Muhaddere Özerdim

1935 yılında büyük önder Atatürk'ün direktifleriyle kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin ilk öğrencilerinden olan Prof. Dr. Muhaddere Özerdim, aynı zamanda, Sinoloji Bölümü'nden mezun ilk öğrenci sıfatını da taşımaktadır. 75 yıllık ömrünün üçte ikisini Sinoloji alanında çalışarak geçiren Özerdim, 1983 yılında emekli olmuştur. Prof. Muhaddere Özerdim, 1916 yılında Bergama'da doğdu. İlk öğrenimini Edirne ve İstanbul'da, orta öğrenimini son sınıfa kadar İzmir Kız Lisesi'nde yapmış, bu lisenin son sınıfında iken "İzmir Kız Muallim Mektebi"ne geçerek 1935 yılında mezun olmuştur. Aynı yıl, Ankara'da kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Sinoloji Bölümü'ne giren Özerdim, bu bölümden 1940 yılının Mayıs ayında mezun olur. Sinoloji Bölümü'nün mezun ettiği ilk öğrenci özelliği taşıyan Sayın Özerdim, 1943 yılına kadar "İlmi Yardımcı" sıfatıyla aynı fakültede görev yapar.

Prof. Wolfram Eberhard'ın denetiminde "Milattan Sonra IV-V. Asırda Çin'in Şimalinde Hanedan Kuran Türklerin Şiirleri" konulu bir doktora tezi hazırlayan Özerdim, 5 Mart 1943 tarihinde "Edebiyat Doktoru" unvanını kazanır. 1944 yılının Haziran ayında Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin açtığı asistanlık sınavında başarılı olarak Sinoloji bölümünde "Asistan olarak göreve başlar.
1946 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Çin'e gönderilir. Çin'de bulunduğu iki buçuk yıl boyunca Nankin ve Pekin'de klasik ve çağdaş Çince üzerine çalışır. Bu arada çeşitli müzelerde ve kütüphanelerde çalışmalar yapar ve Çin'in kültürel, sosyal sorunları ile ilgili kaynak araştırmasına girişir.
Sayın Özerdim, 1948 yılının Temmuz ayında Türkiye'ye döner ve Fakülte'deki görevine devam eder. Bu arada, "Çin Kaynaklarına Göre Bugünkü Çin Türkistan'ında Yaşayan Halkların Örf ve Adetleri" konulu doktora tezi üzerinde çalışmalara başlamış, öte taraftan da, Prof. Eberhard'ın Fakülteden ayrılması üzerine, öğrencilere ders vermekte, seminer çalışmaları yaptırmaktadır. 1950 yılının Kasım ayında "Doçentlik" sınavlarını verir ve 1951 yılının Mayıs ayında da "Eylemli Doçent" olarak atanır.
7-12 Eylül 1953 tarihleri arasında Roma'da düzenlenen Genç Sinologlar Kongresi'ne katılan Sayın Özerdim, burada "The Poems of The Turkish People Who Ruled in Northern China in IV-V th Centuries A.D." adlı bir tebliğ sunar. Bu tebliğin bir özeti, "VI Conferenza Sinologi Juniores" başlıklı tebliğler cildinde yer almıştır. Roma'dan sonra Hamburg'a giderek, eski hocası Prof. Von Gabain'in yanında "Uygurlar Devrinde Turfan-Karahoco Şehrindeki Evler" konusu üzerinde bir ay çalışmış, ülkeye dönüşünden sonra bu konuyu geliştirerek Fakülte Dergisi'nde yayımlamıştır.
1953 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ni düzenlediği konferanslar serisinde davetli konferansçı olarak katılarak, "Konfüçyanizm ve Batı Demokrasisi" konusunu ele alır.
1956 yılının Şubat ayında Münih'e gider ve Üniversitede Ostasiatisches Seminar'da Sinoloji Kürsüsü Profesörü Herbert Franke'nin metin çalışmaları derslerini takip eder. Ayrıca, Münih'te bulunduğu süre içinde "Çin Dini ve Türklerden Gelen Gök Dini" üzerinde çalışmalarda bulunur. Aynı yıl 2-8 Eylül tarihleri arasında Paris'te toplanan Dokuzuncu Genç Sinologlar Kongresi çalışmalarına davetli olarak katılır.
1957 yılında imzalanan Türk-Çin Kültür Anlaşması uyarınca Prof. Özerdim, 1958 Taiwan'a misafir öğretim üyesi olarak gönderilir. Kasım 1959 tarihine kadar dokuz ay burada kalır. Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde, Tarih Bölümü'ne bağlı Türk Dili Kürsüsü'nde Türkçe ve Çin-Türk İlişkilerinin tarihi üzerine üzerine dersler verir. Ayrıca, "Yeni Türkiye ve Atatürk Devrimleri" konulu bir konferans verir ve bu konudaki yazıları, Çin-Türk Münasebetleri adlı derginin 1959 yılı Nisan sayısında yayınlanır.
Sayın Özerdim Taiwan'dan ayrıldıktan sonra Londra'ya gider. British Museum'da A. Stein'in Çin Türkistan'ından getirdiği malzeme ve Çin'le ilgili sanat koleksiyonları üzerinde çalışır. 1959 yılının Eylül ayında Cambridge'de toplanan XII. Genç Sinologlar Kongresi çalışmalarına katılarak Türkiye'deki Sinoloji çalışmaları ile ilgili bilgiler verir.
Çin-Türkiye arasındaki ilişkilere olumlu katkılarında dolayı Çin Hükümeti tarafından "Onur Madalyası" ile ödüllendirilen Sayın Özerdim, 1963 yılının Ağutos ayında Torino'da yapılan XV. Kongreye davetli olarak katılır.
Muhaddere Özerdim, 2 Kasım 1963 tarihinde Sinoloji Kürsüsü'nün başkanlığına getirilmiştir. 24 Nisan 1969 tarihinde Profesörlüğe uygun görülerek Sinoloji Bölümü'ne girdiği 1935 yılından emekli olduğu 1983 yılına kadar kesintisiz olarak 48 yıl çalışmıştır. Bu süre içinde Sinoloji alanında bilimsel çalışmalar yapmış, yurt dışındaki bilimsel toplantılarda ülkemizi temsil etmiş, Çin tarihi, felsefesi, edebiyatı ve sanatı ile ilgili yazılar yazmış, kitaplar yayınlamıştır. Ayrıca, klasik ve çağdaş Çince dersleri vermiş, pek çok genç Türk Sinoloğunun yetişmesi için çaba harcamıştır. Sayın Özerdim'in bu çabaları meyvelerini vermiş, boşa gitmemiştir. Halen Sinoloji Anabilim Dalı'nda görevli iki Profesör bir Yardımcı Doçent ve bir Araştırma Görevlisi Sayın Özerdim'in öğrencisi olmaktan dolayı kıvanç duymaktadırlar.