Tuzun Kullanım Alanları - Tuz Nerelerde Kullanılır?

 Tuzun Kullanım Alanları - Tuz Nerelerde Kullanılır?

  Okunma: 28278 - Yorum: 4
  1. #1
    Tuzun Kullanım Alanları - Tuz Nerelerde Kullanılır?

    Kimyada, bir asit ile baz arasında gerçekleşen kimyasal tepkime sonucunda suyla birlikte oluşan maddeye tuz denir.
    Birbirinden farklı yüzlerce tuz türü vardır. Ama günlük konuşma dilinde "tuz" denince bilinen sofra tuzu kastedilir;
    sofra tuzunun kimyasal bileşimi sodyum klorürdür. Bu maddenin birinci bölümünde, önemli bir kimyasal bileşikler grubu olarak tuzlar, ikinci bölümünde ise sofra tuzu ele alınmıştır.

    Tuzların Özellikleri ve Kullanım Alanları.

    Tuzların çoğu artı ya da eksi yüklü atom lardan ya da iyon denen atom gruplarından oluşur;
    artı yüklü iyo'nlar (katyonlar) metalden, eksi yüklü iyonlar (anyonlar) ise asitten gelir. Katı haldeki bir tuzun iyonları, belirli bir yerleşim düzeni içinde bir araya gelerek bir kristaloluştururlar.

    Kristalin biçimi tuzdan tuza değişir; örneğin; sodyum klorür kristalleri her zaman küp biçimindedir. Tuzların çoğunun kristali Izidratlı halde dir , yani kristal yapısına belirli oranda su bağlanmıştır. Bu kristalleşme suyu tuzun ısıtılması yoluyla ayrılabilir ve böylece susuz bir yapı elde edilir.

    Çok bilinen bir örnek, su katıldığı zaman mavi bir çözelti oluşturan beyaz, susuz bakır sülfat tozudur.
    Bu mavi çözelti buharlaştınldığında hidratlı mavi bakır sülfat kristalleri elde edilebilir,

    Tuzların çoğu suda ,çözünerek (eriyerek) bir çözelti oluşturur. Ama bazı tuzlar suda çözünemez; iki çözelti arasındaki bir tepkime sonucu oluşan bu tür bir tuz dibe çökerek ayrılır ve bir çökeıli (katı madde) oluşturur, Tuzlar iyonlardan oluştuğundan, suda çözündük!eri zaman elektriği iletebilirler; bu tür bir çözeltiye etektrazit denir.

    Birçok kayaçta tuz bulunur; bu kayaçlardan bazıları, örneğin kireçtaşı, büyük ölçüde kalsiyum karbonat tuzundan oluşmuştur. Havadaki karbon dioksidin çok az,miktarı suda çözünerek seyreltik bir asit oluşturur; bu asit de kayaç tuzlarının birçoğunu çöz er. Bu nedenle ırmaklar, göller, özellikle de denizler ve okyanuslar büyük miktarlarda çözünmüş tuz içerirler ve en geniş doğal tuz çökelleri kurumuş su yataklarında bulunur.

    Eğer doğada tuzlar olmasaydı, bazı bitkiler ve hayvanlar da olmazdı. Ayrıca tuzun evlerde, tıpta ve sanayide önemli kullanım alanları vardır,

    Sofra Tuzu

    Genellikle sofra tuzu olarak adlandınlan sodyum klorür, hayvanların beslenmesinde büyük önem taşıyan temel bir madde ve pek çok önemli kimyasal süreç için bir başlangıç maddesidir. En zengin sodyum klorürün kaynağı deniz suyudur;
    deniz suyunun ağırlıkça yüzde 3'ünü sodyum klorür oluşturur. Deniz suyunun yüzde 1 'lik bir bölümü de çeşitli magnezyum, kalsiyum ve potasyum tuzlarından oluşur.

    Lut Gölü ve ABD'nin Utah eyaletindeki Büyük Tuz Gölü gibi bazı tuzlu göllerin sularında, deniz suyundakinin 4-8 katı arasında değişen oranlarda tuz bulunur.

    Sanayide ve evlerde kullanılan tuzun çoğu, eski zamanlarda var olmuş bazı denizlerin buharlaşmasından artakalan, üstleri çamur ve kumla örtülü yeraltı çökellerinden elde edilir. Bazı yerlerde, yüzeye çıkarken bu tür bir tuz katmanından geçen tuzlu su kaynaklarına da rastlanır.
    Bol güneş alan ülkelerde tuz, tuzla denen geniş alanlara alınan deniz suyunun buharlaşmaya bırakılması yoluyla elde edilir. İri taneli ve oldukça katışkılı olan bu tuzdan et ve balık salamuralarının hazırlanmasında yararlanılır.

    Yeraltı kayatuzu dünyanın birçok yerinde kalın katmanlar halinde bulunur. Mineral adı halit olan kayatuzu, genellikle açılan kuyulardan aşağı su pompalanarak elde edilir.

    Su, tuzu çözer ve oluşan salamura (tuzlu su) yüzeye pompalanır. Daha sonra buharlaştınlan sal ** uradan geriye tuz kalır.

    Sofra Tuzunun Özellikleri ve Kullanım Alanları.

    Katışkısız sodyum klorür küp biçimli kristallerden oluşan beyaz bir katı maddedir.
    800°C'de erir. Arı su O°C'de donar, ama salamura (sofra tuzunun sudaki çözeltisi) çok daha düşük sıcaklıklarda donar; bu sıcaklık, salamuradaki tuz oranına bağlı olarak -20°C'ye kadar düşebilir. Bu yüzden kışın, kar ve buzu eritmesi için yollara kayatuzu serpilir; kayatuzu kar ve buzla birleşerek, nonnal suy.un donma sıcaklığında donmayan bir salamura oluşturur.

    Sodyum klorür bütün hayvanların beslenmesinde yaşamsal bir önem taşır. Midede salgılanan sindirim 'sularındaki hidroklorik asidin oluşumu için gerekli olan klorür iyonları bu tuzdan gelir. Sodyum ise vücuttaki ana katyonlardan biridir; sinir ve kas hücrelerinin işlevlerini doğru bir biçimde yerine getirebilmeleri ve vücuttaki su dengesinin sürdürülebilmesinde bu katyonun temel bir işlevi vardır.

    Hayvan besi yerlerinde tuz yalakları bulundurulur; yabani hayvanlar ise bir, parça kayatuzu bulabilmek için uzun süre ı dolaşırlar.

    Sodyum ve klor çok önemli maddeler olduğundan, tuz kimya sanayisinin başlıca hammaddelerinden biri haline gelmiştir. Klor, sodyum, hidrojen ve sodyum hidroksit (sudkostik), eritilmiş sodyum klorürden, yani salamuradan elektrik akımı geçirilerek elde edilir. Bu kimyasal maddeler ağartma tozu, sabun, yapay ipek (reyon) ve cam gibi ürünlerin yapımında kullanılır. Tuzun kendisi de yiyecekleri tatlandırmak; et, balık, sebze ve ham derileri tuzlama yöntemiyle saklamak; suları yumuşatmak; seramik eşyaları sırlamakta kullanılır. Tereyağı, margarin ve buz üretiminde de tuzdan yararlanılır ..


  2. #2
    sağol çok yardımcı oldu
  3. #3
    çok işime yardıı
  4. #4
    harika ya işime çok yaradı çok teşekkürler
  5. #5
    Misafir Nickli Üyeden Alıntı
    harika ya işime çok yaradı çok teşekkürler
    bencede cnm harika bnm de işime yaradı teşekkürler