Mey Nedir?

 Mey Nedir?

  Okunma: 42107 - Yorum: 2
  1. #1
    Hiç düşündünüz mü,dünyada ismi içki ismi olan,bu tek çalgıya neden bu ismi yakıştırmışlardır ?
    Açıkcası çok defa düşündüm.Neden bu böyledir;başka isim mi kalmamıştı;ve yahut ismi zamanla değişime mi uğramıştı?

    Belki,dinleyicilerde şarap(Mey) içmişcesine bir sarhoşluk verdiğinden ; belki de isim benzeri olan Davudi Ney'e ses olarak benzediğinden; veyahut çalındığında,şarap gibi bu dünyanın dertlerini unutturduğundandır...
    Kimbilir...

    Mey görünürde,ördek gagasına benzeyen kargıdan yapılmış bir başlık ve gövdesi olan bir tahta parçasından oluşmaktırdır.

    Ancak bu kargı-tahta parçasının garip bir özelliği vardır.Hem erik ağacının yurdundan ayrı düşme hüznünü hem de kargının o sulak topraklara hasretliğini anlatmaktadır.

    Hepimizin bildiği üzere,Ney'in gerek edebiyat tarafından,gerekse felsefe tarafından bir ruhu,bir duygusu olduğu anlatılır.İşin aslı,aynı durum Mey için de geçerlidir.Ancak arada çok büyük bir fark vardır :

    Ney ruhani dertleri hüznü anlatır ve bu duygular ile çağlar.Mey ise insani dertleri anlatır.
    Kimi zaman aşkı anlatır,kimi zaman ölüm hüznünü,kimi zaman gurbet acısını.Kısacası insani dertleri ve duyguları anlatır.

    Yukarıda anlattıklarımı lütfen,abartma-felsefe-edebiyat yapma olarak görmeyin.Bu bir gerçektir.Mey'in böyle bir özelliği vardır ki bu özelliğini Meyzenler iyi bilir.

    Peki Meyzen'lik nedir?

    Meyzen'lik,Mey'e gönülden bağlanmaktır;onca ustalığına rağmen Mey'in sesini duyduğunda yüreğinin bam telinin titremesidir ; Meyzen'lik,Mey'in ruhundan anlamaktır.Meyzen'lik,Mey ile uzun havalar çalmak;bilinmeyen ezgiler oluşturmaktır.

    Bu dediklerimi şu örnekle sizlere daha iyi anlatacağımı sanıyorum: İnat eden,çalışan herkes Ney üfler.Hatta çok iyi Ney üfleyicisi olur ama Neyzen olamaz...Neyzen olamadığı gibi Ney taksimi geçemez.

    Özetle Mey ve Meyzen'lik gönülden gelen aşktır,dertleri derde katıp dertlenmedir,sevdadır.

    Mey En Güzel Nerelerde İcra Edilir?

    Mey,en güzel Doğu ve Güneydoğu Anadolu türküleri,uzun Havalar,halaylar ve bar havalarında icra edilir.
    Bundan başka türküler'de icra edilmez mi ? Elbetteki edilir ama o ruhu o türkülere tam anlamı ile katamaz.



  2. #2
    215 - Mey Nedir?

    216 - Mey Nedir?
    217 - Mey Nedir?

  3. #3
    Mey,

    müzikte nefesli bir çalgıya verilen isimdir Ancak sözlüklerimize girmesi çok eski değildir, Kamus-ı Türki'de bile çalgı anlamına rastlanmamıştır Zaten Gazimihal'de, TDK sözlüklerine bu kelimeyi 1929 yılında kendisinin verdiğini ve lügatlarımız gibi, ferhenk ve kamuslarda izine rastlanmadığını söylemiştir Halen TDK sözlüğünde mey; eksik ve yanlış olarak şöyle tarif edilmektedir: ''Doğu Anadolu'da kullanılan bir tür küçük zurna" Son yıllarda basılan müzik ansiklopedi ve sözlüklerinde de, "Halk müziğimizde kullanılan bir çalgı" gibi eksik açıklamalar mevcuttur

    Gazimihal etimolojik olarak, mait kelimesi üzerinde durmuştur "Firavunlar Mısır'ından kabartmalarda resmi var, adı o ilk çağda mayıt'tı; fakat sonradan uzun asırlar unutulmuştur Meyi ve mayıt kelimeleri arasındaki morfoloji tıpkılığı açıktır" diyerek, Saygun'un da görüşüne katıldığını belirtmiştir Ancak bu açıklamada iki çelişki vardır: Birincisi, Gazimihal'in iddiasına göre uzun yıllar unutulan bir çalgı nasıl oluyor da Kars'ta meyi ismiyle çıkıyor İkincisi ise, Mısır kabartmalarında bu çalgının ismi mayıt olarak değil, mait olarak geçmektedir Türkçemizde mey'e yakın kelimelere baktığımızda: "Meyi; eriyip akma Meyi: Ney (Kars)

    May: Su arkı, su mecrası olarak geçmektedir
    Müzikte mey kavramını incelemeye kalktığımızda balaban ile ilişkisini ortaya koymak gerekiyor Balaban, nefesli bir çalgı olarak Asya'da birçok ülkede sevilerek kullanılmaktadır Bu çalgı, fizyolojik ve ses olarak mey ile çok benzerdir Balaban'ın Türkçe'deki kelime anlamı; iri cüsseli adam veya hayvan, davul tokmağı, oynatılan ayı, balaban kuşu ve davuldur Asya'nın Kazak-Kırgız ve Kazan Türkçelerinde koca davul anlamındaki balaban şeklinde görülür İslavcanın Rus, Ruten, Bulgar, Sırp, Hırvat lehçelerinde de davula baraban denir Erzurum doğusunun mey denilen kamış çalgısını andıran balaban daima davulla birlikte çalındığı için adının baraban'dan ''r>l'' değişikliği ile geldiği de düşünülür

    Maragalı Abdülkadir'in nayçe-i balaban'ının, günümüzde kullanılan mey ve balaban olduğuna dair herhangi bir şüphemiz yoktur Ancak nayçe-i balaban ismi bazı değişikliklere uğramıştır Bazı bölgelerde yaşayanlar balaban, belman, balaman, yasti balaban, nay ismini kullanarak bu çalgıyı günümüze kadar yaşatmışlardır Türkiye'de ise mey ismini almıştır Bu çalgının isminin neden mey olduğu konusunda yöre sanatçıları ile görüşülmüş, ancak bundan fazla sonuç alınamamıştır Kimine göre mey; yumuşak anlamına gelmekte ve sesinin yumuşaklığı nedeniyle bu ismi almaktadır Kimine göre muhabbet anlamındadır Muhabbet anında kullanılır olması ve insana hoşluk duygusu vermesi, içkinin verdiği hoşlukla özdeşleşmiş ve mey ismi bu nedenle çalgıya verilmiştir Ney'den ayırmak için ''mey'' isminin verildiğini de söyleyen olmuştur

    Bize göre, Mey ismi nay-ı balaban veya nayçe-i balaban isminin günümüze yansımasıdır Bilindiği üzere Farsça "çe'' küçültme ekidir Nay ise eski İran dilindeki nada'dan türemiş bir kelimedir Nada'nın anlamı da kamıştır Nay dilimizde ney olmuştur ''Ney, Farsça nay kelimesinin muhaffefidir'' Mey kamışla çalınan bir çalgıdır ve kamış bu çalgıya karakteristik özelliğini verir Nay'ın anlamı da kamıştır Büyük bir olasılıkla, mey kelimesi dilimize nay 'dan incelerek giren ney'den ayrılması için girmiş bir kelimedir Çünkü ney, Klasik Türk müziğinde kullanılmakta olan bir çalgıdır Mey ise halk müziğimizde kullanılmaktadır Belki de vurgulanmak istenen bu ayrım idi Örneğin mey halen Ermenistan'da nay ismi ile de kullanılmaktadır Ayrıca Gaziantep'te, nay denilen ve Erzurum pazarı için yapılan mey gövdelerinin varlığı da bilinmektedir

    ALINTI