetme
    • bacı :kız kardeş
    • baş :kafa
    • bayağı :adi
    • beyaz :ak
    • bonkör :cömert
    • cennet :aden
    • cevap :yanıt
    • cılız :zayıf
    • cimri :pinti
    • cümle :tümce
    • çabuk :acele
    • çağrı :davet
    • çamur :balçık
    • çare :umar
    • denk :müsavi
    • deprem :zelzele
    • dilek :istek :arzu
    • dizi :sıra
    • doktor :hekim
    • dost :arkadaş
    • edebiyat :yazın
    • edep :adap
    • ehemniyet :önem
    • elbise :esbap
    • emniyet :güven
    • eser :yapıt
    • eş anlamlı sözcükler :anlamdaş sözcükler
    • ev :konut
    • fakir :yoksul
    • fayda :yarar
    • fena :kötü
    • fikir :düşünce ya da ide
    • gemi :vapur
    • gezmek :dolaşmak
    • gökyüzü :sema
    • gözlem :rasat
    • güç :kuvvet
    • hadise : olay
    • hareket :kinetik
    • hasım :düşman
    • hasret :özlem
    • hatıra :anı
    • hediye :armağan
    • hekim :doktor
    • hısım :dost
    • ırak :uzak
    • ırmak :nehir
    • idadi :lise
    • idare :yönetim
    • ihtiyar :yaşlı
    • ihtiyaç :gereksinim
    • ilan :duyuru
    • ilişki :münasebet
    • imtihan :sınav
    • isim :ad
    • istasyon :gar veya Terminal
    • istikbal :gelecek
    • işçi :amele
    • ivedi :çabuk
    • izahat :açıklama
    • kabiliyet :yetenek
    • kafa :baş
    • kahin : medyum veya öz Türkçesi bilici
    • kalp :yürek
    • kanıt :delil
    • kelime :sözcük
    • kılavuz :rehber
    • kırmızı :al
    • kıyı :kenar veya sahil
    • kirli :pis
    • kolay :basit
    • konuk :misafir
    • kural :kaide
    • kuvvetli :güçlü
    • küçük :ufak veya minik
    • lider :önder
    • mal :meta
    • mani :engel
    • matem :yas
    • mektep : okul
    • mektup :name
    • merkep :eşek
    • misafir :konuk
    • misal :örnek
    • muharebe :savaş
    • mübarek :kutsal
    • namzet :aday
    • nehir :ırmak
    • nesil :kuşak
    • nezir :adak
    • okul :mektep
    • ortalama :vasat
    • oy :rey
    • öğrenci :talebe
    • öğretmen :muallim
    • önder :lider
    • örnek :misal
    • öykü :hikaye
    • problem :sorun
    • rey : oy
    • rüştiye : ortaokul
    • rüzgar :yel
    • saadet :mutluluk
    • sabit :durağan (durgun)
    • sağlık : sıhhat
    • savaş :cenk veya muharebe
    • sebep :neden
    • sene :yüzyıl ya da asır
    • serüven :macera
    • sevinç :mutluluk
    • sınav :imtahan
    • sınıf :derslik
    • sitane :yıldız
    • siyah :kara
    • son :nihayet
    • sonbahar :güz
    • soru :sual
    • sorumluluk :mesuliyet
    • sözcük :kelime
    • sözlük :lügat
    • şaka :latife
    • şakacı :nüktedan
    • tabiat :doğa
    • tartışma :münakaşa
    • temel :esas
    • tören :merasim
    • tren :şimendifer
    • tutsak :esir
    • tümce :cümle
    • uçak :tayyare
    • ulu :yüce
    • ulus :millet
    • usta :ehil
    • uyarı :ikaz
    • uygarlık :medeniyet
    • üzüntü :tasa
    • vakit :zaman
    • vatan :yurt
    • vazife :görev
    • veteriner :baytar
    • vilayet :il
    • Yaşlı :ihtiyar
    • yel :rüzgar
    • yemek :aş
    • yetenek :beceri ye da kabiliyet
    • yıl :sene
    • yılmak :bıkmak
    • yoksul :fakir
    • yurt :vatan
    • yürek :kalp
    • yüz :sima :çehre :surat
    • zehir :agu
    • zengin :varlıklı
    • zırnık :metelik

  5. #5
    Eş Anlamlı Sözcükler

    Sesleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler denir. Türkçede söz­cükler arasında eş anlamlılıktan çok, yakın anlamlılık vardır. Bu nedenle Türkçede eş anlamlı sözcüklerin sayısı çok azdır. Türkçedeki eş anlamlılık, yabancı kökenli sözcüklerden kaynaklanır. Eş anlamlı kelimelere bakıldığında genellikle bunlardan birinin Türkçe, öbürünün yabancı kökenli sözcük olduğu görülür:

    Bir sözcüğün eş anlamlısını cümledeki kul­lanımı belirler.

    Örneğin:
    “Çektiğimiz sıkıntının nedeni sevgisizlik, bencil­liktir.” cümlesinde geçen “sıkıntı” sözcüğü, “Bu seferki yolculuğumuz çileli geçti.” cümlesindeki “çile” sözcü­ğüyle eş anlamlıdır. Ancak;

    Eline geçirmiş de çileyi evirip çevirip yumak yapıyor.
    dizelerindeki “çile” ile eş anlamlı değlldir.

  6. #6
    bulamadım sitenizi beğenmedim
  7. #7
    işime çok iyi yaradı tşkkr