Satranç hamleleri



  • Satranç tahtası 8 yatay ve 8 dikey sıradan oluşur. Yataylar 1'den 8'e kadar numaralandırılır. Dikeyler de a, b, c, d, e, f, g, h şeklinde isimlendirilir. Böylece 64 karenin herbirine bir sayı ve bir harften oluşan isim verilir. a1, b2, h8 gibi. Kare isimlerinde önce harf sonra sayı belirtilmelidir.
  • Piyon dışındaki taşlar için baş harflerinden oluşan kısaltmalar kullanılır.
    Ş = Şah, V = Vezir, K = Kale, F = Fil, A = At. Piyon için herhangi bir kısaltma yoktur.
  • Bir hamleyi belirtirken hangi taşın nereye gittiğini yazmak yeterlidir.
    Ae5: Atın e5 karesine gittiğini gösterir.

    • Piyonlar için sadece gidilen yer belirtilir.
      e4: e4 karesine piyonun gittiğini gösterir.
    • Eğer aynı kareye iki taş gidebiliyorsa o zaman taşların farklı olan konumları yazılır. Aynı yatayda iseler diekyleri, aynı dikeyde iseler yatayları... Farklı dikey ve yataylarda ise dikeyleri belirtilir.
      Örneğin:
      a1'de ve h1'de duran kalelerden a dikeyinde olanı d1 karesine gitmişse Kad1
      a1'de ve a5'te duran atlardan 5. yataydaki b3'e gitmişse A5b3 şeklinde yazılır.
      a1'de ve d2'de duran atların ikisi de b3 karesine gidebilir. a1'deki atın hareketi için Aab3 ve diğer atın hareketi için Adb35 kullanılır.
      şeklinde yazılılr.
  • Taş yerken, alan taşın ismi ile gidilen yerin arasına x işareti konulur.
    Vxd3: Vezir d3 karesine gitmiştir ve oradaki bir taşı yemiştir.

    • Piyon taş alırken, piyonun bulunduğu dikey belirtilip x işaretinden sonra gittiği yer yazılır.
      exc4: e dikeyindeki piyon c4'e gelerek bir taş yemiştir.
    • Eğer bir piyon geçerken taş almışsa gidilen yerden sonra e.p. yazılır. (e.p.: en passant)
      dxc6 e.p.: d dikeyindeki piyon c6'ya gelirken geçerken taş almıştır.
  • Şah çekilince hamlenin sonuna + işareti konulur.
    Fg3+: Fil g3'e gelerek şah çekmiştir.
  • Piyon terfisinde, piyonun gittiği son kareden sonra terfi etiği taş yazılır.
    g8V: Piyon g8'e gelerek vezire dönüşmüştür.
  • Kısa rok için 0-0, uzun rok için 0-0-0 kullanılır.
  • Beraberlik teklifleri, yapılan hamleden sonra = konularak belirtilir.
  • Mat için hamleden sonra ++ veya # işaretleri konulur.

Kullandığımız kısaltmalar topluca şunlardır:

  • Ş: Şah
  • V: Vezir
  • K: Kale
  • F: Fil
  • A: At
  • 0-0: Kısa rok
  • 0-0-0: Uzun rok
  • x: Taş yeme
  • +: Şah çekme
  • =: Beraberlik teklifi
  • e.p.: Geçerken alma (en passant)
  • ++ , #: Mat

Örnek bir oyun:
1. d4 Af6 2. c4 e6 3. Af3 Fb4+ 4. Abd2 b6 5. a3 Fxd2+ 6. Fxd2 Fb7 7. b4 d6 8. Fg5 Abd7 9.10. Fe2 O-O-O 11. O-O Khf8 =
Bu hamleri yaptığınzda aşağıdaki konuma ulaşmış olmalısınız.
126 - Satranç Hamleleri