Sürtünme Kuvveti Konu Anlatımı

 Sürtünme Kuvveti Konu Anlatımı

  Okunma: 28522 - Yorum: 5
  1. #1
    Sürtünme, birbirine göreli olarak hareket eden iki nesnenin arasında oluşan ve harekete karşı koyan kuvvete verilen isimdir. Daha global bir kavram olarak, sürtüşme bilimi olarak tanımladığımız tribolojinin bir ilgili alanıdır. Bizim yaşadığımız basamakta her cisim arasında mekanik kontak bulunan veya uzaktan interaksiyon halinde olan bir fiziki olgudur.Sürtünme kuvveti olarak kızağın kaymasını örnek olarak verebiliriz.

    Fs=uN
    u=sürtünme katsayısı
    N=tepki kuvveti

    Sürtünme kuvvet ile aynı doğrultuda ve zıt yönlerdedir. Eğer cisim duruyorsa, sürtünme ve kuvvet eşit veya kuvvet sürtünmeden daha azdır. Sürtünme kuvvetikuvveti ve yer çekimi kuvvetisürtünme yoktur.

    Sürtünme Katsayısı:

    Sürtünme katsayısı boyutsuz ve skaler bir değerdir. İki obje arasındaki sürtünme katsayısı genellikle 1 ile 0 arasında olur fakat katsayı 1.7 ye kadar çıkabilir. Teflon'un sürtünme katsayısı ise 0.04 gibi çok düşük olabilir. Eğer sürtünme katsayısı 0 ise obje yüzeye temas etmiyor demektir, yani tepki kuvveti yoktur.Yüzey yapışkan ise sürtünme katsayısı genellikle sonuca uymaz.

    Sürtünme Çeşitleri:

    Pürüzlük arttıkça artar.Eğer bir cismin üzerine tepki dışında kuvvet uygulanmıyorsa katsayısı kullanılan materyale göre değişir. (Buz ve çelik arasındaki düşük ya da lastik ile asfalt arasındaki yüksek kuvvetinin iki objeyi birbirine bastıran kuvvete oranı olarak da belirtilebilir.

    -Statik sürtünme (cisim hareket etmiyorsa geçerlidir)
    -Dinamik sürtünme (cisim hareket ediyorsa geçerlidir)
    -Yuvarlanan cisimlerde sürtünme

    Yuvarlanan cisimlerde cisim ile yüzey arasında statik sürtünme görülür. Çünkü cisim ile yerin teması sırasında cisimde hareket gerçekleşmez. Eğer cisim hem yuvarlanıyor hem de kayıyor ise, o zaman dinamik sürtünme de görülür.

    Sürtünme Kuvvetinin Özellikleri:

    1. Sürtünme kuvveti sürtünen yüzeylerin cinsine bağlıdır. Cisme etkiyen sürtünmekuvveti yüzeylerin cinsine göre değişir.
    2. Sürtünme kuvveti (yatay düzlemde) cismin ağırlığıyla doğru orantılı değişir.
    3. Sürtünme kuvveti sürtünen yüzeylerin büyüklüğüne bağlı değildir.
    4. Sürtünme kuvveti daima harekete zıt yöndedir.
    5. Sürtünme kuvvetinin hareket ettirici özelliği yoktur. Pasif kuvvettir, var olan hareketi önler.

    Sürtünme Kuvvetinin Olumlu ve Olumsuz Yönleri :

    1. Yürümeyi kolaylaştırır. Hareketi zorlaştırır.
    2. Sürtünme kuvveti nedeniyle yerine koyduğumuz koltuk ve masa gibi eşyalar yerinde kalır.
    3. Metaller arasında oluşan sürtünme sonucu sert metal yumuşak metali aşındırır. Enerji kaybına neden olur. Arabaların motor gücünün yaklaşık %20 si sürtünme kuvvetini yenmeye harcanır.
    4. Sporcular ayaklarına giydikleri çıkıntılı ayakkabılar ile daha rahat yere basarlar.
    5. Sürtünme kuvveti cisimleri aşındırır .
    6. Araba,uçak,gemi ve trenin hızını yavaşlatır.
    7. Sürtünme kuvveti olmasaydı dağ yamaçlarındaki kaya ve topraklar kolaylıkla kayardı.
    8. Kalemle yazamaz veya yazdıklarımızı silemezdik.
    9. Arabalar frene basılınca duramazdı.

    Sürtünme Kuvvetinin Bağlı Olduğu Etkenler

    a) Yüzeyin pürüzlü olması
    Cismin hareket edeceği yüzeyin pürüzlü olması cismin hareketinde önemlidir. Pürüzlü yüzeylerde cisimlerin hareket etmesi için daha büyük kuvvete ihtiyaç vardır.

    Bütün yüzeylerde mutlaka pürüz vardır. Cisimler birbiri üzerinde hareket ederken, yüzeylerindeki girinti ve çıkıntılar birbirinin içerisine girerek cismin hareket etmesini güçleştirirler. Cilalı yüzeylerde bu girinti-çıkıntılar daha az olduğundan sürtünmekuvveti de o oranda azdır. Bu nedenle pürüzlü yüzeylerin yağlanması ile bu girintiler azaltılarak daha az sürtünme kuvveti uygulaması sağlanabilir.

    b) Cismin ağırlığı
    Bir cismin ağırlığı arttığında cismin ve yüzeyin girinti-çıkıntıları daha fazla birbiri içine gireceğinden sürtünme de artar. Yani cismin hareketini engelleyen kuvvetin büyüklüğü de artar. Cismin hareket etmesini engelleyen bu kuvveti yenmek için, bu kuvvetten daha büyük bir kuvveti cisme uygulamak gerekir.

    Sürtünme Kuvvetinin Etkileri

    Sürtünme kuvveti, cisimlerin yüzeyde tutunmasına yardım eden bir etkendir. Eğer sürtünme kuvveti var olmasaydı birçok yaşamsal faaliyet mümkün olmazdı. Yolda yürüyemez, bir yerde oturamaz, yemek yiyemez, yazı yazamaz, araç kullanamazdık. Örneklerde de görüldüğü gibi her türlü hayati olayın gerçekleşmesinde sürtünmesürtünme kuvvetinin etkisi ile oluşmaktadır. Bu kuvvet olmasaydı frenler tutmayacağı için araba sürekli hareket ederdi.

    Buzun sürtünme kuvvetinin toprak veya asfalta göre daha düşük bir sürtünmekuvveti olduğu bilinmektedir. Kışın buzlu yollarda araçlar daha fazla kaymakta ve frenlerin etkisi daha az olmaktadır. Bu nedenle kışın meydana gelen kazalar, diğer zamanlara göre daha fazla olmaktadır. Bu nedenle kışın buzun erimesi için tuz kullanılması (suyun donma sıcaklığını düşürür) veya toprak atılması bu sürtünme

    Sürtünme kuvvetinin hayatımızı kolaylaştıran çok büyük etkilerinin yanında günlük yaşantıda işleri zorlaştırdığı da bilinmektedir. Çünkü sürtünme kuvvetini yenerek, cisimleri harekete geçirmek için daha büyük kuvvet kullanılması gerekir. Ve büyük yükleri, sürtünme kuvveti nedeni ile kas gücümüzle hareket ettiremeyiz. Bundan dolayı çeşitli makineler kullanarak bu yükleri hareket ettiririz.

    Makineler çalışırken, içerisindeki parçalar birbirine sürtünürler. Sürtünen bu parçalar zamanla aşınarak kullanılmaz hale gelirler. Makinelerin yıpranmasını engellemek için sürtünme kuvvetini düşürücü önlemler almak gerekir. Yani sürtünme kuvvetinin çok büyük yararları olmakla beraber bazı zorlukları da vardır.

    Sürtünme Kuvvetini Artırmak ve Azaltmanın Yolları

    Sürtünme kuvvetinin, bir olayın gerçekleşmesi için yetersiz kaldığı durumlarda alınması gereken tedbirler vardır. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak;
    a) Kışın araba lastiklerine zincir takılması,
    b) Sporcuların ayakkabılarının altına dişler yapılması,
    c) İş makinelerinin tekerlerinde dişlerin daha büyük yapılması,
    d) Büyük kütlelerin altına tekerlek tipinde cisimlerin konulması,
    e) Makinelerin yağlanması,
    f) Dik yokuşlarda ulaşımı kolaylaştırmak için önlemler alınması,


  2. #2
    Sürtünme kuvvetinin özellikleri

    1. Daima hareket yönüne zıt yönde etki eder

    2. Cismi hareketsiz tutabilmek için belli bir maksimum değere kadar uygulanan kuvvete eşit şiddette değerler alır.
    3. Cismin ve yüzeyin kayganlığına göre maksimum değeri değişir.

    Sürtünme kuvvetinin harekete etkisi
    Sürtünme kuvveti her zaman hareket yönüne zıt bir kuvvettir .Hareketi zorlaştırır, yavaşlatır.Sürtünme kuvvetinin hareket ettirici özelliği yoktur. Pasif bir kuvvettir ; hareketi önler.Sürtünme ;kuvvet ile aynı doğrultuda ve zıt yönlerdedir. Eğer cisim duruyorsa,sürtünme ve kuvvet eşittir veya kuvvet, sürtünmeden daha azdır. Sürtünme kuvveti,yüzeydeki pürüzlük arttıkça artar.Bir cismin üzerine tepki kuvveti ve yerçekimi kuvveti dışında kuvvet uygulanmıyorsa sürtünme yoktur.

    Sürtünme Kuvveti Örneği
    Yağmur tanelerinin yere düşme hızı,sesin duvara çarparak yankılanması ve hava direnciyle karşılaşan bir paraşütün bu hava direnci(havanın sürtünme kuvveti) sayesinde yere inebilmesi, arabaların frenleri (sürtünme kuvvetiyle karşılaşan arabanın freni bu kuvvetin etkisiyle devreye girer ve araba durur) Bu örneklerin hepsi,sürtünme kuvvetinin varlığıyla ilgilidir.

  3. #3
    Sürtünme Yararlı mı Zararlı mı?

    Cismin hareketine karşı koyan, harekete zıt yöndeki kuvvete sürtünme kuvveti denir.Sürtünme kuvveti birbirine sürtünen yüzeyler arasında oluşur.sürtünme kuvveti yüzeylerin cinsine ve cismin kütlesine bağlıdır.

    Sürtünme kuvveti olmasaydı en azından yürüyemezdik. Arabalar frene basınca duramazdı. Cisimleri kolay hareket ettirmek için tekerlek takmazdık.

    Sürtünme
    Kuvvetinin Olumlu Olumsuz Yönleri
    1. Yürümeyi kolaylaştırır. Hareketi zorlaştırır.
    2. Sürtünme kuvveti nedeniyle yerine koyduğumuz koltuk ve masa gibi eşyalar yerinde kalır.
    3. metaller arasında oluşan sürtünme sonucu sert metal yumuşak metali aşındırır. Enerji kaybına neden olur. Arabaların motor gücünün yaklaşık %20 si sürtünme kuvvetini yenmeye harcanır.
    4. Sporcular ayaklarına giydikleri çıkıntılı ayakkabılar ile daha rahat yere basarlar.
    5. Sürtünme kuvveti cisimleri aşındırır .
    6. Araba,uçak,gemi ve trenin hızını yavaşlatır.
    7. Sürtünme kuvveti olmasaydı dağ yamaçlarındaki kaya ve topraklar kolaylıkla kayardı.
    8. Kalemle yazamaz veya yazdıklarımızı silemezdik.
    9. Arabalar frene basılınca duramazdı.


  4. #4
    tşk sgl
  5. #5
    ya sürtünme kuvetine az veya çok olmasıın gerektıqı durumlara örnekler yardım edin lütfen performans ödevviii
  6. #6
    Teşekkür Ederim