Emzirme anne bebek ilişkisinin en güzel ve özel bölümüdür. İdeal beslenmenin ötesinde aralarındaki sevgi bağının kurulduğu, güçlendiği ve birbirleri için anlamlarını keşfettikleri bir dönemdir. Bebek kadar anne için de önemlidir. Bu nedenle de sonlandırılması hem anne hem de bebek için zor verilen bir karardır.

İlk 6 ay anne sütü verilmeli
Bebek beslenmesinde günümüzde kabul gören teori ve uygulama ilk 6 ay sadece anne sütü vermek daha sonrasında 9-12. aya kadar ek besinleri öğünlere oturtmak ve anne sütünü geri plana çekmektir. Bir yaşından sonra duruma ve isteğe göre anne sütü kesilebilir veya iki yaşına kadar devam edilebilir.

Bazı bebekler doğumdan itibaren emmeyi reddeder
Bazı bebekler başlangıçtan itibaren emmeyi reddeder, sağılarak biberonla beslenir. Bazen annenin ruhsal durumu emzirmeye izin vermez, beslenme mama ile yapılır. Bu özel durumlar dışında çoğu anne ilk yaşında bebeğini meme ile besler. Anne sütü 6. aydan sonra besleyiciliğinin azalması, bebeğin çiğneme ve katı gıdaya alışma sürecinde destekleyici duruma geçer.

Bebek kendiliğinden memeyi reddederse anne için kesme kararı diye bir sorun olmaz. Ama bebek memede mutlu ise ve emmeye devam ediyorsa kesme süreci anne için kargaşa oluşturur. Bilinmelidir ki her bebek ve anne kendine özeldir ve onlara uygun olan yöntem başkalarına uymayabilir.

Bebeği sütten ne zaman kesmeli?
Memeyi bıraktırmanın net bir zamanı yoktur. Bebek günlük öğünlerini düzenli tüketiyor, uyku sorunu yoksa ve anne de emzirmek istiyorsa iki yaşına kadar sürdürülebilir. Ama bebek anne sütü dışında beslenmeyi reddediyor, sürekli emmek istiyor ve kilo alımı düşüyorsa ya da gece boyu sadece anne göğsünde olmak için sık sık uyanıyor ve bu anne için sağlık sorunu yaratıyorsa 6 aydan sonraki herhangi bir dönemde de sütten kesme kararı alınabilir.

Bebeği sütten nasıl kesmeli?
En doğru an annenin bu ayrılığa hazır olduğu, kararlı olduğu ve bebeğin zarar görmeyeceği zamandır. Genellikle bu zaman 1 yaş sonrası olacaktır. Kesme zamanı bebeğin yaşamında herhangi bir stresin olmadığı bir dönem olmalıdır. Taşınma, ayrılık, hastalık dönemleri uygun değildir. Diş çıkarma, bakıcı değişim süreci de zorlu dönemlerdir.

Öncelikle azaltmayı denemek daha doğrudur. Aniden hayır artık emmiyorsun demek bebeğin bocalamasına ve artık istenmediğini, annenin onu cezalandırdığını düşünmesine neden olabilir. Başlangıç olarak gündüzleri bir, iki emzirme atlanarak daha sonra da gündüz emzirmesi kesilebilir. Bebeğe belli yer ve zaman göstererek kısıtlamalar yapabilirsiniz. Mesela sadece yemekten sonra, karanlık olunca, uyumadan önce gibi. Bebek duruma alışınca, tamamen bırakmadan önce ona artık sütün anneden gelmeyeceği, biberon ya da daha doğrusu bardakla sütünü içeceği, annenin onu hala çok sevdiği ama bunun büyümek demek olduğu anlatılmalıdır. Annesi ile sıcak yakın tensel bağdan kopmamaması için, annenin bebeğini kucağında emzirir gibi beslemesi, hatta tensel temas sağlanacak şekilde göğsüne yatırmasında fayda vardır. Sadece akşamları uykuya dalarken veya uyumadan önce emzirilerek bu bağ bir sure daha devam eder. Sonraları bebek uykuya dalmadan anne kucağına alır, emzirmeden çocuğuyla birlikte uykuya dalmaya alıştırır.

Sütten kesme sürecinde anne ve çevrenin davranışları nasıl olmalı?
Annenin sabırlı olması bebeğini daha sık kucaklayıp okşaması, daha çok oyun zamanı yaşamaları süreci rahatlatacaktır. Bu süreçte kolay uyum sağlayanın bebek olduğunu, asıl zorlanan ve üzülenin anne olduğunu unutmamak gerekir. Çevrenin anneyi desteklemesi, tepki gösteren bebeği sakinleştirmede yardımcı olması ve kararın doğruluğu konusunda anneyi desteklemesi önemlidir. Sütten kesme anne ve bebek için doğru zaman seçildiğinde sorunsuz biter. Bu nedenle en önemlisi kesmeye karar vermek değil, doğru zamanı bulmaktır.

Dr. Hatice KARABÖCÜOĞLU